Sikorski: Rasija ŭ 2010-m była hatovaja pryznać parazu Łukašenki na vybarach

Były ministr zamiežnych spraŭ Polščy Radasłaŭ Sikorski vydaŭ knihu «Polšča moža być lepšaj» pra zakuliśsie polskaj dypłamatyi. Kala dziesiaci staronak u knizie pryśviečanyja Biełarusi, piša Radyjo Svaboda.

Pasadu kiraŭnika MZS Sikorski zajmaŭ najdaŭžej z usich ministraŭ hetaha viedamstva ŭ paślavajenny čas u Polščy — 7 hadoŭ. I pieršaj pieraškodaj na šlachu da hetaj pasady, jak apisvaje Sikorski, stała mienavita Biełaruś.

Pavialičyć

Prezident Lech Kačyński ŭ 2007 hodzie nie chacieŭ zaćviardžać Radasłava Sikorskaha kiraŭnikom MZS z pryčyny jahonaha padychodu da zatrymanaha biełaruskaha špijona. Sikorski, jaki da taho, jak stać ministram zamiežnych spraŭ u libieralnym uradzie «Hramadzianskaj płatformy», byŭ ministram abarony va ŭradzie kansiervatyŭnaha «Prava i spraviadlivaści», chacieŭ spačatku pravieści ź biełaruskimi śpiecsłužbami apieracyjnuju hulniu i zatrymać špijona tolki ŭ krajnim vypadku. Lechu Kačyńskamu hetaja prapanova nie spadabałasia. Ale prezident u vyniku pahadziŭsia.

U svajoj knizie jon apisvaje svaju rolu va ŭrehulavańni kanfliktu va Ukrainie, tłumačyć, navošta patrebien Jeŭrasajuz, ci pahražaje Jeŭropie Rasieja i ci moža jana spadziavacca na ZŠA.

Pobač z apisańniami sustrečaŭ z Chiłary Klintan, Siarhiejem Łaŭrovym, Anhiełaj Mierkiel i Viktaram Janukovičam Sikorski padrabiazna raskazvaje pra svaje sproby demakratyzavać Biełaruś.

Sa zhody Radasłava Sikorskaha Svaboda publikuje niekatoryja cytaty z knihi.

«Palaki blizkija biełarusam jak nijaki inšy narod»

«Kožny palak, jaki mieŭ mahčymaść naviedać hetuju krainu, nie moža pazbycca ŭražańnia ad blizkaści. Nie raz padčas pieramovaŭ ź biełarusami ja łaviŭ siabie na dumcy, što kali sa stała pieramovaŭ prybrać ściahi, to pa tvarach palitykaŭ nielha było b adhadać, chto tut palak, a chto biełarus. U maim vypadku hetaje adčuvańnie było jašče bolšym. Dziavočaje proźvišča majoj mamy Paškievič, i jaje prodki emihravali paśla paŭstańnia 1863 hoda z vakolicaŭ Stoŭpcaŭ u siońniašniaj Biełarusi. Zrešty, i prodki majoj žonki, En Epłbaŭm, z boku jaje baćki Harvi, taksama pachodziać ź Biełarusi. Jany emihravali ŭ apošniaje dziesiacihodździe XIX st. z Kobryna, uciakajučy, imavierna, ad pryzyvu ŭ carskaje vojska. Kali my z En naviedali Kobryn u 1990 hodzie, to nam raskazali, što apošni habrej u Kobrynie mieŭ proźvišča Jabłonski. Ja dumaju, što takaja ž situacyja ŭ tysiačach polskich siemjaŭ.

Nas abjadnoŭvaje i historyja. Biełaruś mocna paciarpieła padčas II suśvietnaj vajny. Jaje vajennyja straty (nie ŭličvajučy habrejaŭ) byli praparcyjna najbujniejšyja i skłali navat čverć nasielnictva. Heta značna bolš, čym u Polščy. Treba taksama pamiatać, što samyja kryvavyja vajennyja dziejańni adbyvalisia mienavita na terytoryi ŭschodniaj Polščy, Biełarusi i Ukrainy. Nie kožny viedaje, što katy mirnaha nasielnictva padčas Varšaŭskaha paŭstańnia, słavuty połk SS Dirlewanger, vučylisia svaim złačynnym mietadam u Biełarusi. Tak, jak my maryli pra vyzvaleńnie z sajuźnickaha Łondana, tak i jany (biełarusy. — RS) mahli maryć pra vyzvaleńnie, ale z Uschodu».

«Łukašenka — aŭtakrat, ale nie maryjanietka Kramla»

«Biełaruś, viadoma, heta dyktatura. Jak časta byvała ŭ krainach, jakija vyzvalalisia z savieckaha jarma, pieršaja demakratyčnaja kamanda ŭ hetaj krainie sprabavała viarnuć demakratyju, adnačasova spyniajučy dziesiacihodździ rusifikacyi. Sproba navučyć havaryć pa-biełarusku rasiejskamoŭnuju bolšaść mahła joj nie spadabacca i adkryła bramu dla ščyraha savieckaha čałavieka, sol z soli kałhasnaj namienkłatury. Łukašenka źvierh demakratyju, jakaja tolki naradžałasia, i zachapiŭ paŭnatu ŭłady, zmahajučysia z karupcyjaj, jakaja prajaŭlałasia ŭ tym, što niechta pastaviŭ sabie płot vakoł doma za 100 dalaraŭ. Łukašenka — aŭtakrat, ale nie maryjanietka Kramla, i jon nie zaŭsiody tančyć tak, jak hetaha žadaje Pucin. Niekali ja skazaŭ Siarhieju Łaŭrovu, što, pavodle našych padlikaŭ, adkrytyja i skrytyja subsidyi dla režymu Łukašenki kaštavali Rasiei da hetaj pary kala 100 miljardaŭ dalaraŭ. «Kab ža tolki», — uzdychnuŭ Łaŭroŭ».

«Biełaruś, biez sumnievu, heta realnaja dziaržava»

«Biełaruś, biez sumnievu, heta realnaja dziaržava, tolki sa značna mienšym polem manieŭru, čym u Polščy, ale ź imknieńniem być adasoblenaj. Biełaruskaja dyktatura davoli efektyŭnaja nie tolki ŭ pieraśledzie apazicyi, ale taksama va ŭtrymańni daroh i jakaści dziaržaŭnych dakumientaŭ. Łukašenka vykarystoŭvaje žorstkija mietady i byvaje biaźlitasny. Ahułam kažučy, heta dziaržava, jakaja dziejničaje pry dapamozie pieraśledu i pieraškodaŭ svaim apanientam. Zabivaje i sadzić (a chutčej, zabivała i sadziła) u razdrob, a nie optam».

«Kali b u rasiejcaŭ była alternatyva Łukašenku, to jany b jaje vykarystali»

«Łukašenka — heta aryhinał. Ciažka admaŭlać, što jon vałodaje palityčnaj mabilnaściu, ale jahonyja svavolstvy — u zaležnaści ad nastroju abo novaj palityčnaj idei — ujaŭlajuć takuju ž prablemu jak dla Rasiei, tak i dla Zachadu. Ja nieadnojčy mieŭ uražańnie, što kali b u rasiejcaŭ była alternatyva Łukašenku, to jany b jaje vykarystali».

«U Łukašenki pryrodžany palityčny talent»

«Kaliści Alaksandar Kvaśnieŭski škadavaŭ u razmovie sa mnoj, što jon nie inviestavaŭ stolki ŭ Łukašenku, kolki ŭ čarhovych prezidentaŭ Ukrainy. Jon ličyŭ, što zaniadbaŭ jaho, i što, mahčyma, Łukašenku ŭdałosia b uciahnuć u jeŭrapiejskuju arbitu, u peŭnym sensie jeŭrapieizavać. Dumaju, što heta byli nieabhruntavanyja nadziei. Heta palityčny «źvier» zusim inšaha hatunku. Styl jahonaj palityki absalutna bolš saviecki i bolš pravincyjny. Ale biassprečna, u jaho jość pryrodžany palityčny talent.

Zachodniejeŭrapiejskaja palityčnaja scena nie vielmi razumieje, što adbyvajecca ź Biełaruśsiu, ale dokazam taho, što stabilnaść i pradkazalnaść —heta kozyry, niachaj budzie fakt, što Biełaruś maje bolš zamiežnych inviestycyj, čym Ukraina, dzie žyvie značna bolš ludziej.

Šaniec «uciahnuć» Łukašenku ŭ zachodniuju arbitu zdavaŭsia mnie minimalnym. Ale ja ličyŭ, što šmat možna vyjhrać užo na adnoj hulni ź im. Dapamahčy Łukašenku ŭ jahonaj šturchaninie z Maskvoju i pavialičyć rasiejskija košty daminacyi nad Biełaruśsiu».

«Rasieja była hatovaja padtrymać u niejkaj stupieni jeŭrapieizacyju Biełarusi»

«Rasiejcy ŭsprymajuć Biełaruś jak svajho padapiečnaha. Niepakorlivaha, ale ŭsio ž padapiečnaha. Dla ich heta stratehičnaja terytoryja, bieź jakoj ich sistema procipavietranaj abarony nie zmoža pracavać, pakolki pavietranaja brama ŭ Maskvu była b adkrytaja. Z rasiejskaha punktu hledžańnia Biełaruś — klučavy faktar dla rasiejskaha eksłavu ŭ Kalininhradskaj vobłaści. U Rasiei jość taksama svoj intares u ažyŭleńni biełaruskaj ekanomiki — subsidyi nieefektyŭnaj dziaržavy vielmi darahija, a ŭ Rasiei šmat intaresaŭ i pa-za Biełaruśsiu. Tamu rasiejski intares u Biełarusi palahaŭ u tym, kab Łukašenka, trymajučy Biełaruś u zonie ichnaha ŭpłyvu, byŭ bolš pradkazalny i mienš kaštavaŭ.

Kab dasiahnuć hetaha, jany byli hatovyja padtrymać u niejkaj stupieni jeŭrapieizacyju Biełarusi. A ŭ intaresie Jeŭropy jakraz jeŭrapieizacyja Biełarusi, jakaja b u doŭhaterminovaj perśpiektyvie pryviała da demakratyzacyi. Možna było raźličvać, što kantralavanaje zbližeńnie ź Jeŭropaj piarojdzie ŭ sapraŭdny praces hramadskich pieramienaŭ. Zdavałasia, što heta pole da hulni».

«Atmaśfiera była dobraja, asabliva paśla viačery ź piačonkaj zubra»

«Pačatak byŭ šmatabiacalny. Užo niekatory čas na našym stale lažała prapanova dvuchbakovaj sustrečy. Ja chacieŭ, kab miesca sustrečy było simvaličnaje, i prapanavaŭ Viskuli ŭ Biełaviežskaj puščy. Nie ŭtojvaju, što mnie było cikava, jak vyhladaje miesca, dzie padpisvali damovu ab raspadzie SSSR. Na majo ździŭleńnie, biełaruski bok nie tolki pahadziŭsia, ale navat padrychtavaŭ śpiecyjalnuju placoŭku dla pryziamleńnia viertalota, kab ja moh prylacieć naŭprost z Varšavy.

My palacieli adnym sa starych Mi-16. Što cikava, niahledziačy na maju sprobu pabačyć miažu, ja nie zdoleŭ złavić toj momant. U vioskach tyja samyja draŭlanyja chatki ščytom da darohi. Pałac unutry vyhladaŭ tak, jak byccam Jelcyn, Kraŭčuk i Šuškievič pakinuli jaho za dzień da našaha pryjezdu. Pustyja pakoi, niaŭtulnyja kresły, pazałočanyja stały, usio ŭ tym styli, jaki kamunisty ličyli arystakratyčnym šykam.

Ź ministram Martynavym my paznajomilisia padčas šmatbakovych sustrečaŭ, a ciapier my viali doŭhuju razmovu ŭ leśničoŭcy niepadalok ad pałacu. Atmaśfiera była dobraja, asabliva paśla viačery, pakolki ŭ mieniu była navat piačonka z zubra, što ja tady paličyŭ pryjaznym žestam. I tolki praz paru miesiacaŭ, kali ja raskazvaŭ pra razmovu adnoj važnaj biełaruskaj apazicyjaniercy, jana pahladzieła na mianie ź niepakojem i skazała, što biełaruskich zubroŭ adstrelvajuć ŭ suviazi z tubierkulozam. Ale pakul možna było spadziavacca na adkryćcio».

«Biełarusy — niahledziačy na dyktaturu — chacieli b vyrvacca z roli padapiečnaha ŭschodniaha susieda»

«My prapanavali Biełarusi mahčymaść udziełu ŭ jeŭrapiejskich prahramach i polskuju padtrymku. Mušu pryznać, što biełaruskija prapanovy zaŭsiody byli prafiesijna padrychtavanyja i ŭ pryncypie realizoŭvalisia zhodna z damoŭlenaściami. Heta tolki dakazvała, što biełarusy — niahledziačy na dyktaturu — chacieli b vyrvacca z roli ekanamičnaha i stratehičnaha padapiečnaha ŭschodniaha susieda. U ich sapraŭdy byli mocnyja rasiejskija ŭpłyvy, i jany musili surjozna padychodzić da kožnaha kroku. My vyrašyli pavialičyć našuju prapanovu».

«Havorka była nie pra źviaržeńnie. Nam chapiła b niejkaha žestu»

​«Źjaviłasia nahoda, kab pravieryć sapraŭdnyja namiery. Nabližalisia parłamienckija vybary 2008 hoda, jakija, što praŭda, mieli mienšaje značeńnie, a paśla prezidenckija ŭ 2010 hodzie — i možna było pieradać Łukašenku: pierastań, spyni represii i chacia b simvalična idzi ŭ bok demakratyi, i tady budzie ŭznaharoda. Havorka była nie pra źviaržeńnie prezidenta, a pra doŭhaterminovuju pierśpiektyvu šlachu da demakratyi. Jeŭrasajuzu i Polščy chapiła b niejkaha žestu. Kažučy prama: my čakali, što ŭzrovień falsifikacyj na prezidenckich vybarach budzie mienšym. Łukašenka pavinien byŭ pakazać, što jon nie ličyć siabie pažyćciovym dyktataram. Ja pierakanaŭ u hetaj idei i niemcaŭ, kab heta nie vyhladała na adnabakovuju inicyjatyvu».

«Padnačalenyja Łukašenki žyvuć u vialikim strachu pierad jahonymi emacyjnymi vybuchami»

«Pierad samymi prezidenckimi vybarami razam ź niamieckim ministram zamiežnych spraŭ Hvida Viesterviele my pajechali na niepasrednyja pieramovy z prezidentam Łukašenkam. Heta stychijnaja postać. Jaho padnačalenyja žyvuć u vialikim strachu pierad im i jahonymi emacyjnymi vybuchami. Tamu havaryŭ najpierš Łukašenka. Miž inšym, pra toje, što spadziajecca hetym razam na padtrymku 60—70%, što možna było ŭspryniać jak prapanovu nam, viadoma, niedastatkovuju. Ale była taksama cikavaja častka razmovy. Da sustrečy my damovilisia z Hvida, što jon zhadaje ab pravach etničnych mienšaściaŭ, a ja ab pravach seksualnych. Siońnia staŭleńnie da seksualnych mienšaściaŭ stała łakmusavaj papieraj, jakaja śviedčyć ab talerantnaści hramadstva».

«Pi…saŭ treba trymać u reziervacyjach»

«Hvida Viesterviele strymaŭ słova i zhadaŭ pra pravy etničnych mienšaściaŭ, u tym liku palakaŭ. A Łukašenka na heta: «Čamu vy pytajecie mianie pra palakaŭ? Ja ž lublu svaich palakaŭ. Maje palaki — heta maje samyja viernyja vybarniki. I ja chaču, kab palaki ŭ Biełarusi mieli takija samyja pravy, jak i ŭsie inšyja hramadzianie». Heta, viadoma, možna było ŭspryniać jak abiacańnie, ale i jak pahrozu — biełaruskija hramadzianie majuć niašmat pravoŭ.

Zhodna z damoŭlenaściu, ja zhadaŭ pra seksualnyja mienšaści. Łukašenka pahladzieŭ na mianie jak na varjata i praz chvilinu kaža z notaj ździŭleńnia: «Ale ŭ nas u Biełarusi niama nijakich seksualnych mienšaściaŭ». «Razumieju, spadar prezident, Biełaruś, viadoma, maje svaju śpiecyfiku. Ale hipatetyčna, kali b u budučyni ŭ Biełarusi źjavilisia niejkija seksualnyja mienšaści, to vy budziecie stavicca da ich talerantna, praŭda?» Łukašenka hladzić to na mianie, to na Viesterviele i, kruciačy hałavoju, pabłažliva ŭśmichajecca i kaža: «Nu nie viedaju, nie viedaju… A… leśbijanki chaj buduć, navat možna pahladzieć. Ale pi…saŭ treba sadzić u aŭtobusy, vyvieźci za horad, i budziem trymać ich tam u reziervacyjach». U hety momant ja viedaŭ, što ministr zamiežnych spraŭ Niamieččyny budzie ŭ biełaruskim pytańni na maim baku da kanca pracy na svajoj pasadzie».

Padsłuchanaja razmova biełaruskich ministraŭ

«Vidavočna, što supracoŭniki Łukašenki zabylisia jamu skazać, što Viesterviele adkryta pryznajecca ŭ tym, što jon hiej i šmat hadoŭ žyvie sa svaim stałym partnioram. Cikava, što razam z Hvida my pačuli pryvatnuju razmovu dvuch biełaruskich ministraŭ na hetuju temu. Jaje značeńnie možna było b padsumavać u słovach «Što hety łapuch znoŭ nahavaryŭ»».

«Łukašenka dakładna źlikviduje rasiejskuju ahienturu»

«Parłamienckija vybary skončylisia poŭnaj parazaj apazicyi, ale im, prynamsi, dali častkova vystupić u ŚMI. Ale vynik nie pakidaŭ sumnievu. Nastupnyja miesiacy Łukašenka manieŭravaŭ, raz-poraz pakazvajučy svaju niezaležnaść ad Rasiei. Chacia b tady, kali jon strymaŭ abiacańnie Jeŭrasajuzu nie pryznavać dziaržaŭnaść Paŭdniovaj Asieciii i Abchazii, jakija abviaścili niezaležnaść paśla vajny z Hruzijaj.

Ni dla koha nie pavinna być sakretam, što Rasieja maje ŭ Biełarusi bolšyja ŭpłyvy, čym ES. Heta ažno 300 hadoŭ prysutnaści. Blizkaje pieraplacieńnie vajskovych elitaŭ, jakija na vučeńniach trenirujuć roznyja vajennyja scenary. Choć i tut davier nie poŭny, bo Biełaruś nie atrymała ad Rasiei bajavych samalotaŭ, pra jakija prasiła, a adnačasna rasiejcy nie atrymali prava bazavańnia svaich avijacyjnych siłaŭ na jaje terytoryi. U śpiecsłužbach Łukašenka dakładna źlikviduje rasiejskuju ahienturu, bajučysia, što mienavita ŭ Rasiei mohuć pryniać rašeńnie pra jaho źviaržeńnie».

«Palityka Łukašenki pracuje, ale kansiervuje zaležnaść»

«Źlikvidavaŭšy biełaruskamoŭnyja škoły, Łukašenka adanačasova sprabuje damaŭlacca z Vatykanam, kab uźnikali biełaruskija sieminaryi i kab katalickija śviatary byli biełarusami, a nie pryjezdžymi z Polščy. Vatykan, zrešty, pahadžajecca na admovu ad polskaj na karyść biełaruskaj. Manieŭravańnie pamiž Rasiejaj i ES, biez sumnievu, u Łukašenki atrymlivajecca. Heta pracuje. Ale takaja palityka kansiervuje ekanamičnuju i palityčnuju sistemu, jakaja i źjaŭlajecca krynicaj adstałaści, i ŭ vyniku — zaležnaści».

«Kali b haz u jamalskim hazapravodzie płyŭ u inšym kirunku, to my b byli sajuźnikam Polščy, a nie Rasiei»

«Niahledziačy na ŭsiu taktyčnuju mabilnaść, sama sutnaść łukašyzmu — praz spaźnieńnie ekanamičnaj i hramadskaj madernizacyi Biełarusi — utrymlivaje hetuju krainu ŭ vasalnaj pazicyi. Kali b Biełaruś mieła sučasnuju ekanomiku, zaležnaść ad rasiejskich pastavak była b dla jaje tym, čym jość i dla Polščy, — chvarobaj, a nie łancuhom. Adzin ź biełaruskich ministraŭ skazaŭ mnie adnojčy: «Kali b haz u jamalskim hazapravodzie płyŭ u inšym kirunku, to my b byli sajuźnikam Polščy, a nie Rasiei». Škada, što Polščy nie ŭdaŭsia prajekt zdabyčy vialikaj kolkaści słancavaha hazu».

«Łaŭroŭ abiacaŭ pryznać vybary, navat kali pieramoža apazicyja»

«Ja razmaŭlaŭ u Varšavie ź Siarhiejem Łaŭrovym, i zvarotnyja sihnały byli zrazumiełyja — Rasieja taksama choča, kab Łukašenka pamiakčeŭ, kab kaštavaŭ mienš i nie prynosiŭ stolki kłopataŭ. Kali my byli z Hvida ŭ Miensku, to da vybaraŭ zastavałasia mienš za dva miesiacy. Praź niekalki tydniaŭ ja razmaŭlaŭ u Karaleŭskich Łazienkach z Łaŭrovym. Padčas hutarki ŭ kabiniecie karala Stanisłava vočy ŭ vočy Łaŭroŭ paabiacaŭ: «Rasieja pryznaje vynik prezidenckich vybaraŭ u Miensku, navat kali vyjhraje kandydat apazicyi».

«Dla Rasiei Niaklajeŭ moh być spakojnaj i pradkazalnaj alternatyvaj»

«Heta było cikava, pakolki hałoŭnym kandydatam apazycyi staŭ na toj čas lidar ruchu «Havary praŭdu», paet i napałovu rasiejec Uładzimier Niaklajeŭ. Heta byŭ kandydat, jaki b pakončyŭ z dyktaturaj u Biełarusi, ale jaki moh by być harantyjaj dla Rasiei, što jany zachavajuć tam narmalnyja stasunki i značnyja ŭpłyvy. Niaklajeŭ nie žadaŭ dražnić Rasieju, paźbiahaŭ hetaha i razumieŭ, što Biełaruś moža raźličvać tolki na pastupovuju jeŭrapieizacyju, a nie imklivaje zbližeńnie z NATO. Dla Rasiei jon moh być spakojnaj i pradkazalnaj alternatyvaj».

«Za razhonam paśla vybaraŭ 2010 hodu mahła stajać Rasieja»

«Vybary byli sfalsifikavanyja, jak i zvyčajna, a pratestoŭcaŭ razahnali. Siońnia zdajecca, što rašeńnie pra heta pryniali ŭ Maskvie abo, prynamsi, pad jaje ŭpłyvam. Za dziesiać dzion da vybaraŭ pramianisty Łukašenka vystupiŭ z Pucinym na supolnaj pres-kanferencyi.

Nie ŭpieršyniu vyjaviłasia, što rasiejskaje MZS źjaŭlajecca realizataram, a nie inicyjataram rasiejskaj zamiežnaj palityki. Ministar Łaŭroŭ moh, viadoma, uvieści mianie ŭ zman, ale nie vielmi razumieju, navošta, kali jahonaja specyjalnaść — adkryta pradstaŭlać rasiejskuju pazicyju. Ja prytrymlivajusia dumki, što, razmaŭlajučy sa mnoju ŭ Karaleŭskich Łazienkach, jon jašče nie viedaŭ rašeńnia, jakoje pryniali ŭ Kramli».

«Demakratyzacyja i jeŭrapieizacyja Biełarusi moža adbycca tolki tady, kali źmienicca ŭłada ŭ Maskvie»

«Łukašenka praciahvaje vieści svaju hulniu. Z adnaho boku, jon nie pryznaje anieksiju Kryma, a z druhoha — daje rasiejcam vialikuju avijabazu. Adnak u časy, kali daktryna rasiejskaha źbirańnia ziemlaŭ źmianiłasia ź vierbalnaha ŭ realnaje, biełarusy pavinny niepakoicca pra budučyniu Viciebska, jaki na pačatku isnavańnia SSSR uvachodziŭ mienavita ŭ skład rasiejskaj SSR. Bajusia, što demakratyzacyja i jeŭrapieizacyja hetaj krainy moža adbycca tolki tady, kali źmienicca ŭłada ŭ Maskvie. Abo kali Rasieja asłabnie, naprykład kali jana prajhraje vajnu inšamu susiedu».

• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0