«Instrukcyi mnie moža davać Papa Rymski». Raskaz arcybiskupa Kandrusieviča, jakoha nie ŭpuścili ŭ krainu

31 žniŭnia lidera biełaruskich katalikoŭ mitrapalita Mienska-Mahiloŭskaha Tadevuša Kandrusieviča nie puścili ŭ Biełaruś, kali jon viartaŭsia z Polščy, niahledziačy na toje, što jon źjaŭlajecca hramadzianinam Biełarusi, piša «Svaboda».

Za niekalki dzion da hetaha, 27 žniŭnia, Kandrusievič vykazaŭ pratest u suviazi z tym, što ŭzbrojenyja bajcy AMAPu blakavali Čyrvony kaścioł u Miensku, kali tam znachodzilisia pratestoŭcy: jon nazvaŭ dziejańni siłavikoŭ «nieadekvatnymi i supraćpraŭnymi» i zapatrabavaŭ, kab incydent byŭ raśśledavany, a vinavatyja — pakaranyja pavodle zakonu.

KDB Biełarusi dahetul nie prakamentavaŭ incydent, a Alaksandar Łukašenka zajaviŭ, što Kandrusievič nibyta «vyjechaŭ dla kansultacyj u Varšavu» i «atrymaŭ peŭnyja zadačy». «A kali ty jašče i ŭ palityku ŭlez i paciahnuŭ za saboj viernikaŭ, katalikoŭ, jakija cudoŭnyja ludzi, tady dvajnaja adkaznaść».

Što adbyłosia na miažy, ci sapraŭdy Kandrusievič atrymaŭ u Polščy «instrukcyi» i što kiraŭnictva biełaruskaj katalickaj carkvy źbirajecca rabić dalej? Tadevuš Kandrusievič adkazaŭ na hetaje i inšyja pytańni telekanału «Nastojaŝieje vriemia».

— Što naohuł adbyłosia na miažy i jak vam heta patłumačyli, kali, viadoma, patłumačyli?

— Na minułym tydni ja byŭ u Polščy. Metaj majho vizytu było nabaženstva, jakoje kataliki daŭno prasili mianie pravieści, uračystaści, a taksama pieršaje pryčaście syna majoj plamieńnicy. Hetaje pryčaście ŭžo pieranosiłasia z traŭnia praz pandemiju, i voś my damovilisia, što jano projdzie na tym tydni.

Ja viartaŭsia dadomu, i na pamiežnym pierachodzie Bruzhi-Kuźnica na biełaruskim baku nam skazali adahnać mašynu ŭ bok, tamu što jość niejkija pytańni z dakumentami.

Potym pryjšoŭ ci to načalnik źmieny, ci to načalnik naohuł hetaha prapusknoha punktu i skazaŭ, što, na žal, ja nie mahu ŭjechać u Biełaruś. My byli ŭtroch, dva maich spadarožniki mohuć jechać, ale ja — nie mahu. Ja spytaŭ: «Čamu?» Adkaz byŭ: «Biez kamentaroŭ». Na pytańnie, kudy ja mahu źviartacca z hetym pytańniem, jon adkazaŭ: «Nu voś tut dadzienyja kaardynaty Respublikanskaha pamiežnaha kamitetu». Ja tudy źviarnuŭsia elektronnym čynam, ale pakul nijakaha adkazu nie atrymaŭ. Heta značyć, sytuacyja niezrazumiełaja.

— Łukašenka zajaviŭ, što vy nibyta «vyjechali dla kansultacyj u Varšavu» i tam nibyta «atrymali peŭnyja zadačy»…

— (Śmiajecca.) Ja navat u Varšavie nia byŭ. Ja byŭ pobač ź Biełastokam, a potym jeździŭ na pryčaście ŭ bok Varšavy, ale nia ŭ sam horad. Nie razumieju, jakija instrukcyi patrebnyja, mnie instrukcyi moža davać Papa Rymski abo papski nuncyj. Ale niechta, tym bolš ź inšaj dziaržavy? Carkva adździelenaja ad dziaržavy!

My słužym, viadoma, dziaržavie, ja słužu Biełarusi. Va ŭsich svaich zaklikach ja źviartaŭsia da ludziej, kab nie było hvałtu, nie było pomsty, kab było prabačeńnie. Heta prosta absurd niejki, mnie niezrazumieła, adkul heta ŭsio idzie.

— Łukašenka taksama kaža, što ŭ vas nibyta jość padvojnaje hramadzianstva, možacie heta rastłumačyć?

— Jak ja mahu heta rastłumačyć? U mianie jość biełaruski pašpart, ja jaho pakazaŭ.

— Vy asabista zasmučany hetaj sytuacyjaj?

— Viadoma, zasmučany. Tamu što ja pavinien vykonvać svaje abaviazki jak pastyr u Biełarusi, a ja zaraz nie mahu ich vykonvać. Zrazumieła, što ja mahu napisać niejkaje pasłańnie, pasłać jaho pa elektronnaj pošcie. Ale heta zusim nia toje samaje, što asabista być na miescy.

Akramia taho, u mianie ŭžo na nastupnuju niadzielu pryznačanyja dva vialikija nabaženstvy, ja nia viedaju, ci vyrašycca pytańnie z maim ujezdam da hetaha času. Viadoma ž, heta ŭsio chvaluje ludziej. Tamu što abvieščana, što biskup budzie, a raptam biskupa niama, pačynajucca ŭsialakija mierkavańni. Heta nia słužyć kansalidacyi našaha hramadztva, asabliva ŭ naš čas, kali treba prykładać maksymum namahańniaŭ dla taho, kab pryjści da spakojnaha vyrašeńnia ŭsich prablem, ź jakimi naša hramadztva sutyknułasia.

— Vatykan viedaje pra sytuacyju, jakaja skłałasia?

— Ja infarmavaŭ nuncyja, a dalej ja nia viedaju, kamu jon paviedamiŭ.

— Vy raźličvajecie na padtrymku Vatykana ŭ hetym pytańni?

— Tam svaja dyplamatyja, jany niejak vyrašajuć. Maralnaja padtrymka zaŭsiody jość, ale mnie ciažka niešta skazać. Prablema jašče ŭ tym, što ŭ nas, pa sutnaści, niama nuncyja: novy jašče nie pryjechaŭ.

— Chacieŭ vas jašče spytać pra padziei ŭ Čyrvonym kaściole, što ciapier vakoł jaho adbyvajecca?

— Prablemy pačalisia značna raniej, kaścioł Śviatoha Symona i Śviatoj Aleny nia byŭ pieradadzieny katalickaj hramadzie, jon znachodziŭsia va ŭłasnaści dziaržavy, a kankretna Mienskaha harvykankamu. I Mienski harvykankam pieradaŭ kaścioł «Mienskaj spadčynie» (arhanizacyi, jakaja zajmałasia rekanstrukcyjaj kaściołu). Heta było, nakolki ja pamiataju, u 2013 hodzie. I raptam niečakana arhanizacyja zapatrabavała płacić kožny miesiac za amartyzacyju budynku kala $ 6 tysiač. Što dla nas, viadoma, niepadjomnaja suma, i niezrazumieła, čamu my pavinny jaje płacić.

Budynak kaściołu byŭ pabudavany katalikami i kanfiskavany ŭ carkvy. I byŭ adrestaŭravany paśla taho, jak my atrymali mahčymaść u im malicca. Viadoma, treba padziakavać dziaržavie za toje, što jana dapamahała nam u novaj restaŭracyi, ale hety budynak — upryhožvańnie horadu, jon u samym centry znachodzicca. A ciapier ja atrymlivaju paviedamleńni ad nastajaciela, što tam zamki pamianiali.

— Jak naładžanaja praca ŭ kaściole biaz vas?

— Nu pakul mianie nia tak doŭha i niama tam. Jość kananičnaje prava, jano praduhledžvaje, što ŭ vypadku adsutnaści biskupa, jaki moža zachvareć abo źjechać na synod (my na jaho źjaždžajem kožnyja try hady na miesiac), jaho zamianiaje hieneralny vikaryj. Jon vykonvaje ŭsie funkcyi pa kiravańni dyjacezijaj. Hetym hieneralnym vikaryjem u Mienska-Mahiloŭskaj dyjacezii źjaŭlajecca biskup Jury Kasabucki. Jon i vykonvaje hetyja abaviazki. Viadoma, jon telefanuje mnie, kansultujecca. Pačynajecca novy katechityčny hod, ja jašče raniej padrychtavaŭ pasłańnie, jano ŭ hetyja dni budzie apublikavanaje.

— Niemahčymaść vam pryjechać u krainu i ŭsia sytuacyja vakoł Čyrvonaha kaściołu — jak vam zdajecca, ci nie źjaŭlajecca heta sprobaj raskałoć hramadztva pavodle relihijnaj prykmiety ŭ tym liku?

— Nie chaciełasia b pra heta dumać. Dumaju, što nie, u nas vielmi dobryja adnosiny z pravasłaŭnymi, z pratestantami, z musulmanami, ź judejami.

Kali pačałasia pandemija karanavirusu, u nas u Čyrvonym kaściole była supolnaja malitva, my ŭsie razam malilisia. I dva tydni tamu ŭ tym ža Čyrvonym kaściole była inšaja supolnaja malitva — pra mirnaje vyrašeńnie kanfliktu, kryzisu, u jakim apynułasia naša hramadztva. Impulsam tut było rašeńnie Rady biskupskich kanferencyj Eŭropy, kab u šeść hadzin viečara pa ŭsioj Eŭropie pravieści supolnuju malitvu dla ŭsich chryścijanaŭ usich kanfesij, pračytać «Ojča naš». Ja atrymaŭ pra heta paviedamleńnie napiaredadni i zaprasiŭ praz naš sajt pradstaŭnikoŭ inšych vieravyznańniaŭ. I jany ŭsie pryjšli! To bok, u nas niama ź imi nijakich prablem.

Čyrvony kaścioł znachodzicca ŭ centry horadu. Usie hetyja mitynhi, pratesty, jany praktyčna tam adbyvajucca, pobač ź im. Chočaš nia chočaš — usio pobač ź im chodziać, spyniajucca, zachodziać pamalicca. A tut pačynajucca ŭsie hetyja niezrazumiełyja rečy z klučami i hetak dalej: u niejki dzień u kaścioł było ciažka trapić. Ale nia dumaju, što heta budzie niejak upłyvać na mižkanfesijnyja i mižrelihijnyja adnosiny. Ja atrymlivaju paviedamleńni, jakija kažuć pra salidarnaść ludziej roznych vieravyznańniaŭ.

— Dziarždepartament ZŠA vystupiŭ z zajavaj, u jakoj skazana, što ŭłady Biełarusi pavinny dazvolić viarnucca ŭ krainu arcybiskupu, kab toj moh pakłapacicca ab svajoj pastvie. Takaja padtrymka z boku inšych dziaržaŭ daje vam siłu, nadzieju, što sytuacyja vyrašycca?

— Dziakuj vialiki, ja navat nia viedaŭ pra heta. Viadoma, heta znak salidarnaści. Niesumnienna, dla mianie heta vialikaja padtrymka, vialikaja dapamoha.

— Što b vy chacieli skazać vašaj pastvie?

— U pieršuju čarhu ja chacieŭ by padziakavać im za malitvy. Ja atrymlivaju paviedamleńni, što nia tolki kataliki, ale i vierniki inšych kanfesij taksama spačuvajuć mnie i molacca za mianie, heta vialikaja duchoŭnaja padtrymka. Ja dumaju, što heta prosta nieparazumieńnie, jakoje nieŭzabavie ščaśliva vyrašycca.

I chacieŭ by paprasić ab dalejšaj malitvie. I katalikoŭ, ale taksama i ludziej inšych vieravyznańniaŭ chacieŭ by paprasić zastavacca viernymi svajmu paklikańniu, zastavacca dobrymi hramadzianami Respubliki Biełaruś i bačyć jaje budučyniu na duchoŭnych kaštoŭnaściach. Heta vielmi važna — kab my ŭsie mieli padmurak, na jakim my chočam budavać naš ahulny dom. I chaj Haspodź dabrasłavić usich vas.

— Daravańnie mahčymaje? Paśla taho jak my bačyli hetaje źbićcio, žorstkija zatrymańni i hetak dalej?

— Ja vielmi zaniepakojeny hetym, tamu što čuju i baču, jak ludzi kažuć: my pamiatajem i nie darujem. Napeŭna, daravać vielmi składana. Heta niaprosta. Ale tym nia mienš z chryścijanskaha punktu hledžańnia, z punktu hledžańnia Evanhiella, vučeńnia Chrysta, my pavinny daravać.

Pahladzicie na kryž Haspodni. Chrystos pamiraje, ale ź jakimi słovami? Jon kaža: «Ojča, daruj im». Jon prosić ab ich prabačeńni, i my pavinny prytrymlivacca hetaha prykładu. Heta ciažka, i mnie padabajucca słovy śviatoha Jana Paŭła II, jaki jašče ŭ 2000 hodzie zaklikaŭ da daravańnia i skazaŭ, što prabačeńnie — heta nia znak słabaści, heta znak siły. Tamu što kali my darujem, my taksama pieramahajem samich siabie, to zło, jakoje ŭ nas jość. Tamu što my ŭsie hrešnyja, i my ŭsie majem patrebu ŭ prabačeńni, ad našych blizkich, ad Boha. Heta nialohka, ale mahčyma.

I ja dumaju, što i katalickaja carkva, i inšyja cerkvy pavinny prykłaści namahańni, kab pryvieści ludziej da daravańnia. Biez prabačeńnia vielmi ciažka. Viadoma, patrebnaja i spraviadlivaść, ale heta ŭžo sprava sudu i inšych orhanaŭ. A naša sprava — zaklikać da daravańnia i da dyjalohu.

• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0