Unutranaja Manholija ŭ centry Jeŭropy

Čykahskija mietalisty nazvali svoj hurt Minsk «z histaryčnych pryčyn». Jak śviet adkryvaje dla siabie Biełaruś?

Minsk i Minsk

My časta narakajem, što ŭ śviecie nie viedajuć pra našu krainu, pra jaje historyju, kulturnyja słavutaści. A voś dla čykahskaha rok‑hurta Minsk stalica Biełarusi — krynica tvorčaha natchnieńnia i mała nie lehienda. U adrozńnienie ad brytanskaha hurta Belarus, jaki ŭ svoj čas uziaŭ nazvu dosyć vypadkova, amierykancy zrabili svoj vybar na karyść Minska śviadoma.

Minsk — mietaličny rok‑hurt, jaki stvaryŭsia ŭ 2002 hodzie. Muzyka Minsk'a — heta žorstkija ryfy, ciahučyja miełodyi, u jakich točycca vodhulle rytualnych pieśniaśpievaŭ pahanskich kultaŭ. Sami rokiery charaktaryzujuć svaju muzyku jak «psichadeličny mietał». U palitry huku prysutničajuć šamanskija bubny, hatyčnyja kłavišy, prapuščany praz kamputar zmročny vakał. U hučańni jość adcieńni samych roznych stylaŭ, ale ŭsie ich pieradajuć terminam «postmietaličnaja muzyka». Niadaŭna chłopcy z Minsk'a vypuścili svoj druhi albom With Echoes In The Movement Of Stone («Z recham u ruchu kamianioŭ»), ctanoŭča pryniaty krytykami i šarahovymi prychilnikami «ciažkača». Jak usiaki sučasny rok‑hurt, jany vypuskajuć majki, na jakich staić nazva «Minsk».

Na pytańnie, našto nazyvacca pavodle biełaruskaj stalicy, lidar hurta Cimaci Mied adkazvaje: «Zbolšaha histaryčnyja pryčyny. Naš hitaryst Klif Beniet lubić historyju i nazva — sprava jahonych ruk. Horad maje žyćciapis, jaki my paličyli vartym uvahi i jaki poŭnić nas natchnieńniem. Šmatlikija akupacyi, razbureńni i bieźlič prykładaŭ hieraičnaha supracivu. My padumali, što horad jakraz i źjaŭlajecca simvałam hetych usich rečaŭ, a taksama adnaŭleńnia i ŭvaskrašeńnia». Što ž da Biełarusi, dyk čykahcy ličać jaje niečym nakštałt Hipierbarei: «Nam prypali da dušy tajamničyja aśpiekty hieahrafičnaha stanovišča Minska i jaho kultury. Dla nas, jakija žyvuć na ziamnoj kuli, tam dzie my žyviem, horad padajecca dalokim krajem, dzie panujuć chałady».

Płanieta Biełaruś

U dalokaj Aryzonie amierykanskaja piśmieńnica Li Chohan nazvała svoj fantastyčny raman «Biełaruś». Dziejańnie ramana i jaho praciahu («Vorahi») adbyvajecca ŭ dalokaj budučyni na płaniecie, jakaja nosić nazvu Biełaruś. Hałoŭny hieroj, Andrej Mironienka, stvaraje tam pasielišča i abviaščaje siabie carom, majučy na mecie zrabić ź Biełarusi idealnuju, niaspraŭdžanuju na Ziamli, Ruś. Choć sapraŭdnaja Rasijskaja impieryja daŭno źnikła, na płaniecie Biełaruś ažyvaje jaje simvał: nieavizantyjski styl (chaj‑tekaŭskija chmaračosy z makaŭkami), a jaje arystakratyja abaznanaja ŭ suplotach rasijskaj historyi. U futurystyčnaj Biełarusi pobač z nanatechnałohijami i zorkalotami ažyvaje słavianskaja mifałohija ŭ asobie viedźmakoŭ i Baby‑Jahi, hałoŭnaha praroka płaniety. U kancepcyi jaŭna adbiŭsia stereatyp, jaki paŭstaje, kali zachodniki dasłoŭna pierakładajuć nazvu našaj krainy. Maŭlaŭ, niejkaja ziamla, nasielenaja «biełymi ruskimi».

Uschodniejeŭrapiejskaja Hipierbareja

Što ž vabić u naźvie našaj krainy zamiežnych tvorcaŭ? Jak jany bačać Biełaruś? Pasprabujem padsumavać. Pa‑pieršaje, prynamsi dla anhlijskaha vucha słova Belarus prosta miłahučnaje. Pa‑druhoje, Biełaruś dla ich — heta troški Rasija i ŭsio što ź joj źviazana: niejmaviernyja sibirskija chałady i rasijskaje biaźmiežža (va ŭsich sensach). Pa‑treciaje, Biełaruś — kraina, biez sumnievu, tajamničaja, kštałtu mistyčnaj Unutranaj Manholii, dzie rečaisnaść pieraplecienaja sa staražytnymi mifami i mahijaj; abo lehiendarnaj krainy Hipierbarei, miesca žyćcia dabraščasnaha staražytnaha naroda. Niaznany kraj, moža być, zahadkaviejšy za bolš źviedanuju Rasiju.

Salist hurtu Minsk nazvaŭ biełaruskuju stalicu chałodnym horadam, darma što ŭ jahonym rodnym Čykaha nie našmat ciaplej. Choć my znachodzimsia ŭ centry Jeŭropy, ale nas usio ž nazyvajuć «dalokim krajem». Niastača viedaŭ pra Biełaruś naradžaje tajamnicu, a tajamnicy, jak viadoma, natchniajuć.

Pavał Kaściukievič

• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0