Bahatych lepiej vidać i z Kosmasu

Amierykanski prafiesar ličyć, što Biełaruś falsifikuje źviestki pra svoj vałavy ŭnutrany pradukt. Vykryć hetuju falsifikacyju jamu dapamahli spadarožniki. Piša ŭ svaim błohu na radyjo «Svaboda» Jan Maksimiuk.

Niedzie ŭ kancy 1960‑ch ci na pačatku 1970‑ch pa sacłahiery chadzili čutki, što amierykanskija špijonskija satelity robiać zdymki z takoj raspaznavalnaj zdolnaściu, jakaja dazvalaje čytać zahałoŭki ŭ savieckaj haziecie, razhornutaj u dzionnym śviatle na Krasnaj płoščy ŭ Maskvie. Kolki ja potym ni staraŭsia pravieryć hetyja čutki i znajści choć adzin taki zdymak, mnie heta nie ŭdałosia. Mabyć, heta tolki lehienda.

Ale kab niešta ŭbačyć na Ziamli z Kosmasu, nie abaviazkova hladzieć dniom i skarystoŭvać abjektyvy i teleskopy z maksimalnaj raspaznavalnaj zdolnaściu.

Voś prafiesar Dejvid Uejł z Univiersitetu Braŭna ŭ ZŠA vyvučaje satelitnyja zdymki načnoj Ziamli.

Tak by mović, jon hladzić, dzie śvieciać elektryčnyja lampački, a dzie nie. I robić vysnovy, dzie ludziam žyviecca lepiej, a dzie nie zusim kab dobra.

Suviaź pamiž śviatłom i bahaćciem, pavodle prafiesara, davoli prostaja.

«Kali ludzi bahaciejuć, u ich źjaŭlajucca hrošy na śviatło i jany patrabujuć bolš śviatła. My taksama viedajem, što kali jany bahaciejuć, jany patrabujuć infrastrukturu dla elektryčnaści, nia tolki dla aśviatleńnia, ale i dla televizaraŭ, radyjopryjmačoŭ, ladoŭniaŭ i ŭsiaho takoha.

I my bačym, što kali ludzi bahaciejuć, jany robiacca bolš aktyŭnymi ŭnačy, jany jeździać aŭtamašynami, jany zapalvajuć vuličnaje śviatło i tak dalej. Va ŭsich hetych vypadkach kolkaść śviatła, jakuju spažyvajuć ludzi, źjaŭlajecca pakazčykam ichnaha bahaćcia» — tak prafiesar Uejł rastłumačyŭ našamu radyjo sutnaść svajoj navukovaj idei, jakuju jon skarystoŭvaje ŭ svaich ekanamičnych pamierach.

Bo prafiesar Uejł praviaraje, ci nia łhuć urady ŭ aficyjnaj ekanamičnaj statystycy.

Voś pryviedzienyja vyšej dva satelitnyja zdymki ładnaha kavałka Jeŭropy byli zroblenyja z časavym pramiežkam u 10 hadoŭ (1992 i 2002).

Sa zdymkaŭ vidać, kaža Ŭejł, što Vuhorščyna, Polšča i Rumynija nia łhali, kali zajaŭlali, što ichny VUP u hetym dziesiacihodździ vyras (u 2002 hodzie ŭ ich macniej śviaciłasia, čym u 1992). A va Ŭkrainie, zhodna z aficyjnaj statystykaj, pahoršała — u 1992 tam macniej śviacili, čym u 2002.

A voś Biełaruś, Uejł nie sumniavajecca, iłhała. Pavodle aficyjnaj statystyki, VUP u Biełarusi ŭzrastaŭ u tym dziesiacihodździ ŭ siarednim 1,6 adsotka za hod. Pavodle śvietłavoha analizu Ŭejła, nasamreč VUP u Biełarusi tady nia moh raści chutčej, čym 0,6 adsotka za hod.

Vysnova jakaja? Pakul biełaruski ŭrad nie zapuścić svajoj Biełki na arbitu, navat staršynia najbolš zadrypanaha rajonu moža puskać Ministerstvu statystyki i analizu ŭ Miensku dym u vočy, dakładvajučy ab jakich zaŭhodna ekanamičnych pośpiechach. Bo ź viertalota, jak ni paradaksalna, vidać značna mieniej, čym z satelita na arbicie.

Dzie ŭ Jeŭropie najbolšaja ciemra ŭ satelitna‑ekanamičnym sensie? Alaksandr Łukašuk, jaki padobnyja mapy‑zdymki bačyŭ u Kalifornii ŭ 2000 hodzie, kaža, što na biełaruska‑ukrainskim pamiežžy, na Paleśsi. «Na tysiaču kvadratnych kiłamietraŭ choć voka vykali», — napisaŭ Łukašuk u svaim liście z Kalifornii.

Mahčyma, na Paleśsi VUP nia tolki što nie ŭzrastaje, ale i naohuł nia vyras…

• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0