U harach Bałharyi za tydzień znajšli šeść trupaŭ. Miarkujuć, što troje zabili inšych traich. Ale chto tady zabiŭ ich samich?
Na turbazie ŭ harach spačatku znajšli try trupy. Potym, praz tydzień, u aŭtadomie — cieły jašče traich, jakich ličyli padazravanymi. Napiaredadni śmierci adzin z zahinułych dasłaŭ zahadkavuju sms maci. Siarod viersij jak sietka piedafiłaŭ, tak i masavaje samahubstva.

Na praciahu ŭsiaho adnaho tydnia ŭ Zachodnich Bałkanach (Bałharyja) adbyłasia sieryja zahadkavych śmierciaŭ, jakaja dahetul nie maje adnaznačnaha tłumačeńnia i vyklikała ŭ krainie sapraŭdnuju masavuju isteryju. Z padrabiaznaściami znajomić bałharskaje vydańnie «Kapitał».
Usio pačałosia ŭ niadzielu, 1 lutaha. Ivajła Kałušaŭ, stvaralnik hramadskaj arhanizacyi «Nacyjanalnaje ahienctva pa kantroli za achoŭnymi terytoryjami» (NAKZT), dasłaŭ svajoj maci dziŭnaje raźvitalnaje paviedamleńnie:
«Ništo z taho, što ty pačuješ, nie budzie praŭdaj — navat drabnica. Ale ŭ nas bolš niama sił zmahacca z hetym śvinarnikam… Heta navat nie pryčyna, heta prosta apošniaja kropla, što pierapoŭniła čašu dla ŭsich nas, — čarhovaja ščyraja sproba dapamahčy adnamu chvoramu dziciaci (heta nie CHCHCH) — heta dziaŭčynka, u tvoj honar:)))
Prabač mnie. Dziakuj tabie ad ščyraha serca. I kali znojdzieš siły (ci kali tabie stanie lepš), prosta skiruj svaju dumku da mianie — i ty mianie znojdzieš. Hety śviet — usiaho tolki vielmi tryvały son. Niama sensu pieratvarać jaho ŭ kašmar. Zrabi ŭsim nasupierak, zazirni ŭnutr siabie i ŭśmichnisia. Ja vielmi ciabie lublu. Budź volnaj».
Padobnyja paviedamleńni atrymali i inšyja blizkija Kałušava. A 16:07 taho ž dnia jon apublikavaŭ u fejsbuku vierš Chrysta Bocieva «Baraćba» — patryjatyčny tvor pra niazłomnaść duchu. Paśla hetaha jaho telefon i telefony jaho spadarožnikaŭ zamaŭčali.
Nie zdoleŭšy źviazacca z synam, maci Kałušava paprasiła znajomaha z susiedniaj vioski pravieryć turbazu. Toj pasprabavaŭ dabracca tudy ŭviečary ŭ niadzielu, ale praz štarmavy viecier viarnuŭsia i zajšoŭ unutr tolki ranicaj u paniadziełak. Tam jon ubačyŭ try cieły z ahniastrelnymi ranieńniami ŭ hałavu.
Pa darozie nazad mužčyna sustreŭ patrul Pamiežnaj palicyi, jaki paraiŭ jamu aficyjna zvanić na 112. U vyniku na miesca trahiedyi spačatku pryjechała nie palicyja, a supracoŭniki Dziaržaŭnaha ahienctva nacyjanalnaj biaśpieki (DANS — bałharski anałah KDB), pakolki rajon znachodzicca ŭ pamiežnaj zonie.
Choć palicyja nie nazyvała imionaŭ, žurnalisty vyśvietlili, što zahinułymi źjaŭlajucca: Ivajła Ivanaŭ, paśpiachovy advakat, jaki pradstaŭlaŭ intaresy «Rasatama» ŭ mižnarodnych arbitražach; Deča Vasileŭ, suŭładalnik buchhałtarskaj firmy, i Płamien Stacieŭ, viadomy instruktar-śpieleołah. Usie jany ŭvachodzili ŭ arhanizacyju NAKZT, zasnavalnikam jakoj źjaŭlaŭsia Ivajła Kałušaŭ — śpieleołah, ekstremalny spartsmien i ŭładalnik turbazy «Pietrochan».
Niahledziačy na pažar, śledčym udałosia adnavić frahmienty videazapisaŭ z unutranych kamier. Na kadrach zafiksavana, jak try čałavieki, čyje cieły paźniej byli znojdzieny ŭ budynku, zastrelvajuć sabak, rassypajuć pa pakoi paliŭnyja pielety, raźlivajuć haručuju vadkaść i ŭčyniajuć padpał. Paśla hetaha mužčyny vychodziać z pola zroku kamiery. Astatnija zapisy, jak śćviardžajecca, byli źniščanyja ahniom.
Adnačasova z hetym palicyja vyśvietliła, što napiaredadni trahiedyi na turbazie znachodzilisia jašče try čałavieki — sam Ivajła Kałušaŭ, 22‑hadovy Mikałaj Złatkaŭ i 15‑hadovy Alaksandr Makuleŭ. Kamiera na padvorku zafiksavała ŭsiu šaściorku razam udzień 1 lutaha. Heta supadaje z časam, kali maci Kałušava atrymała paviedamleńnie. Pakolki paśla pažaru hetyja troje źnikli na kiempiery (aŭtadomie), ich abviaścili ŭ ahulnanacyjanalny vyšuk jak hałoŭnych padazravanych.
Tydzień isteryi
Pakul palicyja šukała trojcu, krainu achapiŭ masavy psichoz. Pradstaŭniki ŭłady padlivali aleju ŭ ahoń. Samuju hučnuju zajavu zrabiŭ vykanaŭca abaviazkaŭ hienieralnaha prakurora Barysłaŭ Sarafaŭ. Źjaviŭšysia pierad žurnalistami razam z kiraŭnictvam śpiecsłužbaŭ, jon nie ŭstrymaŭsia ad pramych anałohij:
«Vypadak u «Pietrochanie» vielmi nahadvaje tryler «Tvin Piks». U hetym domie ŭ harach čynilisia sapraŭdnyja bohaniaŭhodnyja spravy. Vy pavinny čytać pamiž radkoŭ, što ja maju na ŭvazie. Asabliva heta tyčycca dziejnaści hetaj arhanizacyi ŭ dačynieńni da dziaciej, jakich baćki — što dla mianie prosta aburalna — sami addavali hetym ludziam».
Časovy kiraŭnik DANS Denio Denieŭ pryznaŭ, što arhanizacyju Kałušava raniej praviarali pa sihnale ab piedafilii. Adnak žurnalisty vyśvietlili: sihnał sapraŭdy byŭ, ale jon tyčyŭsia siamiejnych razborak. Babula i dziadula adnaho ź dziaciej paskardzilisia na svaju dačku, jakaja addała dzicia na navučańnie da Kałušava. Paźniej siamja pamiryłasia, i zajava była adklikanaja. Nijakaha kryminalnaha rasśledavańnia pa faktach hvałtu nad dziećmi ŭ MUS nikoli nie isnavała.
Kałušaŭ byŭ budystam, žyŭ u Mieksicy i ličyŭ siabie «łamam». Jon arhanizoŭvaŭ dziciačyja łahiery i pracavaŭ z adnoj sa staličnych škoł. Jaho vobraz duchoŭnaha lidara zakrytaj hrupy idealna kłaŭsia ŭ teoryju masavaha samahubstva.
Pakul adny šukali mistyku, inšyja znajšli palityku. Vyśvietliłasia, što NAKZT mieła pahadnieńni ź Ministerstvam navakolnaha asiarodździa, a siarod jaje sponsaraŭ byli mer Safii Vasił Terzijeŭ i viadomaja biźnies-łedzi.
Palityčnyja apanienty adrazu abvinavacili ŭłady ŭ tym, što jany dazvolili «pravajennaj hrupoŭcy» vykonvać funkcyi dziaržavy. Žurnalisty znajšli źviestki, što členy NAKZT pavodzili siabie ŭ harach jak haspadary: nasili formu, patrabavali ŭ turystaŭ dakumienty i samavolna pierakryvali hornyja ściežki.
Uvieś tydzień palicyja zajaŭlała, što kiempier Kałušava nibyta bačyli ŭ rajonie Burhasa. Adnak u niadzielu, 9 lutaha, jaho znajšli zusim u inšym baku — kala viaršyni Akolčyca, adnosna niedaloka ad miesca pieršaj trahiedyi. Unutry byli cieły Kałušava i dvuch chłopcaŭ. Streły prahučali ŭnutry mašyny.
Baćka 15‑hadovaha Alaksandra da apošniaha byŭ spakojny. Vyśvietliłasia, što jaho syn žyŭ z hrupaj Kałušava ŭžo dva hady praz prablemy ŭ siamji, a starejšy syn Makuleva navat jeździŭ z Kałušavym u ekśpiedycyju ŭ Mieksiku.
Niełahičnyja fakty i pytańni biez adkazaŭ
Niahledziačy na zajavu palicyi, što padazravanych bolš niama i śledstva schilajecca da viersii kalektyŭnaha samahubstva, u historyi zastajecca zanadta šmat biełych plam. Jak rastłumačyć viersiju samahubstva, kali siarod zahinułych byli ludzi z paśpiachovym žyćciom — advakat, buchhałtar i prafiesijnyja śpieleołahi?
Kali Kałušaŭ byŭ zabojcam, čamu jon nie zabiŭ dvuch maładych ludziej adrazu na turbazie, a ceły tydzień pieramiaščaŭsia ź imi ŭ kiempiery, kab potym zastrelić ich i siabie?
Čamu palicyja na praciahu tydnia šukała mašynu ŭ rajonie Burhasa, kali jana ŭvieś hety čas znachodziłasia ŭ harach niepadalok?
I narešcie, ci nie mahli hetyja ludzi, budučy śpieleołahami i časta byvajučy ŭ dzikich pamiežnych rajonach, dzie dziejničajuć kantrabandysty i nielehalnyja pieravozčyki mihrantaŭ, ubačyć niešta niezakonnaje, što i kaštavała im žyćcia?
Śledstva pakul nie dało publičnaha tłumačeńnia ni matyvaŭ, ni paśladoŭnaści padziej. Vyniki aŭtapsij i balistyčnych ekśpiertyz dahetul nie abnarodavanyja.
Kamientary
[Zredahavana]