Litaratura11

Cichan Čarniakievič: Realnaść stała takoj absurdnaj, što chočacca zapisać jaje, pakul nie źnikła

Padziei 2020 hoda i nastupnyja represii suprać miedyjaŭ i treciaha siektara pastavili kryž na karjery ŭ rodnaj krainie litaratara, uradženca Pinsku Cichana Čarniakoviča. Zastaŭšysia biez pracy, pryniaŭ rašeńnie źjechać u Litvu. Za dva hady samastojna vyvučyŭ litoŭskuju movu, i ciapier, u dadatak da litaraturnaj i navukovaj dziejnaści, zajmajecca pierakładami ź litoŭskaj na biełaruskuju. «Miedia-Poleśje» pahavaryła ź piśmieńnikam pra biełaruskuju litaraturu (na radzimie i ŭ vyhnańni), emihracyju i rodny Pinsk. 

Cichan Čarniakievič naradziŭsia 22 studzienia 1986 hoda ŭ Pinsku. Skončyŭ fakultet biełaruskaj fiłałohii i kultury BDPU pa śpiecyjalnaści «Biełaruskaja mova i litaratura. Žurnalistyka» (2008), mahistraturu i aśpiranturu pry im. U 2003‑2005 hadach vučyŭsia ŭ Biełaruskim kalehijumie pa śpiecyjalnaści «Fiłasofija. Litaratura».

Pracavaŭ u štotydnioviku «Litaratura i mastactva», časopisie «Maładość», na Radyjo Svaboda, byŭ pres-sakratarom Sajuza biełaruskich piśmieńnikaŭ.

Z 2023 hoda žyvie i pracuje ŭ Litvie. Pracuje hałoŭnym redaktaram sajta bellit.info i pres-sakratarom Mižnarodnaha sajuza biełaruskich piśmieńnikaŭ. 

«Źjechaŭ amal uvieś kreatyŭny kłas — nie tolki litaratura»

— Cichan, Vy niadaŭna viarnulisia sa «Stralcoŭskaha festa» (fiestyval «Vieršy na asfalcie» pamiaci Michasia Stralcova), jaki prajšoŭ u Varšavie. Pavodle acenak udzielnikaŭ, fest akazaŭsia adnym z najlepšych. U čym jaho admietnaść?

— Pa-pieršaje, fest adroźniŭsia hieahrafijaj: čatyry hady my pravodzili jaho ŭ Litvie, a tut upieršyniu vyrašyli rušyć na Varšavu. Atrymałasia niabłaha: u Polščy žyvie šmat čytačoŭ, dyj piśmieńnikaŭ namnoha bolš, ich praściej zaprasić na fest. Kazali, što na fiestyval pryjechali čytačy z Šviejcaryi, z Hałandyi. Nie viedaju, čamu im prablemna pryjechać u Litvu, ale pa publicy my atrymali jaŭny plus. Dyj prahrama była vielmi kampaktnaja. Jak kaardynatar «Vieršaŭ na asfalcie», ja atrymaŭ niamała dobrych vodhukaŭ.

— Takoje ŭražańnie, što razam z emihracyjaj piśmieńnikaŭ usie hałoŭnyja litaraturnyja padziei taksama akazalisia ŭ vyhnańni (vydaviectvy, festy, premii). Što zastałosia ad biełaruskaj litaratury ŭ samoj Biełarusi?

— Usio sumna nasamreč: vydaviectvaŭ amal nie zastałosia, pravodzić fiestyvali i sustrečy vielmi składana, amal niemahčyma. Časam kamuści ŭdajecca arhanizavać lekcyju ci sustreču, ale heta razavyja akcyi. Litaratary, kaniečnie, ŭ Biełarusi jość, u tym liku vydatnyja, ale drukavacca i vystupać im niaprosta.

— To bok, biełaruskaja litaratura sapraŭdy akazałasia ŭ emihracyi?

— Nie tolki litaratura — ledź nie ŭvieś kreatyŭny kłas źjechaŭ. Nie viedaju, ci zmoža chto pamierać emihrantaŭ u pracentach, ale, pa-mojmu, dobryja dźvie traciny kultury apynulisia za miažoj: mastaki, muzyki, piśmieńniki, režysiory, akciory…

— Miž tym, mininfarmacyi adspravazdačyłasia, što ŭ 2025 hodzie ŭ Biełarusi nadrukavali bolš za 18 miljonaŭ asobnikaŭ knih. Z 7 tysiač najmieńniaŭ — 982 vydadzienyja na biełaruskaj movie ahulnym nakładam bolš za 18 miljonaŭ asobnikaŭ. Heta mnoha ci mała?

— Z abjektyŭnych pryčynaŭ mnie ciažka mierkavać: ja nie bačyŭ detalovaj raskładki. Padazraju, bolšaść nadrukavanaj litaratury — zamovy rasijskich vydaviectvaŭ, vykananyja biełaruskimi palihrafistami. Hetym i zapaŭniajuć knižny rynak, jaki jašče zastaŭsia. Nie sakret, što bolšaść knih u biełaruskich kniharniach na ruskaj movie. Dobra, kali biełaruskija knihi ŭ hetym masivie składajuć adzin da dziesiaci. A z taho, što vydajecca pa-biełarusku, vialikuju dolu najmieńniaŭ składajuć padručniki dla škoły i roznyja mietadyčnyja brašurki, jakija drukujucca ahromnistymi nakładami, bo škoł šmat.

Kali kazać pra mastackuju litaraturu (ramany, zborniki vieršaŭ), to tam zusim inšaja karcina. Ja saču za dziaržaŭnymi vydaviectvami, jakija zastalisia («Mastackaja litaratura», «Biełaruskaja navuka»), ale jany drukujuć mizernuju kolkaść novych tvoraŭ litaratury. Kali b dziaržava vydavała štohod chacia b 10 novych zbornikaŭ vieršaŭ i 10 novych ramanaŭ pa-biełarusku, to heta adrazu b usie zaŭvažyli. Vy pra ich čuli? Ja nie.

«Nie treba dzialić litaraturu na emihracyjnuju i nie emihracyjnuju»

— Što saboj ujaŭlaje biełaruskaja litaratura za miažoj? Na vočy trapiłasia ličba: u zamiežžy pracujuć kala dvuch dziasiatkaŭ biełaruskich vydaviectvaŭ…

— Ja b nie dzialiŭ litaraturu na emihracyjnuju i nie emihracyjnuju. Prosta ŭsia biełaruskaja litaratura apynułasia ŭ novych umovach. Jana ŭsio taja ž samaja, jakoj i była 5—10 hadoŭ tamu, tyja ž samyja aŭtary, trochi dadałosia novych maładych litarataraŭ. Vydaviectvy taksama zastalisia tyja ž, što i dziesiać hadoŭ tamu, za apošnija paru hadoŭ źjavilisia i zusim novyja vydaviectvy: Gutenberg Publisher, «Mianie niama», «Chochrot Minsk», «Skaryna». Dy i «Kamunikat» pierastaŭ być tolki biblijatekaj i aktyŭna vydaje knihi, pieralik možna doŭžyć.

Vychodzić šmat pieravydańniaŭ, u tym liku kłasičnaj litaratury — pad 40 pazicyj. Sajt bellit.info, jaki ja redahuju, kožny hod robić rejtynh sta lepšych knih. A na minułyja Kalady my zrabili TOP-150, tamu što sapraŭdy było pra što havaryć pa-za «sotniaj».

Surjoznyja prablemy ŭ dziciačaj litaratury i ŭ knižnaj hraficy, bo vielmi doraha vydavać — takija knihi patrabujuć kalarovaha druku, zatraty vychodziać u niekalki razoŭ vyšejšyja. Ale ŭ asnoŭnych žanrach: paezija, proza, dziciačaja litaratura, pierakład, štohod vychodzić pa 30—40 knih, — litaratury chapaje, za hod pračytać niemahčyma. U cełym, i niakiepska, narmalny praces, chacia pa mierkach Litvy ci Polščy ličby sumnyja: tam u dziasiatki razoŭ bolš tekstaŭ vychodzić. Ale piśmieńniki tam «pračynajucca rankam u svajoj krainie».

— Tematyka i jakaść biełaruskaj litaratury źmianiłasia paśla emihracyi?

— Pytańnie, chutčej, fiłasofskaje: chto aceńvaŭ tematyku 2019 hoda ŭ paraŭnańni z 2026 hodam? Kali brać ahulnyja tendencyi, to ciapier bolš vychodziać eseistyčnych tvoraŭ, aŭtabijahrafičnych, pišacca aŭtafikšn — pra toj dośvied, jaki ludzi zajmieli ŭ apošni čas. Naprykład, try čverci pieramožcaŭ premii Hiedrojca pisali eseistyku ci aŭtafikšn u paraŭnańni z prydumanaj litaraturaj. Vidavočna, raskazanaja historyja jak žanr krychu zdaje pazicyi. Ale ja nie nazvaŭ by heta prablemaj, chutčej, heta novy pavieŭ u našaj litaratury: realnaść stała takoj absurdnaj, što chočacca zapisać jaje, pakul jana nie źnikła.

— Kažuć, biełarusy ŭ emihracyi stali bolš čytać biełaruskaj litaratury…

— Dla analizu treba mieć dakładnyja ličby na rukach, a ich nichto nie daść — heta surjoznyja darahija daśledavańni, jakija nichto nie robić. Sacyjałohija dosyć składanaja reč i amal nierealnaja dla biełaruskaj dyjaspary ŭ ciapierašnich umovach. Toje, što biełaruskaj movy stała bolš, vidavočna: bolš ludziej piša pa-biełarusku, havoryć na rodnaj movie, adpaviedna, kali navat i nie kuplajuć knihi, to viedajuć pra ich isnavańnie i aŭtaraŭ z navinaŭ. Dumaju, u paraŭnańni z pačatkam 90‑ych siońnia skłałasia zusim inšaja situacyja. Jak pisaŭ Siarhiej Dubaviec, tady možna było pračytać usio, što vydadziena pa-biełarusku, a ciapier heta prosta niemahčyma. Toje ž samaje i ź ludźmi: kali ty prychodziŭ na prezientacyju niejkaj knihi, to ŭsich prysutnych viedaŭ u tvar. Ciapier heta nierealna: źjavilisia novyja ludzi, čyju reakcyju na toj ci inšy tvor ciažka sprahnazavać.

Viadoma, usio źmianiłasia. Ale nie mahu skazać, što ŭsio «zahinajecca». Vidavočna, što biełaruskaja kultura ŭsio jašče važnaja dla ludziej, dla atajasamlivańnia siabie ź biełaruskaj movaj, historyjaj, kulturaj — dahetul biełaruskaja kniha adyhryvaje važnuju rolu dla čałaviečaj identyčnaści.

— Jakija 10 biełaruskich knih vy paraicie pračytać kožnamu biełarusu? Ci majecie vy asabisty rejtynh?

— Takija pytańni, pa ščyraści, staviać mianie ŭ tupik. U kožnaha biełarusa svoj unikalny čytacki bekhraŭnd. Ja naohuł ciapier bolš čytaju pa-litoŭsku dy pa-polsku, tamu što ŭciahnuŭsia ŭ histaryčnuju navuku, i starajusia nie ŭvachodzić u žury litaraturnych premij, dzie raniej šmat času addavaŭ na čytańnie biełaruskich knih. Tamu i ekśpiertyza maja krychu «prasieła». U nas vielmi mocnaja škoła pierakładu: usio, što vychodzić pierakładnoha ŭ niezaležnych vydaviectvach, možna śmieła kuplać, navat nie hledziačy na proźviščy aŭtaraŭ.

Pa prozie i paezii ŭsio subjektyŭna: niemahčyma ŭhadać, što kamu padabajecca. Ja b paraiŭ pačać z 10—30 absalutna randomnych biełaruskich knih, jakich vy jašče nie čytali, a tam užo sfarmujecca vaš ułasny čytacki zapyt na temu, žanr i styl, źjaviacca svaje simpatyi i antypatyi.

— Vy viedajecie i pierakładajecie z čatyroch moŭ: ukrainskaj, litoŭskaj, polskaj i anhlijskaj. Hety bahaž dastaŭsia vam ad pieduniviersiteta Maksima Tanka?

— Nie, usio vučyŭ samastojna. Litoŭskuju vyvučyŭ užo ŭ Litvie. Ale fiłałahičnaja vyvučka daje mahčymaść bolš—mienš spakojna stavicca da čytańnia na zamiežnych movach. Z polskaj i ŭkrainskaj, zdajecca, uvohule pałova biełarusaŭ nie maje nijakich prablemaŭ. Ź litoŭskaj, viadoma, inakš, bo heta zusim inšaja moŭnaja hrupa, ź biełaruskaj słaba kareluje. Ale heta taksama cikavy dośvied: litoŭskaja kultura była całkam zakrytaja, a tut adkryłasia tysiačam biełarusaŭ.

Ciapier pierakładaju litaraturu vyklučna ź litoŭskaj, a z polskaj i anhlijskaj chiba archiŭnyja dakumienty dla navukovaj pracy. Voś akurat hod tamu vyjšła antałohija sučasnaj litoŭskaj paezii «Horad na hary», ja pierakłaŭ ładnuju častku hetaj knihi, pracentaŭ 40 — Andrej Chadanovič, nad astatnimi tekstami pracavała jašče niekalki pierakładčykaŭ.

«Atrymlivali na konkurs moładzievaj paezii sotni zajavak z adnaho Pinska»

— Vy skončyli fakultet biełaruskaj fiłałohii i kultury Biełaruskaha dziaržaŭnaha piedahahičnaha ŭniviersiteta imia Maksima Tanka pa śpiecyjalnaści «Biełaruskaja mova i litaratura. Žurnalistyka». Treba razumieć, vy jašče sa škoły vyrašyli pajści ŭ žurnalistyku?

— Ja dumaju, u škole mianie bolš cikaviła litaratura i mova, ale troški zajmaŭsia i žurnalistykaj na chvali kampanii 2001 hoda. U dadatak da ŭsiaho, vałancioryŭ u niekalkich niedziaržaŭnych arhanizacyjach. Naprykład, my pravodzili štohadovyja Dni biełaruskaj i šviedskaj paezii ŭ Pinsku razam z fatohrafkaj Maryjaj Sioderbierh, paetam i pierakładčykam Dźmitryjem Płaksam. Dziakujučy šviedskaj ambasadzie, mieŭsia kantakt z haradskim kiraŭnictvam, i my mahli pracavać lehalna (tady jašče heta dazvalałasia). Potym da prajektu padklučyŭsia tahačasny ambasadar Šviecyi Stefan Eryksan. Šviedy zaprašali svaich aŭtaraŭ, a my, adpaviedna, biełaruskich. Atrymaŭsia maštabny mižnarodny litaraturny fest u Pinsku, chto tolki da nas nie pryjazdžaŭ!

Taksama, na Dniach, pravodziŭsia kubak moładzievaj paezii: pieršym pryzam była pajezdka ŭ Šviecyju. Biezumoŭna, źjeździć chacieli mnohija, tamu prychodzili sotni zajavak ź vieršami, pryčym z adnaho tolki Pinska.

A paśla pajechaŭ vučycca ŭ Miensk. I tam praciahvaŭ pisać vieršy, rabiŭ pierakłady. Zatym pačaŭ pisać krytyku i doŭhi čas pracavaŭ mienavita jak krytyk, to bok zajmaŭsia historyjaj litaratury, litaraturaznaŭstvam i pisaŭ recenzii na novyja knihi… Hadoŭ 10 krytyka była maim asnoŭnym zaniatkam. Usio astatniaje adyšło na druhi płan.

— Kali adbyłasia vašaja pieraaryjentacyja ź litaratury na žurnalistyku? Ci, dakładniej, spałučeńnie žurnalistyki ź litaraturaj — užo padčas navučańnia ŭ mahistratury i aśpirantury, a zatym i Biełaruskaha kalehiuma?

— Pieršuju hazietku «Z-pad party» ja zrabiŭ u 2001—m, jašče ŭ škole, kali navučyŭsia viarstać u PageMaker, potym va ŭniviersitecie piać hadoŭ viarstaŭ roznyja fakulteckija hazietki. Ale, kaniečnie, chacieŭ zastavacca ŭ svajoj prafiesii: u fiłałohii, u litaratury. Kab hetuju metu asiahnuć, było dźvie mahčymaści — iści ŭ litaraturnuju redakcyju ci ŭ Akademiju Navuk. Akademija mianie trochi pałochała svajoj akademičnaściu, tamu paśla aśpirantury adrabiŭ «pracadni» raźmierkavańnia ŭ «Maładości», a paśla vyjšaŭ na volny chleb: spačatku ŭ PEN, a potym u niezaležny Sajuz biełaruskich piśmieńnikaŭ. Na sajcie SBP pracavaŭ da jahonaha zakryćcia.

A z 2023 hoda ŭ Litvie zasnavaŭsia Mižnarodny sajuz biełaruskich piśmieńnikaŭ, kudy mianie zaprasili pres-sakratarom, hałoŭnym redaktaram prajekta bellit.info i kaardynataram Škoły maładoha piśmieńnika. Tak atrymałasia, što ciapier ja zbolšaha administruju i arhanizuju, čym pišu. Rady viartańniu da pierakładaŭ, krychu bolš atajasamlivaješ siabie z ułasna litaraturnymi tekstami.

Zrešty, ciapier jašče zaniaŭsia vyvučeńniem biełaruskaj prysutnaści ŭ Vilni.

— Jakija napramki kultury vy zaraz daśledujecie?

— Asnoŭny napramak — mižvajennaja kultura Biełarusi. U aśpirantury ja pisaŭ dysiertacyju pra BDU 1920‑ych hadoŭ, pra litaraturnyja płyni, tearetykaŭ litaratury, roznyja dyskusii, źviazanyja z tahačasnymi piśmieńnickimi prablemami. A paśla pierajezdu ŭ Litvu staŭ zajmacca zachodniebiełaruskaj kulturaj 1921—1939 hadoŭ: palitykami, pierakładčykami, žurnalistami, paetami, nastaŭnikami.

Zaraz zbolšaha zajmajusia vyvučeńniem historyi Vilenskaj biełaruskaj himnazii, składaju bijahrafičny daviednik vypusknikoŭ, a taksama daviednik archiŭnych dakumientaŭ i publikacyj u pieryjodycy. Šmat času pravodžu ŭ archivach. Vilenskaja biełaruskaja himnazija źjaŭlałasia ŭ mižvajenny čas epicentram biełaruščyny. Praź jaje pryzmu možna šmat što zrazumieć i ŭ našaj emihracyjnaj situacyi 2026 hoda.

«U Minsku ja siadzieŭ biez pracy, a ŭ Litvie zmoh samarealizavacca»

— Jak apynulisia ŭ emihracyi?

— U Litvu ja pryjechaŭ u 2023 hodzie.

U lipieni 2021 hoda likvidavali Sajuz biełaruskich piśmieńnikaŭ, jak i sotni inšych hramadskich arhanizacyj dy redakcyj. Sajt zabłakavali. Niekatory čas nie mieŭ pracy, a potym źjechaŭ, bo ničoha niemahčyma było tołkam rabić. Dla mianie asabista heta stała vialikim vyklikam, bo akurat chaciełasia štości rabić — publičnaje. A ŭ Minsku heta było praktyčna nierealna. I ciapier stała tolki horš.

— Prafiesijnaja niezapatrabavanaść i stała hałoŭnaj pryčynaj vašaha adjezdu?

— Biezumoŭna. Usich ža likvidavali. Na dziaržaŭnyja litaraturnyja redakcyi ja nahladzieŭsia padčas raźmierkavańnia, nijakich iluzij nakont tamtejšych paradkaŭ nie było. Pisać u stoł, pracujučy ŭ «Jeŭraopcie», nie chaciełasia taksama. Vyrašyŭ, što ŭ Litvie ja znajdu lepšaje prymianieńnie svaim kampietencyjam. Tak i adbyvajecca.

— Ci abžylisia trochi ŭ novaj krainie?

— Jak usie, napeŭna. Maju peŭnuju lehalizacyju. Praŭda, nie viedaju, jak doŭha ŭ adnosinach da biełarusaŭ heta budzie praciahvacca. Tamu ja, jak i ŭsie, na ptušynych pravach.

— Značyć, litoŭskuju movu pačali vučyć, pryjechaŭšy ŭ Litvu?

— Tak. Trošački vučyŭ jašče ŭ Minsku, źbirajučysia vyjazdžać. Vidać, jašče naprykancy 2022 hoda kupiŭ padručnik u bukinistyčnaj kniharni, pačaŭ čytać, zubryć słovy. Naohuł vyvučyć litoŭskuju movu, napeŭna, niemahčyma, jaje možna tolki praciahvać vučyć: pierakładać słoŭcy, zapaminać, słuchać radyjo, muzyku, čytać naviny — pastupova da kožnaj zamiežnaj movy pryvykaješ. Potym varta pierachodzić da mastackaj litaratury, jakaja pišacca značna składaniejšaj movaj, kaniečnie. Cikavicca navinami krainy, u jakoj ty žyvieš, absalutna nieabchodna. I havaryć na jaje movie. Heta rušyć šmat jakija barjery, u tym liku psichałahičnyja.

— Siońnia biełaruskija piśmieńniki ŭ emihracyi nie abjadnanyja pad adnym dacham?

— Pad adnym dacham i nie varta ŭsich abjadnoŭvać. Niachaj budzie šmat dachaŭ, damoŭ i vulic. Jość arhanizacyi, jakija pracujuć na toje, kab litaraturny ruch raźvivaŭsia: heta i Mižnarodny sajuz biełaruskich piśmieńnikaŭ, i Biełaruski PEN, Fiestyval «Pradmova», Asacyjacyja vydaŭcoŭ, inšyja inicyjatyvy, jakija ładzić varštaty, sieminary, sustrečy. Mnohaje robicca adnaasobnymi vysiłkami kankretnych ludziej. Ja b i nie chacieŭ, kab isnavała tolki adna arhanizacyja dla piśmieńnikaŭ — heta było b vielmi dziŭna.

«Ja vysoka staŭlusia tolki da Pinska — i bolš ni da jakoha horada ŭ śviecie»

— Kali apošni raz naviedvali Pinsk?

— Za paru dzion da adjezdu, u červieni 2023 hoda. Pasiadzieŭ z baćkami, raźvitaŭsia, pahulaŭ pa ŭźbiarežžy. Pinsk — heta horad, jaki pastajanna pryciahvaje da siabie. Ciapier źbiraju staryja fotazdymki, šukaju dakumienty, knižki pra Pinsk. Viedaju niekatorych pinskaznaŭcaŭ, kalekcyjanieraŭ, ź jakimi padtrymlivaju dobryja stasunki. Z adnakłaśnikami, sa starymi pryjacielami z daŭniviersiteckich časoŭ pačaŭ ščylniej kantaktavać paśla pierajezdu. My sustrakajemsia, uspaminajem Pinsk — dla nas heta horad №1. Dla kožnaha pinčuka jon zaŭsiody budzie №1.

— A čym Pinsk pryciahalny? Što ŭ im asablivaha?

— Heta horad, dzie my naradzilisia i vyraśli, ź im źviazany ŭsie ŭspaminy za pieršyja paŭtara—dva dziasiatki hadoŭ, jakija my pražyli tam. Viadoma, heta horad vialikaj historyi, ale dla miascovych — heta škoła, siabry, vulicy, kachańni, raka, prahułki pa horadzie, padarožžy z namiotami, pajezdki pa Paleśsi. Moj baćka pracavaŭ ślesaram-hazavikom, tamu časta braŭ mianie na rajon, my jeździli pa vioskach, časam łavili rybu ci źbirali hryby.

Usie maje dziaduli i babuli žyli ŭ horadzie, tamu ja całkam byŭ pryviazany da Pinska, i doŭhi čas nikudy nie vyjazdžaŭ. U Pinsku pamiataju kožnuju vulicu i mahu spakojna adnavić u pamiaci luby pavarot, pamiataju, dzie što znachodzicca.

Jak źjechaŭ u Minsk u 2003 hodzie, vielmi časta haravaŭ, kali ŭ horadzie niešta znosili. Ja rehularna pryjazdžaŭ, a horad mianiaŭsia: znosili staryja budynki, mianiali płaniroŭku vulic, štości «restaŭryravali» da niepaznavalnaści. Moža, dla kaho i nie, a dla mianie vialikaj trahiedyjaj staŭ znos starych aporaŭ davajennaha mosta. Niadaŭna pračytaŭ pra znos buślinaha hniazda na płoščy i vyrazańnie starych drevaŭ kala kaścioła. Usprymać heta biez bolu niemahčyma, ale dobra, što možna chacia b pračytać pra heta, znachodziačysia na adlehłaści.

Darečy, z pačatku 2000—ych my siabravali z Vasilom Mackievičam, karespandentam «Miedia-Poleśja», jaki pamior praz karanavirus. Vasil byŭ dobrym, ščyrym i hłybokim čałaviekam. Heta adzin ź pieršych udaraŭ 2020 hoda, jaki ja vielmi ciažka ŭspryniaŭ.

U horadzie zastałosia mnoha blizkich ludziej, dyj sam Pinsk mnie vielmi darahi. Chacia niechta moža skazać: maleńki stary horad i savieckija mikrarajony — ničoha admietnaha. Ale kali ty tam naradziŭsia, to takoha nikoli nie skažaš: kožny budynak pra štości nahadvaje.

Fota Nastaśsi Pankratavaj z asabistaj staronki hieroja ŭ FB

— Mocna sumujecie?

— Biezumoŭna. Heta dom. Było b biaśpiečna — pajechaŭ by zaŭtra ž. U ciapierašniaj kultury šmat mienčukoŭ, tamu mnoha vysokaha staŭleńnia da Miensku, adnak dla mianie jon, pry ŭsioj pavazie i ŭdziačnaści, čužy. Takoje staŭleńnie ja maju tolki da Pinska — i bolš ni da jakoha horada ŭ śviecie.

Vilniu ja taksama lublu, i ŭdziačny joj, ale ŭsio-taki heta nie toje.

Chacieŭ by byvać u Pinsku — jak maha čaściej, jak maha bolš, naviedvać baćkoŭ, jakim užo niamała hadoŭ. Pryjazdžać i chadzić pa miaścinach svajho dziacinstva. Ale pastajanna žyć tam ja naŭrad ci zmoh by: niama dzie pracavać. Pa majoj śpiecyjalnaści tam i raniej nie było asablivaj pracy. Ale, moža, niešta źmienicca ŭ budučyni?

Kamientary1

  • imia
    03.03.2026
    [Red. vydalena]

Ciapier čytajuć

Zahinuŭ biełaruski dobraachvotnik Vasil «Dzir» Rapicki11

Zahinuŭ biełaruski dobraachvotnik Vasil «Dzir» Rapicki

Usie naviny →
Usie naviny

Rehbistku Maryju Šakura, jakaja była kapitanam zbornaj Biełarusi, asudzili pa palityčnaj kryminałcy6

U susiednich krainach padaražeŭ bienzin. Ci budzie padaražańnie ŭ Biełarusi?1

Uładzimir Makiej zaŭsiody braŭ na pracu ssabojki i kazaŭ, što ŭ domie pavinna pachnuć śviežapryhatavanaj ježaj8

Łatyš pražyŭ 15 hadoŭ u Anhlii i raptam pierajechaŭ u hłuchuju biełaruskuju viosku. Ciapier trymaje husiej i bažycca, što ščaślivy20

Zatrymanyja ŭ Budapiešcie inkasatarskija mašyny ŭkrainskaha Aščadbanka znachodziacca na terytoryi Antyterarystyčnaha centra Vienhryi4

«Strajk pakupnikoŭ». Čały sprahnazavaŭ źnižeńnie cenaŭ na kvatery6

Budaŭnictva treciaj čarhi Zialonałužskaj linii mietro: što ŭžo zroblena i što jašče napieradzie1

Iran całkam hatovy da «zaciažnoj vajny»7

U Budapiešcie zatrymali siem supracoŭnikaŭ ukrainskaha Aščadbanka ź dziasiatkami miljonaŭ dalaraŭ35

bolš čytanych navin
bolš łajkanych navin

Zahinuŭ biełaruski dobraachvotnik Vasil «Dzir» Rapicki11

Zahinuŭ biełaruski dobraachvotnik Vasil «Dzir» Rapicki

Hałoŭnaje
Usie naviny →

Zaŭvaha:

 

 

 

 

Zakryć Paviedamić