7 červienia ŭ Vilni projdzie prezientacyja biełaruskaha pierakładu knihi «Historyja Harodni (1919—1991). Nacyjanalizacyja, vyniščeńnie i savietyzacyja siarednieeŭrapiejskaha miesta» z udziełam jaje aŭtara Fieliksa Akiermana.
Fieliks Akierman — niamiecki historyk i publicyst, prafiesar, zahadčyk kafiedry publičnaj historyi ŭniviersiteta ŭ Chahienie (Fernuniversität in Hagen).
Hetaja kniha — sproba napisać historyju Harodni XX stahodździa z hledzišča kulturnaj antrapałohii. Jaje bazaj pasłužyli vusnyja apoviedy haradziencaŭ, archiŭnyja pošuki, a taksama raniejšaja histaryjahrafija, da jakoj aŭtar stavicca padkreślena krytyčna. Adkaz na pytańnie, jak uźnikła biełaruskaja Harodnia, dajecca z ulikam miascovaj historyi farmavańnia troch nacyjanalnych prajektaŭ — polskaha, savieckaha i ŭłasna biełaruskaha — na sutyku troch krain — Biełarusi, Polščy i Litvy.
U knizie apublikavanyja dziasiatki dakumientaŭ i fatazdymkaŭ, častka ź ich — upieršyniu.
Kab padrychtavać hetuju knihu, aŭtar pravioŭ hutarki ź dziasiatkami miascovych uradžencaŭ. Siarod ich Andžej Pačobut, prafiesar Aleś Smalančuk, Alaksandr Milinkievič, krajaznaŭca Alaksandr Hościeŭ. Surazmoŭcami aŭtara byli ksiandzy, ananimnyja nastaŭnicy biełaruskamoŭnych i polskamoŭnych škoł, vykładčyki Haradzienskaha ŭniviersiteta. Ale ŭ knizie pradstaŭleny nie tolki hałasy tych, chto žyŭ u Harodni na momant napisańnia knihi, ale i tych, chto vyjechaŭ ź jaje ŭ ramkach t.zv. repatryjacyi. Dla hetaha aŭtar u Izraili sustrakaŭsia z haradzienskimi jaŭrejami, a ŭ Polščy — z haradzienskimi palakami, jakija vyjechali paśla vajny. Jon taksama pracavaŭ z haradzienskimi archivami, u tym liku tymi, jakija ciapier znachodziacca ŭ Polščy, z roznamoŭnaj pieryjodykaj, vykarystoŭvaŭ małaviadomyja krynicy ź niamieckich archivaŭ ab Harodni padčas akupacyi.
Hetaja kniha pra:
- pra biełaruskija miaściny i pra biełaruskich dziejačoŭ u Harodni ŭ mižvajenny pieryjad.
- pra kanflikty pamiž chryścijanami i judejami ŭ tym samym časie.
- pra pieršyja saviety ŭ Harodni (vierasień 1939 — červień 1941), jakija prynieśli, z adnaho boku, departacyi miascovaha nasielnictva i inšyja represii, a, z druhoha, biełarusizacyju sistemy adukacyi.
- pra stratehii vyžyvańnia šmatetničnaha nasielnictva Harodni va ŭmovach niamieckaj akupacyi i masavaje zabojstva haradzienskich jaŭrejaŭ.
- pra druhija saviety, i pryniesienyja imi chvali rusifikacyi i savietyzacyi.
Čas i miescy praviadzieńnia prezientacyi:
7 červienia (niadziela), 16:00 — 17:30.
Adras: Biełaruski dom, Vilniaus gatvė 20, Vilnius.
Prezientacyja pravodzicca pry padtrymcy prahramy Jeŭrapiejskaha sajuza 'EU4Belarus: Support to Advanced Learning and Training (SALT II)'.
Kamientary