Kijeŭ pačaŭ adździalać biełarusaŭ ad Łukašenki. Kali heta źmienić žyćcio biełarusaŭ va Ukrainie?
Niekalki dziasiatkaŭ biełaruskich dobraachvotnikaŭ zahinuli, abaraniajučy Ukrainu. Ich nazyvajuć hałoŭnym mostam pamiž dvuma narodami i samym pierakanaŭčym dokazam taho, što biełarusy — heta nie Łukašenka. Ale navat paśla niekalkich hadoŭ poŭnamaštabnaj vajny pytańnie palityčnaha pryznańnia biełaruskich dobraachvotnikaŭ i ich siemjaŭ va Ukrainie zastajecca niavyrašanym. Jak i prablemy ź lehalizacyjaj, ź jakimi sutykajucca biełarusy, što žyvuć u krainie.

Na palityčnym uzroŭni 2026 hod vyhladaje amal praryŭnym. Śviatłana Cichanoŭskaja ŭpieršyniu pryjechała va Ukrainu z aficyjnym vizitam i sustrełasia z Uładzimiram Zialenskim. U Kijevie pry padtrymcy ŭkrainskaha MZS prajšoŭ piaty Forum Astrožskich, jaki sabraŭ palitykaŭ, ekśpiertaŭ i pradstaŭnikoŭ hramadzianskaj supolnaści dźviuch krain. Publičnych kantaktaŭ stała bolš. Ukrainskija ŭłady pačali vyraźniej adździalać biełaruski režym ad biełarusaŭ.
Ciapier hałoŭnaje pytańnie: ci pieratvorycca palityčnaje zbližeńnie ŭ rašeńni, jakija adčujuć ludzi.
Pakul što jano amal nie adčuvajecca ŭ štodzionnym žyćci. Biełaruskija dobraachvotniki ŭsio jašče čakajuć zrazumiełaha pryznańnia svajho ŭdziełu ŭ abaronie Ukrainy, a vałanciory i inšyja biełarusy — jasnych praviłaŭ lehalizacyi. Pra toje, jak mianiajucca adnosiny pamiž biełarusami i ŭkraincami i što dahetul pieraškadžaje ich zbližeńniu, ekśpierty razvažali na bryfinhu 5 kastryčnika.
U 2020 hodzie va Ukrainie jašče simpatyzavali Łukašenku
Da ciapierašniaha dyjałohu baki išli praz amal poŭny pravał adnosin. Hałoŭny daradca Śviatłany Cichanoŭskaj Franak Viačorka nahadvaje: u 2020‑2021 hodzie va Ukrainie ŭsio jašče zachoŭvaŭsia paraŭnalna spryjalny vobraz Łukašenki. Biełaruskija demakratyčnyja siły mieli tam mała kantaktaŭ, a ŭkrainskaja ekśpiertyza pa Biełarusi była abmiežavanaj.
Poŭnamaštabnaje rasijskaje ŭvarvańnie źmianiła ŭsio. U lutym 2022 hoda rasijskija vojski ŭvajšli va Ukrainu ŭ tym liku ź biełaruskaj terytoryi. Rejtynh Łukašenki abvaliŭsia, a Biełaruś pačali ŭsprymać jak krainu-suahresarku. Padazronaść i varožaść adčuvali na sabie i zvyčajnyja biełarusy.
Aficyjny Kijeŭ pry hetym praciahły čas paźbiahaŭ paŭnavartasnych kantaktaŭ ź biełaruskimi demakratyčnymi siłami. Spatrebilisia hady kantaktaŭ, infarmacyjnaj pracy, vałanciorskich inicyjatyŭ i publičnych mierapryjemstvaŭ, kab u Kijevie pačali vyraźniej bačyć: pamiž režymam i hramadstvam jość miaža. Važnuju rolu tut adyhrali nie tolki palityki.
Najmacniejšy arhumient biełarusaŭ — ludzi na froncie
Biełaruskija dobraachvotniki pakazali roźnicu pamiž narodam i režymam — ułasnym udziełam u vajnie.
Dyrektar kijeŭskaha Instytuta suśvietnaj palityki Jaŭhien Mahda nazyvaje ich «nośbitami duchu dobrasusiedstva». Adnak Ukraina pakul kančatkova nie vyznačyłasia ź ich palityčnym statusam.
«Prablema palityčnaj lehitymacyi biełaruskich dobraachvotnikaŭ va Ukrainie staić dastatkova vostra», — pryznaje Mahda.
Kijeŭ pytaje: što vy možacie zrabić dla našaj biaśpieki?
Pavarot u palityčnych adnosinach sapraŭdy adbyŭsia. Pavodle treciaha Indeksa biełaruska-ŭkrainskich adnosin, jaki pradstaviŭ Mahda, ahulnyja pakazčyki vyraśli mienavita za košt supracoŭnictva Kijeva z demakratyčnymi siłami. Adnosiny z aficyjnym Minskam zastajucca faktyčna zamarožanymi.
Ale staŭleńnie Kijeva da demakratyčnych sił, prahučała padčas bryfinhu, šmat u čym vyznačajecca tym, nakolki jany zdolnyja ŭpłyvać na biaśpieku Ukrainy. Što biełarusy mohuć zrabić užo ciapier, kab pamienšyć pahrozu, jakaja idzie z terytoryi Biełarusi?
Franak Viačorka nazyvaje try kirunki: padtrymka dobraachvotnikaŭ i vałancioraŭ, infarmacyjnyja kampanii ŭ padtrymku biełaruskich vajaroŭ i vykarystańnie biełaruskaha pytańnia dla mižnarodnaj advakacyi Ukrainy.
Biełaruskija ekśpierty prapanujuć jašče adzin resurs — svaju ekśpiertyzu, viedańnie Rasii i pracesaŭ u Sajuznaj dziaržavie. Jany mohuć tłumačyć, jak Maskva pahłynaje Biełaruś, što adbyvajecca ŭ vajennaj śfiery i jakija pahrozy mohuć uźniknuć dla rehijona. Biełaruskija niezaležnyja miedyja mohuć praciahvać pracavać z hramadstvam unutry krainy i supraćstajać uciahvańniu biełarusaŭ u vajnu.
Sustrečy jość, a ŭpeŭnienaści ŭ zaŭtrašnim dni niama
Pakul palityki havorać pra novuju madel adnosin, biełarusy va Ukrainie sutykajucca z kudy bolš pryziemlenymi prablemami: dakumientami, lehalizacyjaj i niapeŭnaściu svajho mihracyjnaha statusu.
Franak Viačorka nazyvaje vyrašeńnie hetych pytańniaŭ pryjarytetam numar adzin. Tolki paśla hetaha, na jaho dumku, možna budzie havaryć pra novyja prajekty i novy ŭzrovień supracoŭnictva. Heta i jość hałoŭnaja pravierka ciapierašniaha zbližeńnia.
Sustreča z Uładzimiram Zialenskim maje vialikaje simvaličnaje značeńnie. Pryznačeńnie asobnaha ŭkrainskaha pradstaŭnika pa biełaruskim pytańni stvaraje kanał dla sistemnaj pracy. Ale čałaviek, jaki nie viedaje, ci zdoleje praciahnuć dakumienty i zastacca ŭ krainie, naŭrad ci adčuje na sabie hety dypłamatyčny praryŭ.
Ukrainskija padletki mohuć viedać Biełaruś tolki jak kirunak, adkul pryjšli vojski
Jość i jašče adna prablema. Pavodle daśledavańnia, pradstaŭlenaha dyrektaram «Palityčnaj śfiery» Andrejem Kazakievičam, starejšyja ŭkraincy ŭ siarednim lepš staviacca da biełarusaŭ. Jany bolš viedajuć pra Biełaruś, čaściej mieli asabisty dośvied kantaktaŭ i pamiatajuć adnosiny pamiž ludźmi da vialikaj vajny.
U maładych ukraincaŭ takoj pamiaci niama. Kali siońniašniamu staršakłaśniku było dvanaccać, z terytoryi Biełarusi na Kijeŭ pajšli rasijskija vojski. Ciapier jamu šasnaccać, i amal usio jaho śviadomaje padletkavaje žyćcio prajšło va ŭmovach vajny. Biełaruś dla jaho moža być pieradusim kropkaj na mapie, adkul pryjšła niebiaśpieka. Asabista biełarusaŭ jon moh nikoli nie sustrakać.
Praź niekalki hadoŭ hetyja ludzi stanuć darosłymi, buduć hałasavać, pracavać u dziaržaŭnych ustanovach, miedyja i hramadzianskim siektary. Ich staŭleńnie da Biełarusi budzie ŭpłyvać na adnosiny pamiž krainami značna daŭžej, čym ciapierašnija palityčnyja damoŭlenaści.
Ekśpierty adznačajuć: patrebnyja supolnyja biełaruska-ukrainskija adukacyjnyja prahramy, moładzievyja letniki, kulturnyja prajekty, muzyka i navat kampjutarnyja hulni. Usio, što dazvalaje ŭkraincu ŭbačyć za słovam «Biełaruś» nie Łukašenku i rasijskija tanki, a kankretnaha čałavieka.
Biełaruskaja prapahanda pracuje tam, dzie niama asabistaha dośviedu. Pavodle Kazakieviča, kala piataj častki apytanych ukraincaŭ sutykalisia z materyjałami biełaruskich dziaržaŭnych miedyja. Kali niezaležnaja Biełaruś zastajecca niabačnaj, jaje miesca zajmaje režym i jahony hołas.
«Pytańnie spraviadlivaści». Udava biełaruskaha vajara zmahajecca va Ukrainie za vypłaty i hodnaje staŭleńnie
Na Forumie Astrožskich u Kijevie abmierkavali prablemy biełarusaŭ va Ukrainie
«Šaŭron možna źniać tolki z majho chałodnaha cieła». Dobraachvotnik «Sonia» — pra toje, čamu vajna dla jaho stała nadziejaj
Kamientary
Z hetaje statystyki ŭkraincy taksama robiać vysnovy.