Jak pomniki na mahile Bahuševiča źmianialisia ciaham stahodździa
Raskazvaje Uładzimir Sodal, ułaśnik unikalnaha zboru dakumientaŭ pra pieršabiełarusa.
Raskazvaje Uładzimir Sodal, ułaśnik unikalnaha zboru dakumientaŭ pra pieršabiełarusa.
«Mnie najdaražejšy pieršapačatkovy. Chaj jon i prościeńki, ale z vyjavami simvałaŭ tvorčaści piśmieńnika — dudki i smyka». Sp. Sodal hatovy bačyć luby pomnik, ale kab tolki tam zachavalisia tyja simvały.
Adrazu paśla śmierci na mahile Franciška Bahuševiča ŭ Župranach pastavili ścipły kryž ź viankami, dudkaj i smykom. Dzieści ŭ 1950-ch hadach kamunisty ŭstalavali cemientny pomnik z rasiejskamoŭnymi nadpisami. A ŭ 1975 hodzie źjaviŭsia novy, jaki zachavaŭsia i da siońnia (architektar K. Asadaŭ, skulptary V. Daniankoŭ, V. Piatrajeŭ).
Nahadajem, što ciapier pomnik z mahiły piśmieńnika ŭ Župranach znachodzicca na restaŭracyi. Jak paviedamili ŭ ideałahičnym adździele Ašmianskaha rajvykankama, užo hatovy hranitny pomnik Bahuševiču i svajakam, pachavanym pobač. Chutka ich ustalujuć.
* * *
Francišak Bahuševič (1840-1900). Adzin z pačynalnikaŭ novaj biełaruskaj litaratury. Naradziŭsia ŭ falvarku Śvirany. Udzielnik paŭstańnia 1863-1864 hadoŭ. Ratujučysia ad mahčymych represij, vyjechaŭ va Ukrainu. U 1884 pryjechaŭ u Vilniu, dzie pracavaŭ u sudovaj pałacie. Pad psieŭdanimami nadrukavaŭ zborniki vieršaŭ «Dudka biełaruskaja», «Smyk biełaruski». Z 1898 hoda žyŭ u Kušlanach (Smarhonščyna), pachavany ŭ Župranach (Ašmianščyna), na vysokaj hary tamtejšych mohiłak, kala kaścioła. Jamu naležać słovy: «Nie pakidajcie ž movy našaj biełaruskaj, kab nie ŭmiorli».
Kamientary