Reštki pałacu Čartaryjskich sialanie prystasavali pad śmietnik

4 kastryčnika žurnalisty “Viačorki” vyjechali na miesca. Pierad hetym pračytali ŭ “Zvodzie” nastupnuju infarmacyju: “Reštki zamka mieściacca kala vioski, na pravym bierazie biezymiennaj bałocistaj račułki. U XVII stahodździ tut mieściŭsia zamak kniazioŭ Čartaryjskich. Zachavalisia ziemlanyja ŭmacavańni linii abarony – vały, bastyjony, ravy. Kvadratnaje ŭ planie zamčyšča zajmaje 10 ha. Z paŭnočnaha ŭschodu zamak nadziejna prykryvała bastyjonnaja systema. Pierad mahutnymi vałami šyrynioj 7-8 i vyšynioj 4 m nad placoŭkaj dziadzincu prachodzić abarončy roŭ. Zachavalisia ślady byłoha ŭjezdu. Z zachadu zamak prykryvali bałocistaja abałona i račułka, tamu štučnyja ŭmacavańni tut značna słabiejšyja. U zachodnim kucie dziadzinca znachodzicca nievialikaje vadaschovišča, abniesienaje vysokim ziemlanym vałam i złučanaja specyjalnym rovam z račułkaju. Na zamčyščy znojdzienyja abłomki hlazuravanaj kafli i kieramiki”.

Kali my dabralisia da Kryŭlanaŭ, pačali pytacca ŭ miascovych ludziej, jak prajechać va ŭročyšča Koranieva, dzie koliś stajaŭ zamak. Try čałavieki nam pryznalisia, što jany niadaŭna pierajechali ŭ viosku (pavodle ich słovaŭ – z Ukrainy i Homielskaj vobłaści) i nijakaha ŭjaŭleńnia pra heta nia majuć. Tolki stały mužčyna pakazaŭ nam darohu: “A, dyk vam patrebny zamak, dzie za polskich časuv znajšli karetu, nabituju zołatam? Tolki vam, chłopcy, tudy jechać nia treba – tam zaraz śmietnik”.

I taki ŭsio tak i zachavałasia! Tak, terytoryja parasła, ravy miž nasypnym vałam i padmurkam zamku zaciahnulisia travoj, ale navat i siońnia ŭ ich jość vada. Peŭny: funkcyjanuje systema vodazabieśpiačeńnia, jakaja zachavałasia z XVII stahodździa. Chacia paznačanaja “biezymiennaja račułka” siońnia jość melijaracyjnym kanałam Barysaŭskim. Praŭda, za ŭsim hetym bujańniem raślinnaści ciažka razhladzieć padmurki pabudovaŭ. Ale, kali spuścicca z vałaŭ uniz (tam nie čatyry metry, a dobryja šeść), bačyš čaradu kamianioŭ, jakija abaznačajuć kontury byłoha zamku. Praktyčna niepierapynnaja čarada taŭščynioj u adzin-dva kamiani ciahniecca na 63 metry – zamiarali ruletkaj. Ale zamiarać było składana. Raz-poraz pad nohi traplaŭsia ržavy bidon, armatura.

Kudy bolš zmročny vyhlada pa krai zamčyšča – litaralna hurby śmiećcia, skinutaha nia tolki na padychodach da histaryčnaha miesca, ale i ŭ ravy byłoha abarončaha zbudavańnia. Vykinutyja pamidory šče nie dahnili, i nad imi railisia muchi.

Toje, što piasok na vałach zdabyvajecca nia pieršy dzień, bačna pa šerahu jamin. Ślady zubcoŭ ekskavatara (buldozera, skrepera?) jašče nia zmytyja daždžom.

U sieradu viečaram my źviazalisia i z adkaznymi rabotnikami Žabinkaŭskaha rajonu. Načalnik adździełu kultury rajvykankamu Vasil Čapialevič skazaŭ nam: “Na hetaj pasadzie ja pracuju niekalki miesiacaŭ. Pytańnie pa zvałcy staviłasia supracoŭnikami adździełu, a potym i mnoj. Viedaju, što staršynia rajvykankamu žorstka zapatrabavaŭ ad staršyni Kryŭlanskaha sielsavietu i kiraŭnictva SPK “Nadzieja-Ahra” (ni ich terytoryi i znachodzicca abjekt) navieści paradak. Pytańnie ŭźnimałasia na pracoŭnych naradach. Zhodny z vami, što takoha biazładździa być nia musić”.

Nie admoviŭ u adkazie na viečarovaje telefanavańnie i staršynia rajvykankamu Mikałaj Tokar: “Ja miarkuju, što staršynia sielsavietu Leanid Ihnatčyk za dapuščanaje biazładździe dy ihnaravańnie rašeńniaŭ rajvykankamu nie praciahnie pracu na svajoj pasadzie. Paradak budzie naviedzieny najbližešymi dniami. Ale što kryŭdna, nie było ž na zamčyščy “aficyjnaj” zvałki. Śmiećcie vyvoziać sami sialanie. I harantavać, što pustyja plaški tam nia źjaviacca praz paŭhoda, ja nie mahu. Nu nia stavić ža tam milicejski post!”

Toje, što na ŭźnikłuju kaliziju tak vostra adreahavali ŭłady, varta pašany. Ale, mahčyma, varta bolš havaryć pra našu niaprostuju historyju, kab padobnaje nie paŭtarałasia?

• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0