Rasijski palitołah: Ni pra što Miadźviedzieŭ i Łukašenka nie damovilisia
Hienieralny dyrektar maskoŭskaha Centra palityčnaj infarmacyi Alaksiej Muchin miarkuje, što paśla pieraabrańnia Łukašenki prezidentam Biełarusi adbudziecca kančatkovy razvał sajuznaj dziaržavy.Pra heta jon zajaviŭ u efiry partała TUT.BY.
—Adzinaja ekanamičnaja prastora, pra jakuju tak doŭha kazali, narešcie stvoranaja. Jaki intares kožnaj z krain u jaje stvareńni?
— AEP pierš za ŭsio nieabchodnaja dla taho, kab naładzić abo adnavić tuju savieckuju ekanamičnuju infrastrukturu, na asnovie jakoj my ŭzajemadziejničali. Zrazumieła, što jaje raspad, razvał pryvioŭ tolki da katastrafičnych nastupstvaŭ. Heta toje, što datyčyć ekanamičnych realij.
Całkam vidavočna, što ni adna z krain byłoha SSSR, za redkim vyklučeńniem, nie žadaje viartacca ŭ farmat byłoha Sajuza. Heta całkam zakanamierna, i heta vielmi dobra razumiejuć i ŭ Rasii, i ŭ Biełarusi, niahledziačy na toje, što ŭ nas pakul isnuje sajuznaja dziaržava. My bačym, što Alaksandr Łukašenka imkniecca źmianić farmat sajuznaj dziaržavy, tamu što jon jaho nie zadavalniaje z samych roznych pryčynaŭ, i, miarkujučy pa ŭsim, u jaho heta nie atrymajecca. Nielha ažanicca dvaim, ź jakich adzin choča ažanicca, a druhi — nie.
—Tym nie mienš, usie 17 dakumientaŭ, nieabchodnych dla zapusku Adzinaj ekanamičnaj prastory, padpisanyja. Što dalej? Jak budzie raźvivacca AEP?
— Dalej pačynajecca samaje cikavaje. Z vašaha dazvołu, viarnusia da šlubu: padpisańnie šlubnaha kantraktu nie harantuje ščaślivaha siamiejnaha žyćcia, tamu što zaŭsiody jość punkty, jakija z hetaha šlubnaha kantraktu vypadajuć, i łodka ščaścia raźbivajecca ab siamiejny pobyt.
Całkam vidavočna, što takija šurpataści, jak naftavyja myty, ceny na haz, na tranzit, buduć razdražnialnym momantam u adnosinach kiraŭnikoŭ dźviuch krain.
— Čamu padpisańnie dakumientaŭ adbyłosia mienavita ciapier? Całkam možna było zrabić heta bližej da Novaha hoda abo paśla jaho.
— U hetym pytańni ja prychilnik kanśpirałahičnaj hipotezy. U adpaviednaści ź joj, miarkuju, Alaksandr Łukašenka spačatku adpracavaŭ antyrasijski varyjant viadzieńnia vybarčaj kampanii, a ciapier spracavaŭ na reviersie. Zaraz jon budzie pryciahvać tyja hrupy nasielnictva Biełarusi, jakija vystupajuć za sajuz z Rasijaj i ekanamičnaje ŭzajemadziejańnie. Varyjant biasprojhryšny, tamu što i tyja, i inšyja ciapier prahałasujuć za Łukašenku.
— Vy ličycie, što ad jaho zychodziła inicyjatyva padpisańnia dakumientaŭ?
— Nie ŭ nas vybary prezidenta, a ŭ vas.
— Heta tak, ale Rasii taksama, napeŭna, cikava, jak jany skončacca.
— U Rasii daŭno ŭžo vyznačylisia, što Łukašenka źjaŭlajecca daminoŭnaj fihuraj u palityčnym poli Biełarusi, i, viadoma, prałanhirujucca prezidenckija paŭnamoctvy. Spačatku sa ździŭleńniem, a potym užo z razumieńniem my nazirali za mietamarfozami, jakija adbyvalisia apošnim časam z Łukašenkam.
— Davajcie pahavorym pra naftu. Chočacca razabracca, chto kamu pajšoŭ na sastupki? Doŭha nie mahli damovicca: niešta patrabavaŭ biełaruski bok, niešta prapanoŭvała Maskva. Pra što ŭ vyniku damovilisia? Chto tut prajhraŭ, chto vyjhraŭ?
— Śpiecyfika adnosin dvuch słavianskich brackich narodaŭ u tym, što navat damoviŭšysia, my ŭsio roŭna ŭstupajem u supiarečnaści. Praktyka nievykanańnia pahadnieńniaŭ abo zachavańnia ich bakami na svaju karyść isnuje, i navat padpisaŭšy ŭsie nieabchodnyja dakumienty, abcieršy pot ź iłba, nielha harantavać, što nazaŭtra my znoŭ nie sustreniemsia z prablemami cenaŭtvareńnia.
Rasija ŭ dakumientach budzie bačyć adny ličby, a biełaruski bok — zusim inšyja. Padčas bankaŭskich raźlikaŭ hetaja nieadpaviednaść budzie vyjaŭlacca, vyklikajučy usio novyja vitki supiarečnaściaŭ.Tamu nichto adzin adnamu nie pajšoŭ nasustrač, abodva baki stupili adzin da adnaho, ale pocisku ruki pakul nie adbyłosia, niahledziačy na padpisanyja dakumienty. Ja tut piesimist, prabačcie.
— Davajcie pahavorym pra toje, što napisana ŭ dakumientach. Skasavali ekspartnyja myty na naftu, uviali myty na naftapradukty, 100% hetych mytaŭ my pieradajem rasijskamu boku. Tut chto na čym vyjhraje i prajhraje?
— Prabačcie, ja paŭtarusia: ni adzin z bakoŭ nie vyjhraje, tamu što hety kampramis — tolki padstava, kab pačać novuju sprečku paśla taho, jak skončacca farmalnaści z praviadzieńniem prezidenckich vybaraŭ. Ja, na žal, źjaŭlajusia prychilnikam toj hipotezy, što našy lidary nijak nie mohuć damovicca. Isnuje vielmi vyraznaja sistema atrymańnia peŭnaha kštałtu finansavych i ekanamičnych prefierencyjaŭ ad Rasii. Hetuju sistemu za apošnija hady Rasija sprabavała pierarabić pad bolš, na naš pohlad, spraviadlivuju sistemu rynkavych adnosinaŭ. Biełaruś, mabyć, zastałasia apošniaj krainaj, jakuju my pakinuli «na sałodkaje», u apošniuju čarhu my vyrašyli hetuju sistemu pamianiać. Heta sproby źmianić hetuju sistemu, zrabić jaje bolš prazrystaj i zrazumiełaj, u tym liku dla nas:
kali my dajem Biełarusi niejkija prefierencyi — finansavyja, mytnyja, to naŭzamien my taksama pavinny atrymlivać niejkija prefierencyi. Heta narmalnyja, rynkavyja, navat siabroŭskija adnosiny. Ale ŭ adkaz, i heta niapravilna, my atrymali praktyčna ŭspyšku antyrasijskaj rytoryki ŭ svoj adras,i heta nahadała nam situacyju va Ukrainie, Hruzii i vyklikała całkam peŭnyja reakcyi, sfarmavanyja papiarednimi krainami. Tamu ja i kažu pra ździŭleńnie.
Na žal, mnie zdajecca, što pierśpiektyvaj paśla pieraabrańnia Łukašenki prezidentam budzie kančatkovy razvał sajuznaj dziaržavy i sproba stvaryć novuju sistemu damovaŭ, u tym liku na asnovie ŭžo padpisanych pahadnieńniaŭ, u jakich biełaruskaje kiraŭnictva pastarajecca zachavać sistemu finansavych, ekanamičnych i inšych prefierencyj dla siabie.
— Sajuznaja dziaržava jak nie pracavała, tak i nie pracuje. A što da Adzinaj ekanamičnaj prastory, pra jakuju my ciapier havorym, u ramkach jakoj byli padpisanyja dakumienty? Čamu vy kažacie pra niejkija prefierencyi, kali ŭ pryncypie ŭnutry Adzinaj ekanamičnaj prastory nijakija myty nie mierkavałasia?
— Vydatna, ale pieraprodaž naftapraduktaŭ i nafty nichto nie admianiaŭ. Usio vielmi prosta. Schiema, jakaja zaćviardžajecca na Adzinaj ekanamičnaj prastory, — heta jašče nie rabočaja schiema, a tolki padpisanyja dakumienty. Majecca na ŭvazie vielmi surjoznaje ŭzajemadziejańnie na rynkavym, ekanamičnym uzroŭni, ale pry hetym, ja tak razumieju, Łukašenka sprabuje abhavaryć sabie asablivyja ŭmovy isnavańnia ŭ hetaj ekanamičnaj prastory. Znakamitaja situacyja handlu pamiž Astapam Benderam i technikam teatra nakont kresłaŭ: «Ranicaj hrošy, uviečary kresły». — «A možna naadvarot?» — «Možna, ale hrošy napierad». Tut adbyvajecca pryblizna taja ž samaja situacyja z boku Łukašenki: ničoha nie abiacać, i va ŭsim vydavać davoli małazrazumiełymi tłumačeńni i harantyi. Na žal, ja ciapier vystupaju vyraźnikam nastroju pakryŭdžanaha boku, tamu što rasijskaje kiraŭnictva da kanca tak i nie zrazumieła, što adbyłosia ŭ adnosinach. Byccam by pasvarylisia, a potym raźviarnulisia na 180 hradusaŭ — i ŭsio padpisali.
— Jeździŭ ža Sidorski, razmaŭlaŭ z Pucinym. Praz dva dni pajechaŭ Łukašenka, prahavaryŭ ź Miadźviedzievym paŭtary hadziny za začynienymi dźviaryma i pra ŭsio damoviŭsia. Što sapraŭdy adbyłosia?
— U hetym jakraz i była, na moj pohlad, vytančanaja ŭschodniaja dypłamatyja. Spadary premjery nie damovilisia, a spadary prezidenty ŭsio vyrašyli. Na žal, znoŭ vymušany zhadać kanśpirałahičnuju teoryju pra toje, što
apošnim časam Alaksandr Łukašenka aktyŭna sprabuje sutyknuć Miadźviedzieva i Pucina iłbami, heta značyć, parušyć tak zvany ŭładny tandem.Z terytoryi Rasii nam zdałosia, što taki matyŭ prysutničaje, tamu što, miarkujučy pa ŭsim, staražytnarymski pryncyp «padzialaj i ŭładar» byŭ pryniaty na ŭzbrajeńnie kamandaj ciapierašniaha biełaruskaha prezidenta. Jon vielmi razumny, mudry, i ŭ pryncypie moh by spracavać, ale pry toj umovie, kali Dźmitryj Anatoljevič sapraŭdy choča kanfliktavać z Uładzimiram Uładzimiravičam, a ja ŭ hetym daloka nie ŭpeŭnieny.
— Ci mohuć baki sapraŭdy damovicca z nahody nafty i hazu, abo tak i budziem spračacca kožny hod?
— Ciapierašni farmat adnosin maje pad saboj dalejšyja piarečańni praz kančatkova niavyśvietlenyja stratehičnyja płany pa stvareńni sajuznaj dziaržavy. Praściej jaho ci admianić, abo pierafarmatavać. I tut znoŭ maje racyju Alaksandr Łukašenka, jak heta ni dziŭna hučyć z rasijskaha punktu hledžańnia. Sapraŭdy, peŭnaść pryniasie vyraznaść i zrobić adnosiny bolš transparentnymi. Ale ja dumaju, što ŭ hetym nie vielmi zacikaŭlenyja ludzi z rasijskaha boku, jakija robiać biznes ź biełaruskim bokam, ale, na moj pohlad, da kanca ŭ hetym nie zacikaŭleny i sam Łukašenka. Heta nie daść mahčymaści dla ekanamičnaha manieŭru, jaki jon ciapier robić i ŭ dačynieńni da jeŭrapiejskich instytutaŭ, i ŭ dačynieńni da amierykanskich instytutaŭ, ad jakich jon maje namier atrymlivać dalejšyja kredytnyja linii. Biełaruś, na žal, idzie pa šlachu, jaki Rasija ŭžo prajšła i ad jakoha admoviłasia, — heta aktyŭnaje nabirańnie finansavych srodkaŭ Zachadu.
— Vy chočacie skazać, što naftahazavyja adnosiny z Rasijaj tak i zastanucca kozyram u rukach Łukašenki, i jon jaho nie źbirajecca raźmieńvać?
— Było b nierazumna admaŭlacca ad takoha instrumienta ŭździejańnia na rasijskaje kiraŭnictva.
— Rasijskaje kiraŭnictva sa svajho boku moža niejak upłyvać na situacyju?
— Jak heta ni dziŭna hučyć, apiekšysia na Hruzii i Ukrainie, my budziem dźmuć na Alaksandra Łukašenku. Ja nie dumaju, što aparat prezidenta abo premjera zacikaŭleny ŭ tym, kab adnosiny ź Biełaruśsiu byli takimi ž, jak z Ukrainaj i Hruzijaj. Nie treba mianie papraŭlać, što z Ukrainaj u nas usio źmianiłasia, i ciapier u nas vielmi dobryja adnosiny. Heta daloka nie tak.
— Što daje vam nahodu śćviardžać heta?
— Viktar Janukovič padkreślena viadzie nacyjanalnuju palityku, jakaja adpaviadaje ŭjaŭleńniam pra jaje ludziej, jakija jaho atačajuć, jakija aryjentavanyja ŭ asnoŭnym na Zachad. Tamu kazać ab tym, što novaje ŭkrainskaje kiraŭnictva viadzie prarasijskuju palityku, nie davodzicca. Akramia prałanhiravańnia pahadnieńnia ab sievastopalskaj bazie ničoha surjoznaha pakul Janukovič nam nie prapanavaŭ i nie dazvoliŭ zrabić.
— Jakoj była b idealnaja schiema pracy ŭ naftahazavaj schiemie pamiž Biełaruśsiu i Rasijaj?
— Vyraznaje pahadnieńnie, jakoje praduhledžvaje dakładnaje cenaŭtvareńnie pa spraviadlivych rascenkach biez dyskontaŭ jak z adnaho boku, tak i z druhoha. Usia prablema ŭ dyskontach: razvahi i sprečki viaducca ab ich pamiery. Viadoma, Hazpram i inšyja kampanii, jakija handlujuć ź Biełaruśsiu, chočuć zrabić dyskont pamieniej, adpaviedna, biełaruski bok choča zrabić dyskont pabolej. Kali ŭ damovie buduć prapisanyja kankretnyja formuły vyviadzieńnia cany za haz biez roznaha kštałtu dyskontaŭ, adnosiny palepšacca aptymalna, tamu što my budziem razumieć, jakuju canu budziem płacić abo jakija hrošy atrymlivać praź niekatory čas. Hetaja sistema dyskontaŭ vyhadnaja pasiarednickim firmam jak z adnaho, tak i z druhoha boku, tamu što jany majuć mahčymaść pavialičvać abo nie dapuskać pamianšeńnia maržy, jakuju jany atrymlivajuć u vyniku.
— Ale ni sajuznaja dziaržava, ni Adzinaja ekanamičnaja prastora nie dazvalaje nam vyjści na takuju schiemu pracy?
— Na žal, heta palityčnyja placoŭki, na jakich ekanomika pracuje pakul słaba.
— Ja tak razumieju, što novaha vitka ŭ
— Nie,
ja liču, što jon adbudziecca, ale, na pieršy pohlad, apakaliptyčnym sposabam — z razvałam sajuznaj dziaržavy i ŭstalavańniem novych damoŭnych adnosin. Heta niepaźbiežna.
Ciapier čytajuć
Ciahnik Pinsk—Minsk spyniŭsia pad Dziaržynskam biez aciapleńnia. Paśla prybyćcia ŭ stalicu pasažyraŭ razabrali ludzi z sacsietak i raźvieźli pa chatach
Kamientary