Ci pryjdzie zbavieńnie?

Sučasnyja sproby atrymać maksymum efektu ad relihijnaha renesansu 1990-ch, choć i pašyrajuć abrad, ale padvažvajuć vieru. Piša Aleh Dziarnovič.

Hetymi vosieńskimi dniami, ale tolki 1517 hodu, Marcin Luter prybiŭ da bramy Vitenberskaha klaštaru tezy suprać indulhiencyjaŭ dy słaŭnaha ich pradaŭca Johana Tecela, jaki dasiahnuŭ viaršyniaŭ u biessaromnaści svajho ramiastva. 95 tezaŭ, pryznačanyja dla ŭłasna tealahičnaj dyskusii, viel¬mi chutka stali šyroka viadomyja dy niečakana vyklikali masavuju i pałkuju dyskusiju. Pracesy, jakija byli padšturchnutyja abureńniem ad dekadansu kleru, skončylisia nia prosta źmienami ŭ carkvie, ale pryviali da pierahladu fundamentalnych dahmataŭ katalictva.

Pieršapačatkova ž palemičnyja streły skiroŭvalisia suprać indulhiencyjaŭ – specyjalnych hramataŭ, vydadzienych ad imia papy, jakija byli śviedčańniem daravańnia hrachoŭ – tych, što ździejśnienyja, i tych, što buduć učynienyja. Indulhiencyja vydavałasia za asablivyja zasłuhi pierad carkvoj albo za hrošy. Akurat u kancy Siaredniaviečča praktyka prodažu indulhiencyjaŭ dasiahnuła nievierahodnych maštabaŭ, i ŭ hetaj prablemie sfakusavalisia niezadavoleńnie i rasčaravańnie ŭ pazycyi carkvy ŭ tahačasnym hramadzkim žyćci. Indulhiencyi možna było kupić paŭsiul – nia tolki la chramaŭ, ale i na kirmašach. Choć prodaž indulhiencyjaŭ mieŭ i zusim inšy efekt užo dla historyi kultury. Papa Leŭ Ch, jaki pachodziŭ z rodu Medyčy, upryhožvaŭ halerei Vatykanu tvorami Rafaela dy vydatkoŭvaŭ vializarnyja sumy na aktyŭnaje budaŭnictva. Hetyja inicyjatyvy apłačvalisia «niamieckimi hrachami» – hrašyma, jakija praź indulhiencyi vymantačvalisia z kišeniaŭ «zaalpijskich barbaraŭ».

Siońnia paŭsiul: u padziemnych pierachodach Miensku, u praduktovych kramach va ŭsich haradoch Biełarusi – možna pabačyć kijoski albo punkty zboru achviaravańniaŭ na karyść Pravasłaŭnaj Carkvy. Časam heta viadzie da panižeńnia i tak nievysokich standartaŭ biełaruskaha handlu, bo tam, dzie byli skrynki dla torbačak pakupnikoŭ, źjavilisia palicy z abrazami. Voś u hetaj idei paŭsiudnaj prysutnaści prychavanaja niebiaśpieka dla tradycyjnaj relihijnaj śviadomaści.

U 1950–1960 hadoch u Francyi maładyja katalickija śviatary, kab być bližej da svaich parafijanaŭ, pajšli na fabryki. Jany pracavali pobač z zavodzkimi rabotnikami i mierkavali, što spryjajuć pašyreńniu Evanhiella. Vynikam stała jašče bolšaja sekularyzacyja francuskaha hramadztva. Tak i sučasnyja sproby atrymać maksymum efektu ad relihijnaha renesansu 1990-ch choć i pašyrajuć abrad, ale padvažvajuć vieru. Biblejskaja maksyma «Bohu Bohava, a kiesaru kiesarava» maje najpierš značeńnie padziełu śvieckaj i śviatarnaj sferaŭ. Toje, što jość atrybutam relihijnaha žyćcia, darečy, i ŭ carkvie, nia musić vytyrkacca z kožnaha zakutočku našaj paŭsiadzionnaści.

• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0