Alim Sielimaŭ: «Žančynu treba pastajanna trymać na abroci»

Alim Sielimaŭ. Naradziŭsia 25 studzienia 1983 u Sulejman-Stalskim rajonie Dahiestana, pa nacyjanalnaści — lezhin. U 1999 hodzie pryjechaŭ u Mazyr i sustreŭsia z trenieram pa hreka-rymskaj baraćbie Malikam Eskiendaravym, taksama vychadcam z Dahiestana, u jakoha i padvyšaŭ svajo majsterstva.

U 2005 hodzie Alim Sielimaŭ u składzie zbornaj Biełarusi zavajavaŭ svoj pieršy tytuł čempijona śvietu pa hreka-rymskaj baraćbie, u finalnaj schvatcy pieramohšy alimpijskaha čempijona Alaksieja Mišyna. Letaś u Stambule paŭtaryŭ pośpiech, staŭšy dvuchrazovym čempijonam śvietu.

Źjaŭlajecca pieršym dahiestancam, jaki ŭziaŭ tytuł čempijona śvietu ŭ hetym vidzie sportu. Maje tytuły bronzavaha pryziora čempijanatu śvietu siarod vajskoŭcaŭ, dvuchrazovaha čempijona Dahiestana, čempijona Biełarusi (2002), čempijona Polščy (2003).

— Alim, jak jano — ciažar słavy? Čempijon śvietu, najlepšy spartoviec hoda…

— Ciažar słavy? Nie dušyć. Žyvu, jak i raniej, pracuju hetak ža… Viadoma, zaŭsiody pryjemna adčuvać, što ty — pieršy, ale treba razumieć, što paśla hetaha i popyt budzie admysłovy. Siońnia ciabie žurnalisty nazvali najlepšym, ale zaŭtra jany ž buduć uvažliva sačyć za tvaimi vystupami. Adnym słovam, rassłablacca niama kali.

— Pierad Novym hodam šmat było intervju, zdymak u roznych prahramach?

— Telebačańnie majoj piersonaj mała cikaviłasia, a voś telefanavali mnohija.

— Takaja ŭvaha stamlaje?

— Mianie nie stamlaje. Ty dasiahnuŭ mety, dyk čamu b nie apynucca ŭ centry ŭvahi? Heta płata za pracu, što nie moža nie radavać.

— Minuły hod — samy ŭdały hod u tvajoj karjery?

— Skažam tak, adzin z samych udałych, tamu što ŭ 2005 hodzie ja taksama staŭ čempijonam śvietu. Hetyja hady naohuł vielmi padobnyja adzin da adnaho — pravalny pačatak, nie vielmi dobraja siaredzina i tryumf u kancy. Apošniaje ŭ vyniku ŭsio i pieravažyła.

— Raskazvali, što ŭ svoj čas tabie prapanavali pierajechać ź Biełarusi ŭ Azierbajdžan, kab vystupać za jaho zbornuju. Abiacali kala paŭmiljona dalaraŭ…

— Byŭ taki momant u 2007 hodzie. Viedaješ, siońnia ja nie škaduju, što tady admoviŭsia. Heta ščyra. U zbornaj Biełarusi ja znoŭ staŭ čempijonam śvietu, a chto ciapier skaža, jak pajšli b spravy ŭ mianie ŭ Azierbajdžanie? Što ni robicca — da lepšaha.

— Čuŭ, što ty naohuł chacieŭ syści sa sportu…

— Paśla traŭmy ŭ 2009-m ja nie vystupaŭ amal dva z pałovaj hady. Zatym prajhraŭ na čempijanacie krainy, była niejkaja spustošanaść… Chaciełasia ŭsio kinuć, adyści ad sportu. Dy i, napeŭna, u toj momant mnohija mianie ŭžo naohuł śpisali. Ale heta taksama ciažka — u adzin momant admovicca ad taho, čym uvieś čas žyŭ. Dziakuj, što znajšlisia ludzi, jakija dapamahli mnie ŭ pobycie, supakoili, padtrymali ŭ materyjalnym płanie, uhavaryli praciahvać. Dy i my z žonkaj Naściaj u siamiejnym kole abmierkavali prablemu. Było vyrašana: zastajusia!

— Čym by zajmaŭsia, kali b syšoŭ sa sportu?

— Na toj momant pra heta navat nie dumaŭ, choć prapanovaŭ chapała. Siabry z Rasii kazali: «Davaj da nas, u biznes, budzieš zarablać nie mienš, čym u sporcie». Praca znajšłasia b. Ale ŭ pieršuju čarhu chaciełasia dakazać samomu sabie i inšym «dobrazyčliŭcam», što ty jašče na niešta zdolny. I dakazaŭ. Kali robišsia čempijonam śvietu dvojčy — heta ŭžo nie vypadkovaść.

— Alim, a dzie ŭ ciabie bolš siabroŭ — u Biełarusi abo ŭ Dahiestanie?

— Napeŭna, usio-tki ŭ Dahiestanie. Razumieješ, tam paniaćcie siabroŭstva — krychu inšaje, čym tut. Choć nie mahu skazać, što ŭ Biełarusi ja žyvu pustelnikam. Jość vielmi dobryja tavaryšy, blizkija znajomyja… A sapraŭdnych siabroŭ u luboha čałavieka, napeŭna, naohuł byvaje niašmat.

— Prytrymlivaješsia ŭ Biełarusi svaich nacyjanalnych tradycyj?

— Imknusia, choć časam i nie atrymlivajecca. Tut ža svaje noravy, svaje zvyčai… Davodzicca padładžvacca. Ale rehularna rablu namaz, nie ŭžyvaju śpirtnoje.

— Niekatoryja spartoŭcy lubiać šumna adznačyć pośpiech u karčmie, navat traŭki pasprabavać…

— U kožnaha svaja hałava na plačach. I kožny sam vyrašaje, čaho jon choča damahčysia ŭ hetym žyćci. Kali nie dumać pra nastupstvy, to možna šmat usiaho narabić. Ale śpirtnoje i narkotyki — nie dla spartoŭcaŭ. Možna vypić kielich vina, ale ŭsio pavinna być u mieru.

— Lubiš dahiestanskuju nacyjanalnuju kuchniu? Mahčyma, kulinaryš sam?

— Ščyra kažučy, užo daŭno nie hatuju. Paśla žanićby na kuchni haspadaryć žonka, a ŭ mianie natchnieńnie niešta pryhatavać redka prychodzić. Ale lublu chinkał, pirahi z sušanym miasam i bulbaj, dołmu… Naścia, kali paprašu, usio heta robić.

— A biełaruski šašłyk adroźnivajecca ad svajho dahiestanskaha «sabrata»?

— Tut navat paraŭnoŭvać nielha. Sapraŭdny šašłyk robicca tolki z baraniny, dy i prypravy, sposab padrychtoŭki zusim inšyja. Choć kožnamu svajo. Kamuści padabajecca, napeŭna, i šašłyk sa śvininy.

— Vy ź siamjoj žyviacie ŭ Homieli?

— Tak, z Naściaj my pažanilisia ŭ 2008 hodzie, dačce Elnary ŭžo try hady. Siamju imknusia pryvučać da musulmanskich zvyčajaŭ, prytrymlivajusia ich. Chaču, viadoma, kab i Elnara stała musulmankaj.

— Musulmanskija žančyny bolš ustojlivyja ŭ maralnych praviłach?

— A tak i nieabchodna. Kali žančynie daješ šmat voli, heta moža źbić jaje z pravilnaha šlachu. Žančynu treba pastajanna trymać na abroci. Ja nie kažu pra toje, kab rabić ź jaje rabyniu, ale ŭ siamji kožny pavinien viedać svajo miesca.

— I, nakolki mnie viadoma, mnohija musulmanskija mužčyny nikoli nie stanuć myć padłohu ci vynosić śmiećcie. Heta dola žonak?

— U nas pryniata, što tam, dzie ty žyvieš, zaŭsiody pavinny być čyścinia i paradak. Ale ja ŭ siabie doma, naprykład, taksama nie myju padłohi abo posud, choć dapamahaju žoncy, kali treba. Heta žanočaja častka pracy. Jana — haspadynia chaty, pavinna ŭładkoŭvać pobyt. A mužčyna abaviazany prynosić u chatu hrošy i ježu. Adznaču — abaviazany! I žonku nie pavinna cikavić, jak jon budzie zarablać. Ažaniŭsia — značyć, uziaŭ na siabie adkaznaść.

— A pierad viasiellem ty kraŭ budučuju žonku pa nacyjanalnych tradycyjach?

— Nie, mnie jaje tak addali. U Dahiestanie niaviest kraduć, kali baćki nie zhodnyja na viasielle.

— Što dla ciabie siońnia važniejšaje — siamja abo sport?

— Skažam tak, apošnim časam bolš času addavaŭ sportu. Treniroŭki, spabornictvy, siamju bačyŭ mała… Zrazumieła, što chočaš ty hetaha ci nie, ale rodnyja sami pa sabie sychodziać na druhi płan. Mnie nie chapaje znosin ź imi, ale tak užo atrymlivajecca.

— Napeŭna, adna sprava, kali žonka kormić chatnimi abiedami, i zusim inšaje — kuchnia na zborach? Dobra pajeści dla barcoŭ — heta aktualna?

— Tak, u nas pavinna być zbałansavanaje charčavańnie, ale, na žal, na bazie ŭ «Stajkach» z hetym prablemy. Ježa pakidaje žadać lepšaha. Dy i varać na 100–200 čałaviek — kankretna pad kahości nie padładžvajucca. Jak kažuć, siorbajem kapustu z ahulnaha katła. Praŭda, staršynia Fiederacyi baraćby Juryj Čyž dapamoh, i viačera ŭžo adroźnivajecca. Rychtujecca pa-chatniamu, smačna… Abiacali i abiedy palepšyć, budziem čakać.

— U volny čas čym zajmaješsia?

— Ź siamjoj. Časam sustrakajusia ź siabrami, kab pahulać u biljard.

— Elnara ŭžo acaniła tatavy pieramohi?

— Jašče jak! Kali prychodziać hości, jana pakazvaje im maju fatahrafiju na pastamiencie i kaža: «Tata — małajčyna! Jon — čempijon śvietu!»

• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0