Kultura77

«Kraina, jakoj nie škada»

Tak nazyvajecca niaskončanaja apovieść Alesia Adamoviča.

3 vieraśnia biełaruskamu piśmieńniku, krytyku, litaraturaznaŭcu, hramadskamu dziejaču, doktaru fiłałohii, prafiesaru, čalcu-karespandentu Nacyjanalnaj Akademii navuk, dyrektaru Instytuta kinamastactva ŭ Maskvie, Narodnamu deputatu SSSR Alesiu Adamoviču spoŭniłasia b 85.

Nijakich uračystaściaŭ u hety dzień nie ładzicca
ni ŭ Minsku, dzie jon žyŭ i pracavaŭ, ni na Kapylščynie ŭ vioscy Kaniuchi, dzie naradziŭsia, ni ŭ miastečku Hłuša na Babrujščynie, dzie pachavany.

Piatnaccacihadovym chłapčukom jon pajšoŭ u partyzany, a praz dvaccać hadoŭ napisaŭ pra heta aŭtabijahrafičnyja apovieści «Vajna pad strechami» dy «Syny iduć u boj».
Sarakahadovym paśpiachovym akademičnym navukoŭcam jon zrazumieŭ siłu kiniematohrafu dy spaścih hetaje mastactva nie tolki na ŭzroŭni ŭłasnych scenaraŭ dla našumiełych potym stužak («Ja z vohniennaj vioski», «Idzi i hladzi», «Chatynskaja apovieść» dy inšych), ale staŭ dyrektaram Instytutu kinamastactva ŭ Maskvie.
Šaścidziesiacihadovym jon pieršy zabiŭ tryvohu pra biadu, jakaja spaścihła biełarusaŭ paśla čarnobylskaj katastrofy.
A praź siem hadoŭ pamior, adstojvajučy demakratyju i svabodu na ŭsich dastupnych drukavanych staronkach dy z samych roznych trybun.

Paśla jaho zastałosia 17 litaraturaznaŭčych, publicystyčnych i mastackich knih, piać kinafilmaŭ dy bieźlič artykułaŭ,
u jakich jon sprabavaŭ abudzić humanistyčnyja ideały i pačućci dabryni.

Ci ŭsia tvorčaja spadčyna Alesia Adamoviča nadrukavanaja? Jaje zachavalnica — dačka Natalla sabrała i vydała ŭ 2006 hodzie tematyčny tom «Imia hetaj zorcy Čarnobyl», u jaki ŭvajšoŭ adnajmienny kinascenar. Ciapier jana choča vydać asobnymi knihami inšyja časopisnyja publikacyi: «Heta apovieść „Vixi“ —užo ŭsie jaje viedajuć pa časopisnym varyjancie. Paśla filma i śpiektakla publika źviarnuła ŭvahu na apovieść „Niamko“. Nu, a "Vieniera, ci jak ja byŭ pryhońnikam" — jana amal nikomu nie viadomaja. Voś hetyja apovieści mnie b chaciełasia dać knihaj. I jašče "Padarožža ź Minska ŭ Maskvu" dy inšyja publicystyčnyja natatki taksama chaču vydać asobnaj knihaj».

Zhadanyja apovieści vydavalisia dziesiać hadoŭ tamu na hramadskich asnovach, ale mizerny nakład zrabiŭ knihu niezaŭvažnaj dla čytača.

U archivie Alesia Adamoviča zachoŭvajecca bolš za sotniu natatnikaŭ, u jakich miž inšaha zastałasia ŭ nakidach i zaduma apovieści «Kraina, jakoj nie škada».
Heta mieŭsia być tvor pra krainu, jakoj nie škada dziela ekśpierymientu. Zdahadacca, jak jana zaviecca, niaciažka. Hetyja dy inšyja niaździejśnienyja tvorčyja mary dy tajamnicy Alesia Adamoviča dobra viedaje daśledčyk jahonaj spadčyny prafiesar Michaś Tyčyna. Jakoha, miž inšym, siońnia ŭ apošni momant pieradumali zaprašać u efir biełaruskaha telebačańnia.

«Płanavałasia, što na telebačańni chvilinu ci dźvie vykažusia, a potym usio heta čamuści ničym skončyłasia».

Uvohule nijakich pašanotnych imprezaŭ z nahody vosiemdziesiat piataha dnia narodzinaŭ Alesia Adamoviča nia ładzicca ni ŭ Minsku, ni na jahonaj radzimie, ni tam, dzie jon ros, staleŭ i dzie pachavany. Praz vasiamnaccać hadoŭ paśla śmierci piśmieńnika nie stvorany jahony muziej, nie pastaŭleny pomnik, niama miemaryjalnych šyldaŭ na damach u Hłušy i Minsku, dzie jon žyŭ. Jość tolki dźvie karacieńkija vułki, jakija nosiać jahonaje imia, — adna ŭ miastečku Hłuša, a druhaja ŭ minskim pradmieści Kałodziščy.

Kamientary7

Ciapier čytajuć

Hościa sanatoryja «Biełaruś» pajechała katacca na mapiedzie pa načnym Sočy z pjanym šef-kucharam biez pravoŭ. I zahinuła5

Hościa sanatoryja «Biełaruś» pajechała katacca na mapiedzie pa načnym Sočy z pjanym šef-kucharam biez pravoŭ. I zahinuła

Usie naviny →
Usie naviny

Biełaruski futbalist Illa Škuryn zabiŭ try hały i prynios kamandzie pieramohu nad vice-čempijonam Polščy10

Madura apublikavaŭ fota z amierykanskaj turmy6

Hetyja sumki vy budziecie bačyć paŭsiul hetaj vosieńniu6

Udava Milinkieviča: Kožny dzień baču na jahonaj mahile novyja kvietki albo novych ludziej1

Piaskoŭ pra pastaŭki paliva ź Biełarusi: Čujna reahujuć na našy patreby5

Aŭtar biestsielera «Bahaty tata, biedny tata» Robiert Kijasaki maje $1,2 młrd doŭhu. Jon raskazaŭ, jak tak atrymałasia8

«Nie viedaju, jak u tym pansijanacie moh by chtości vyžyć». Što raskazvajuć u vioscy ŭ Kijeŭskaj vobłaści, dzie zahinuli 37 čałaviek

«Šachiedy», jakija laciać na Kijeŭ, mohuć praciahvać vykarystoŭvać dla navihacyi biełaruskija stancyi mabilnaj suviazi8

«My pavinny byli jechać hetym ža maršrutam». Biełarus cudam paźbieh katastrofy ŭ Niepale i straciŭ tam siabra4

bolš čytanych navin
bolš łajkanych navin

Hościa sanatoryja «Biełaruś» pajechała katacca na mapiedzie pa načnym Sočy z pjanym šef-kucharam biez pravoŭ. I zahinuła5

Hościa sanatoryja «Biełaruś» pajechała katacca na mapiedzie pa načnym Sočy z pjanym šef-kucharam biez pravoŭ. I zahinuła

Hałoŭnaje
Usie naviny →

Zaŭvaha:

 

 

 

 

Zakryć Paviedamić