«Kali ja kali‑niebudź pamru, to spadziajusia, što chto‑niebudź skaža: «Kurt ciapier na niabiosach». Heta moj lubimy žart».
Siońnia ŭ ZŠA ŭ vieku 84 hadoŭ pamior Kurt Vonehut (Kurt Vonnegut). Pra śmierć słavutaha piśmieńnika śpiarša paviedamiŭ siabra siamji, paśla hetaja infarmacyja była paćvierdžanaja žonkaj. Pryčynaj śmierci stałasia traŭma hałaŭnoha mozhu, vyklikanaja niadaŭnim padzieńniem.
Paraj słovaŭ skazać pra Vonehuta składana. Pra toje, što jon staŭ kumiram cełaha pakaleńnia. pra jaho specyfičnaje pačućcio, pra jahonaja specyfičnaje pačućcio humaru i staŭleńnie da marali ŭžo napisanyja dziasiatki i sotni tysiač staronak. Za jaho havorać jahonyja knihi: «Bojnia numar piać», «Utopija 14», «Časatrus», «Śniadanak dla čempijonaŭ», «Daj vam Boh zdaroŭja, doktar Rozŭoter» dy bahata inšych. Jany byli i zastajucca papularnymi, stalisia litaraturnaj klasykaj. Aproč taho, hetyja tvory nieadnarazova pieraśledavali ŭ duchu chiba što nie siaredniaviečnych tradycyj: «Bojnia numar piać» u svoj čas trapiła ŭ tak zvany śpis «škodnych knih» u ZŠA, jaje vykidali ź biblijatek, a aburanyja hramadzianie paprostu spalvali na vohniščach. Vonehut umieŭ spałučać maral z cynizmam, z dapamohaj jakoha vyciahvaŭ vonki paroki vyvaročvaŭ svaich hierojaŭ navyvarat.
Amal hod tamu ŭ adnym ź interviju Vonehut pakieplivaŭ ź siabie dy dziviŭsia, što jon hetak doŭha zatrymaŭsia na hetym śviecie. U 200 h. piśmieńnik užo byŭ apynuŭsia na hrani śmierci. Tady ŭ jahonaj kvatery ŭsčaŭsia pažar, i Vonehut, jaki mirna baviŭ čas pierad televizaram i hladzieŭ futboł, kinuŭsia sam ratavać svaje materyjały. Jon nadychaŭsia dymam i straciŭ prytomnaść. Ale pažarnyja paśpieli jaho ŭratavać i dastavić u bolnicu.
Naradziŭsia ž jon u Indyjanapalisie, u siamji architektara, 11 listapada 1922 hodu. Spačatku žyćcio Vonehutaŭ było davoli paśpiachovym i zamožnym, adnak vialikaja depresija padarvała materyjalnuju stabilnaść. Kurt Vonehut zarablaŭ sabie na žyćcio pracaj u takich kampanijach jak General Electric i Saab (u krasavickim numary časopisa Esquire jon z humaram raskazvaje, što z‑za jaho nieprychilnych vodhukaŭ pra Saab švedy nie dali jamu Nobeleŭskaj premii). U 1940‑ch hadach słužyŭ i vajavaŭ u Eŭropie, byŭ palicejskim reparcioram, nastaŭnikam u škole dla razumova adstałych dziaciej.
Tradycyjnym adpraŭnym punktam u jahonaj tvorčaj karjery ličycca 1950 h., kali ŭ adnym z časopisaŭ vyjšła pieršaje apaviadańnie Vonehuta, a jahonym sapraŭdnym uźlotam stała publikacyja ŭ 1969 hodzie słavutaj «Bojni numar piać».
Adnoj z adpraŭnych tezaŭ Vonehuta byŭ humanizm, piśmieńnik navat ačolvaŭ Amerykanskuju humanistyčnuju asacyjacyju. U adnym ź interviju jon nadzvyčaj trapna sfarmulavaŭ prostuju iścinu: «Być humanistam značyć, što ty staraješsia pavodzić siabie vysakarodna i česna i nie čakaješ za heta ni ŭznaharodaŭ, ni pakarańniaŭ u nastupnym žyćci. Kali niekalki hadoŭ tamu my ŭšanoŭvali pamiać Ajzeka, to ja vystupiŭ z pramovaj i skazaŭ: «Ajzek (Ajzek Azimaŭ — zaŭv. red.) ciapier na niabiosach». Ja nia moh prydumać ničoha bolš śmiešnaha dla aŭdytoryi humanistaŭ. Ale heta spracavała — jany zaŭśmichalisia. Kali ja kali‑niebudź pamru, to spadziajusia, što chto‑niebudź skaža: «Kurt ciapier na niabiosach». Heta moj lubimy žart».
Ciapier čytajuć
Ich Zareckaja: deputat-jabaćka Aleh Navicki kinuŭ biełaruskich inviestaraŭ na miljony dalaraŭ. Detali schiemy2
Kamientary