Naviny

 Naviny

I nichto nie skazaŭ «dziakuj»

Pad čas svajho kanfidencyjnaha vizytu ŭ Berlin 9 sakavika (biełaruskija srodki masavaj infarmacyi pra vizyt ničoha nia viedali) ministar zamiežnych spravaŭ RB Urał Łatypaŭ u interviju berlinskaj hazecie «Berliner Cajtunh» kateharyčna abvierh infarmacyju pra mahčymy ŭvod rasiejskaj jadziernaj zbroi ŭ Biełaruś, spasłaŭšysia na biaźjadzierny artykuł našaj kanstytucyi. U toj ža čas U.Łatypaŭ zajaviŭ, što «nichto Biełarusi nie adździačyŭ za toje, što my admovilisia ad jadziernaj zbroi, nichto ničoha nie kampensavaŭ», cytuje jaho BiełaPAN.

80 šachcioraŭ zahinuli va Ŭkrainie

Trahiedyja adbyłasia ŭ minułuju subotu na šachcie imia Barakova ŭ Krasnadonie. Heta samaja surjoznaja katastrofa na ŭkrainskaj šachcie za časoŭ niezaležnaści. A ŭvohule Ŭkraina maje sumny suśvietny rekord pa śmierciach na šachtach. Pryčyna — sastarełaje abstalavańnie. Tolki letaś na ŭkrainskich šachtach zahinuli bolš za 270 čałaviek. Siońnia i zaŭtra va Ŭkrainie – dni žałoby.

S.K.

Biełaruskaja delehacyja ŭ Švecyi

Vincuk Viačorka, a taksama delehacyja, u jakuju ŭvachodzili vice-śpikier Viarchoŭnaha Savietu Anatol Labiedźka, siabra prezydyjumu Viarchoŭnaha Savietu Siamion Domaš, adzin ź lideraŭ sacyjał-demakrataŭ Alaksiej Karol, kaardynatar Chartyi-97 Andrej Sańnikaŭ i staršynia Biełaruskaj asacyjacyi žurnalistaŭ Žanna Lićvina pabyli ŭ Švecyi.

Ministar zamiežnych spravaŭ Švecyi Anna Lind dała abied u honar delehacyi. Pieršy vice-śpikier parlamentu Švecyi Andres Bjork paćvierdziŭ, što Švecyja razhladaje Biełaruś jak arhaničnuju častku paŭnočnaeŭrapiejskaha bałtyjskaha rehijonu i jak pryjarytetny kirunak svajoj palityki. Pamiž biełaruskimi dy švedzkimi palitykami panavała poŭnaja zhoda što da acenki lehitymnaści režymu Łukašenki i nieabchodnaści adstojvać niezaležnaść Biełarusi.

B.T.

Biełaruś mienšaje

Jak pakazvajuć vyniki apošniaha pierapisu, u 1999 hodzie ŭ krainie žyło 10 miljonaŭ 30 tysiačaŭ čałaviek, što na 31 tysiaču mieniej proci 1998-ha. Kali ničoha nie pamianiajecca, užo sioleta nas stanie mienš za 10 miljonaŭ.

Rejtynh kandydataŭ

Pavodle źviestak sacyjalahičnaj słužby «Lustra», papularnaść Alaksandra Łukašenki značna źmienšyłasia, na siońnia za jaho na vybarach prahałasavali b pad 11% žycharoŭ Miensku. Ale nia bolšy rejtynh i inšych ajčynnych palitykaŭ: Michaił Čyhir źbiraje ciapier kala 3% hałasoŭ mienčukoŭ. Pa 1% respandentaŭ vykazalisia za Vincuka Viačorku, Stanisłava Šuškieviča, Zianona Paźniaka, Anatola Labiedźku. Jasna, što pierad urnami hałasy b raźmierkavalisia pa-inšamu: tady musova było b niekaha vybrać.

B.T.

Małakom za salarku

Na Mścisłaŭščynie niadaŭna adbyŭsia źlot pieradavikoŭ narodnaj haspadarki rajonu. Na źlocie pamiž Mścisłaŭskim i Chisłavickim (Rasieja) rajonami (pradstaŭniki apošniaha haściavali ŭ biełarusaŭ) zaklučyli pahadnieńnie pra barterny abmien. Pavodle pahadnieńnia na Chisłavicki syrzavod užo pastavili pieršuju partyju — 19,5 tonaŭ małaka pa bartery. A z Rasiei na zamien zavieźli 20 t salarki. Usiaho ž planujecca zavieźci 700 tonaŭ dyzpaliva ŭ abmien na 1400 t małaka. Miž tym na ŭsioj uschodniaj Mahiloŭščynie šalona nie staje małočnaha.

Andrej Kuźmin, Mścisłaŭ

Zdaroŭje — siłkom

U Astraŭcy ciapier kožny čałaviek, jakomu treba zamianić pašpart, pavinien pakazać u adździaleńni pašpartna-vizavaj słužby daviedku ź lakarni, što jon prajšoŭ fluarahrafiju. U žančyn u dadatak patrabujuć daviedki ad hinekolaha. Kali niama daviedak, pašpartu nie vydajuć.

Marjan Vianhroŭski, Astraviec

U Horadni — druhi ŭniversytet

Haradzienski medinstytut zrabiŭsia ŭniversytetam. Miascovy pedinstytut byŭ pieratvorany va ŭniversytet jašče ŭ 1978 hodzie.

Dahetul u horadzie isnavała tolki medyčnaja akademija — u 1775—81 hadach. Savieckija krynicy lubiać nazyvać jaje ŭsiaho tolki medyčnaj škołaj, pryznajučy ŭsio ž, što navučańnie mieła akademičny charaktar. Akademiju zasnavaŭ haradzienski refarmatar A.Tyzenhaŭz, a kiravaŭ joju viadomy francuski vučony Ž.E.Žyliber. U joj było try «fakultety»: «sučasnych daktaroŭ dla haradoŭ», «pravincyjnych daktaroŭ i chirurhaŭ», a taksama akušerstva. Raźmiaščałasia vučelnia ŭ trochpaviarchovym budynku, mieła svoj špital, apteku, anatamičny teatar, muzej i bataničny sad. U 1781 hodzie jaje pieraviali ŭ Vilniu, stvaryŭšy medyčny fakultet miascovaha ŭniversytetu.

Ciapierašni medinstytut byŭ adkryty ŭ 1958 h. Praz 30 hadoŭ ułady chacieli pieravieści jaho ŭ Homiel, kab rychtavać daktaroŭ dla čarnobylskaj zony. Ažno ŭrešcie ŭ Homieli paŭstaŭ svoj instytut, kudy pierajechali vykładać niekatoryja haradziency.

Siońnia ŭ meduniversytecie čatyry fakultety plus zamiežny. Praŭda, zamiežnikaŭ apošnim časam pryjaždžaje ŭsio mienš. Dyk tym, chto ŭžo navučajecca, prapanavali: kali znojdziecie novych pieršakurśnikaŭ, płatu za vučobu vam źniziać.

Hetymi dniami Haradzienski ŭniversytet, miž inšym, adznačaje svaje 60-ja ŭhodki. Pryjechali ŭniversyteckija delehacyi ź Biełastoku, Hdańsku i Poznani. Padpisana pahadnieńnie ź Biełastockim universytetam ab mahčymych supolnych prajektach. Samastojna, darečy, universytet u Biełastoku isnuje tolki niekalki hadoŭ, raniej jon byŭ filijaj Varšaŭskaha. Što da Haradzienskaha, dyk adličvać jahonuju historyju ad 1940-ha naŭrad ci apraŭdana. Pakolki tady heta byŭ pedinstytut z dvuchhadovym terminam navučańnia.

Siarhiej Maksimovič, Horadnia

Arłova — u deputaty

10 sakavika Ŭładzimier Arłoŭ prezentavaŭ knihu «Dziesiać viakoŭ biełaruskaj historyi» ŭ połackim muzei-biblijatecy imia Simiaona Połackaha. Sustreča stałasia zručnaj nahodaju dla ahučvańnia pałačanami šerahu inicyjatyvaŭ. Arłova paprasili vykazacca adnosna idei biełastockaha historyka j palityka Aleha Łatyšonka. Samy vysoki biełaruski historyk (2 m 5 sm) vymyśliŭ hety prajekt admyłova dla pałačanaŭ: u honar 2000-hodździa chryścijanstva zbudavać karabiel i prapłyści na im da Iślandyi šlachami Torvalda Vandroŭnika — adnaho ź pieršych chryścijanskich misijaneraŭ na Połackich ziemlach. Arłoŭ skazaŭ, što heta cikavaja ideja, adnak u Łatvii na Dźvinie jość płaciny, i pryjdziecca rabić vałoki.

Druhaja prapanova prahučała z epihrafam — «kab biełaruskamu historyku nie zastacca biez svajoj krainy», Arłovu prapanavali vyłučycca pa połackaj vybarčaj akruzie na vosieńskich parlamenckich vybarach. Piśmieńnik, viadoma, padziakavaŭ za prapanovu, ale ničoha kankretnaha nie adkazaŭ. Zaležyć ad abstavinaŭ.

Prapanavali Arłovu i ideju čarhovaha vydavieckaha prajektu — napisać knihu pra viadomyja połackija rody.

Uvohule, Arłova sustrakali ŭ rodnym horadzie hanarova. Na sustreču pryjšli navat manachi połackaha ŭnijackaha manastyra. A Michaś Baŭtovič, kiraŭnik połackaha hreka-katalickaha vydaviectva «Safija», padaravaŭ hościu miascovyja ŭnijackija druki.

Aleś Arkuš, Połacak

Silivončyk narmalny

Sud nad Silivončykam praciahvajecca. Praviali psychijatryčnuju ekspertyzu asoby padsudnaha. Jon pryznany psychična zdarovym. Ekspert-psychijatar z Homiela Siarhiej Finoŭ paviedamiŭ, što pry razmovie ź im padsudny Silivončyk skazaŭ, što jahonyja nieadekvatnyja pavodziny naŭmysna pradumanyja z metaju pryciahnuć bolšuju ŭvahu da pracesu. Takaja ŭ jaho śviadomaja taktyka abarony.

Pa ŭsim vidać, što i sudździ, i prakuratura nia viedajuć, jak vieści hety praces dalej. Materyjałaŭ, kab zasudzić Silivončyka, jaŭna nie staje, apraŭdać jaho im taksama nie vypadaje.

Z nadziejnych krynic, ahałošvać jakija pakul što nielha, stała viadoma, što Anatol Silivončyk nie žadaŭ, kab praces skončyŭsia pryznańniem jaho niedziejazdolnym. A heta, z usiaho vidać, było b najlepšym vyjściem dla sudu.

6 sakavika ŭ sudzie prahladali dakumentalnuju videastužku, skanfiskavanuju ŭ «bierkutaŭcaŭ», dzie źniatyja matarjały pahromu Mikałajeŭki. U sudzie taksama davaŭ pakazańni staršynia Dziaržkamitetu pa maładziovaj palitycy A.Paźniak, ź jakim u svoj čas išła pierapiska pa ahranizacyi vajažu «Bierkutu» ŭ Biełaruś. Pavodle jahonych słovaŭ, «Bierkut» pryjechaŭ, nie dačakaŭšysia ŭzhadnieńniaŭ ź Biełarusi. 12 rasiejcaŭ, u tym liku j dyrektar surhuckaj «Škoły vyžyvańnia», u Śvietłahorsk pakul nie pryjechali i nijak pra siabie nie dali znać.

Vadzim Bołbas, Śvietłahorsk

13 miljonaŭ dla Viery Cierlukievič

U numary 6 za hety hod była nadrukavanaja hutarka ź Vieraj Cierlukievič. Žančyna raskazała, jak jana pryciahła ŭ sud kamentatara BT Zimoŭskaha. Zrabiła jana heta, bo apošni paskudna łajaŭ udzielnikaŭ vosieńskaha Maršu Svabody. Kab padać pozvu ŭ abaronu svajho honaru j hodnaści, spn.Cierlukievič zapłaciła 15 miljonaŭ sudovaha mytu, cełuju svaju pensiju 14 miljonaŭ i jašče miljon pazyčyła. «Maja meta — kab jamu choć trochi stała soramna», — skazała jana ŭ hutarcy. A ŭ numary 9 za 27 lutaha hetaha hodu našy čytačy, Maryna i Alaksandar ź Miensku, prapanavali sabrać trochi hrošaj, kab kampensavać sudovy zbor, jaki zapłaciła Viera Cierlukievič, bo, ličać jany, zrabiła jana heta dla abarony nia tolki svajho honaru, ale j honaru inšych ludziej. Alaksandar i Maryna dasłali 500 novych rubloŭ i źviarnulisia da «čytačoŭ «Našaj Nivy» i ŭsich dobrych ludziej», kab razam kampensavać straty spn.Viery dy dapamahčy joj davieści praces da kanca.

Za pieršyja ž 10 dzion zboru nabrałasia 13 miljonaŭ, jakija my, ciešačysia, pieradali ciotcy Viery. Spadziajemsia, što j rešta naźbirajecca. Ci ž my nie biełarusy?

NN