Dzień Voli — Dzień Niavoli

Dzień Voli — Dzień Niavoli

u dakumentach i paviedamleńniach našych karespandentaŭ

Represii ŭładaŭ suprać hramadzianaŭ i žurnalistaŭ u minułuju subotu 25 sakavika, pra što my paviedamili ŭ papiarednim numary «NN», byli ŭ centry ŭvahi hramadzkaści na praciahu minułaha tydnia. Recha tych aryštaŭ hučała na sudovych pracesach, u šmatlikich zajavach i ŭ ścienach kancertnaje zali «Miensk», dzie adbyvałasia akcyja kalektyŭnaha samapadmanu pad nazvaju «Dyjaloh hramadzka-palityčnych siłaŭ Biełarusi».

Biełaruskaja Asacyjacyja Žurnalistaŭ abnarodavała zajavu «pa fakcie masavaha zatrymańnia žurnalistaŭ i vykarystańnia ŭ dačynieńni da ich hrubaj fizyčnaj siły rabotnikami orhanaŭ achovy paradku». U tekście zajavy čytajem:

«U horadzie Miensku milicyjaj i specsłužbami było zatrymana kala 30-ci žurnalistaŭ... Supracoŭniki zdymačnych hrupaŭ, inšyja žurnalisty zamiežnych i biełaruskich ŚMI byli prymusova dastaŭlenyja na terytoryju vajskovaj častki MUS na vuł.Majakoŭskaha ŭ Miensku... Nikomu z zatrymanych nie patłumačyli pryčyny zatrymańnia, niekatoryja žurnalisty byli padvierhnutyja procipraŭnamu asabistamu dohladu, usim było zabaroniena paviedamić pra svajo zatrymańnie ŭ redakcyi, a taksama svajakam i blizkim. Rabilisia sproby nadzieć naručniki. Zaśviečvalisia adźniatyja stužki ŭ fotakarespandentaŭ... U čarhovy raz uładami Biełarusi było hruba parušana kanstytucyjnaje prava hramadzianaŭ na atrymańnie poŭnaj, dakładnaj i svoječasovaj infarmacyi pra dziejnaść dziaržaŭnych orhanaŭ i palityčnaje žyćcio krainy, a taksama pałažeńni Zakonu Respubliki Biełaruś “Ab druku i inšych srodkach masavaj infarmacyi”...

Biełaruskaja asacyjacyja žurnalistaŭ vykazvaje rašučy pratest suprać adkrytaj i cyničnaj raspravy nad žurnalistami, jakija vykonvajuć svaje prafesijnyja abaviazki. My patrabujem ad uładaŭ pryniać miery pa nieadkładnym raśśledavańni aburalnaha incydentu i pryciahnuć vinavatych da adkaznaści. My źviartajemsia da hramadzianaŭ Biełarusi z zaklikam vystupić u abaronu pravoŭ žurnalistaŭ svabodna źbirać, atrymoŭvać i raspaŭsiudžvać infarmacyju. My zaklikajem usich kalehaŭ, žurnalisckuju supolnaść, mižnarodnyja pravaabarončyja arhanizacyi vykazać salidarnaść u baraćbie za svabodu słova ŭ Biełarusi».

Da hetaje zajavy BAŽ dałučyŭ śpis 36-ci represavanych žurnalistaŭ.

Niezakonnyja represii 25 sakavika byli ŭžytyja ŭładami nia tolki ŭ Miensku.

ŠTRAF ZA MITYNH

Sudom Leninskaha rajonu Horadni aštrafavany adzin z arhanizataraŭ mitynhu 25 sakavika Adolf Zacepin. Suma štrafu — 160 minimalnych zarobkaŭ.

A.Zacepin — rabočy. Kab spłacić hetkija hrošy, jamu treba pracavać ceły hod. Pra heta sudździa — Dzmitry Dziemčanka — vydatna viedaŭ.

S.A., Horadnia

SUD ZA ŚCIAH

U aŭtorak 28-ha sakavika arhanizatary śviatočnaj akcyi, što adbyłasia na Dzień Voli ŭ Pinsku, byli vyklikanyja ŭ miascovy HAUS.

25-ha sakavika ŭ Pinsku na mitynhu było kala trochsot čałaviek — u dva razy bolej, čym letaś.

Napiaredadni akcyi ŭ harvykankamie arhanizataram Viktaru Jarašuku i Alesiu Morhalu prapanavali padpisać raśpisku, što pad čas mitynhu jany nia buduć vykarystoŭvać nijakaj nacyjanalnaj symboliki. Arhanizatary admovilisia. Naturalna, što mitynh na Dzień Voli prajšoŭ pad bieł-čyrvona-biełymi ściahami.

Abvinavačvańni ŭ symbolicy i byli pradjaŭlenyja 28-ha sakavika ŭ milicyi spadaram Morhalu i Jarašuku. Im pakazali taksama fotazdymki vystupoŭcaŭ i ŭdzielnikaŭ mitynhu, niekatoryja ź jakich trymajuć bieł-čyrvona-biełyja ściahi.

U susiednim Drahičynie z nahody Dnia Voli aktyvisty Narodnaha Frontu praviali trochhadzinavy pikiet u parku imia Horkaha. Kala dvuch dziasiatkaŭ frontaŭcaŭ raspaviadali drahičyncam pra siońniašniaje śviata, a taksama patrabavali dastojnaha žyćcia dy adstaŭki Łukašenki. Uražvała vialikaja kolkaść ludziej, jakija pryjšli pasłuchać pikietoŭščykaŭ, asabliva šmat było moładzi.

Alaksiej Dzikavicki

Tymčasam u Miensku va ŭsiu išli sudy nad zatrymanymi ŭdzielnikami śviata niezaležnaści. Pad znakam hetych sudoŭ pačaŭsia i łukašenkaŭski «dyjaloh» z apazycyjaj. Što praŭda, nie było tam ani Łukašenki, ani apazycyi. Tym nia mienš, straści kipieli mienavita z nahody 25 sakavika.

Napieradzie — žančyny

Jak heta apošnim časam paviałosia ŭ Biełarusi, pieršymi rašuča vykazalisia lidery žanočaha ruchu «Adradžeńnie Ajčyny», Biełaruskaj žanočaj lihi, Biełaruskaj arhanizacyi pracoŭnych žančyn, Mižnarodnaha fondu Śviatoj Eŭfrasińni Połackaj, asacyjacyi žančyn-jurystaŭ, žanočaha infarmacyjna-kaardynacyjnaha centru dy fondu «Dzieciam Čarnobyla». Jany jašče pierad pačatkam pasiadžeńnia raspaŭsiudzili zajavu: «Niemahčyma vieści dyjaloh pad prycełam vadamiotaŭ i pad milicejskimi dubinkami. Siońnia na vulicach Miensku vajskovaja technika i sałdaty ŭ broniekamizelkach, a zaŭtra ŭ Biełarusi źjaviacca viaźni kancentracyjnych lahieraŭ». Žanočyja ruchi zaklikali hramadzkija arhanizacyi admovicca ad udziełu ŭ «dyjalohu», pakul nia buduć pakaranyja vinavatyja ŭ represijach 25 sakavika, i zapatrabavali sudovaha raźbiralnictva ŭ dačynieńni da «aŭtaraŭ» złačynnych zahadaŭ.

Taciana Śnitko, Miensk

Urešcie zalu pakinuŭ nie adzin palityk i hramadzki dziajač. Pa-pieršaje, nadta ž cynična tut ź imi abyšlisia, a pa-druhoje, jazykami, viadoma, miancić možna kolki chočaš, ale nia kožnamu toj zaniatak daspadoby, kali ŭ krainie sytuacyja robicca ŭsio horaj.

Och, niezdarma zhadali žančynki pra kanclahiery. Možna jašče zhadać daŭniaje savieckaje kino pra fašystoŭski taki lahier, dzie rabilisia ŭsialakija eksperymenty nad dziećmi. Tam niemiec-aficer zachodzić u dziciačy barak i praciahvaje malečam cukierki. Adzin bajčejščy chłopiec biare šakalad i, źviartajučysia da astatnich, kaža: «Nia bojciesia, heta nibyta zaśniem». Nadta ž nahadvaje hetaja scena łukašenkaŭski «dyjaloh».

S.P.