Tajamnica “Kursku” (A moža, ułady žadajuć schavać praŭdu pra avaryju?)

 z Rasiei pra Rasieju

Tajamnica “Kursku”

Dziela čaho kiraŭnictva flotu praihnaravała infarmacyju ad narveskich sejsmolahaŭ, jakija 12 žniŭnia kala 11.30 zarehistravali dva mocnyja vybuchi ŭ Barancavym mory? Čamu narvežcy zaŭvažyli ich zdalok, a rasiejskija karabli, što znachodzilisia ŭ samym rajonie avaryi, ich nibyta nie adznačyli?

Adkaz prosty – kiraŭnictva VMF “pieraniesła” avaryju na 23.30, dziakujučy čamu doŭhija raparty ŭ Kreml nabyli vielmi prystojny vyhlad. Vyratavalnaja aperacyja pačałasia nibyta adrazu paśla katastrofy. Na papiery “Kursk” adšukali ŭment, a nie amal praz sutki paśla katastrofy. I, što samaje važnaje, sam prezydent “adrazu” daviedaŭsia pra toje, što zdaryłasia z submarynaj.

Apublikavany tekst cydułki, jakuju adšukali ŭ kišeni kapitan-lejtenanta Dźmitryja Kaleśnikava, kamandzira siomaha adsieku, paćviardžaje, što narvežcy mieli racyju. Ale niemahčyma navat bolš-mienš padrabiazna daviedacca, što mienavita Kaleśnikaŭ napisaŭ. Spačatku vajennaje kiraŭnictva kazała, što Kaleśnikaŭ napisaŭ dźvie cydułki – słužbovuju i nievialiki list da žonki Volhi. Potym jany zrabili zajavu, što jość tolki list, vielmi asabisty, i tamu jaho addaduć žoncy, a publikavać nia buduć. Ale j Volzie da hetaha času nie pakazali ni aryhinału, ni kopii taho, što pierad śmierciu napisaŭ muž. Maŭlaŭ, list rassypajecca ŭ metłuch, i ź im treba abychodzicca vielmi aściarožna, bo jon źjaŭlajecca važnym dokazam u śledztvie pa spravie katastrofy.

Dziela čaho nyrcam zahadali zamknuć uvachody ŭ inšyja adsieki i praciahvać pošuki tolki ŭ trecim, choć z cydułki vynikała, što šukać marakoŭ treba ŭ karmavoj častcy? Dyj kamandavańnie z samaha pačatku nia raz ćvierdziła, što vybuch źniščyŭ cieły ŭsich tych padvodnikaŭ, što byli ŭ pieršych piacioch adsiekach.

Adkaz znajści lohka. U druhim i trecim adsiekach skancentravana toje, što składaje tajamnicu: dakumenty, kody, šyfry. Što b ni kazali kiraŭniki flotu, rasiejskaja hramadzkaja dumka im nia vieryć i vieryć ciapier nia budzie. I ŭsie pravyja maskoŭskija hazety kažuć hienerałam: vy vysyłajecie nyrcoŭ nie na pošuki ciełaŭ, vy šukajecie niešta sakretnaje.

A što patajemnaha moža chavać “Kursk”? Mahčyma, zusim nie šyfravalnyja mašyny ci karabielny dziońnik. Nia vyklučana, što hałoŭnaja tajamnica ŭ tym, što sama submaryna była zbudavanaja takim čynam, što była marskoj trunoju na atamnym palivie, u jakoj nia dziejničaje anivodnaje vyratavalnaje prystasavańnie, dzie navat apošni adsiek, jaki na vypadak katastrofy pavinien byŭ pieratvarycca ŭ nadziejny schoŭ dla ekipažu, robicca pastkaj dla marakoŭ.

Moža, mienavita heta ŭłady chavajuć ad nas, zamykajučy nahłucha karmavyja adsieki “Kursku”? I my budziem i budziem uparta zadavać hetaje pytańnie. I nas nie prymusiš zamaŭčać. Chiba što ŭłady – jak skazaŭ Uładzimier Pucin u interviju francuskaj hazecie “Fiharo” – sapraŭdy voźmuć bizun dy raz i nazaŭždy dobra daduć niezaležnym medyjam…

Andrej Čarkizaŭ

Iluzija niedaremnaj śmierci

Stvarajecca ŭražańnie, što rasiejskija mas-medyi ŭ suaŭtarstvie z vajskoŭcami dy čynoŭnikami sprabujuć napisać vostrasiužetny raman “Trahiedyja “Kursku”. Niekatoryja detali źmiestu pakul tolki abmiarkoŭvajucca. Tak, vajskoŭcy nijak nia mohuć vyrašyć, čyja submaryna prataraniła “Kursk” — anhielskaja ci amerykanskaja. Vidać, teoryja pra sutyknieńnie z suchahruzam była nia vielmi ŭdałaj. Nie takija ŭžo j dobryja padłodki ŭ tych nataŭcaŭ — choć submaryna-pryvid i zdoleła niezaŭvažna padabracca da “Kursku”, zatapić jaho dy niabačna źniknuć, ale pakinuła-tki alejnuju plamu na pavierchni mora. Pilnyja rasiejskija vajskoŭcy jaje (plamu, nie padłodku) zaŭvažyli dy asaromili na ŭvieś śviet zachodnich hora-kanstruktaraŭ, čyje submaryny tak nieabačliva pakidajuć za saboj ślady. Kanał RTR zrabiŭ z aperacyi vyratavańnia telešoŭ. Chvali, viecier, miljony hledačoŭ. Dla ščaślivaha finału nie stavała tolki žyvych padvodnikaŭ. Vyjście znajšli – na ekranach źjaviŭsia praciah telešoŭ “Evakuacyja ciełaŭ marakoŭ”. Padvodnikaŭ užo niama, a vyratavańnie praciahvajecca. Hałoŭny akcent na słovy “ŭźniali na pavierchniu”, “pieradali rodnym”. Maraki na ziamli — iluzija pośpiechu. “Kursk” patapili zamiežniki – iluzija niedaremnaj śmierci. “Niahledziačy na toje, što ekipažu niama ŭ žyvych, my j zaraz robim usio mahčymaje…” – iluzija nievinavataści.

Aleś Kudrycki