AB USIM PATROCHU

 AB USIM PATROCHU

paštovaja skrynka apazycyi

Pa ślizkaj ściežcy

Statkievič musić syści z pasady lidera Narodnaj Hramady

Abličča dziaržavy vyznačajecca ŭzroŭniem prava, abličča hramadztva — uzroŭniem marali. Tysiačy biełarusaŭ sačyli za praceduraju impičmentu Biła Klintana. Rašeńnie było na jahonuju karyść, ale niezaležny prakuror vyjaviŭ fakt padmanu i zajaviŭ, što nia spynić pieraśledu hramadzianina Ŭiljama Dž. Klintana. Klintan vymušany byŭ pryznacca, što chłusiŭ. I jaho na piać hod pazbavili prava zajmacca jurydyčnaju praktykaju.

U nas niama instytutu niezaležnych prakuroraŭ. U nas možna biespakarana parušać zakony, u tym liku j vybarčyja, a potym z surjoznaju minaju na tvary razvažać pra hałasy elektaratu, adsotki j h.d.

Adna sprava, kali heta čyniać tyja, chto chłuśnioju zarablaje sabie na chleb, inšaja — kali pra vybary, raźmierkavańnie hałasoŭ dy pracenty sur`iozna razvažajuć ludzi, jakija ličać siabie apazycyjanerami j demakratami. Chočuć jany taho ci nie, ale, uklučyŭšysia ŭ “vybarčy praces”, jany apuścilisia da ŭzroŭniu aficyjnych padmanščykaŭ.

U žniŭni 2000 h. Mikałaj Statkievič skazaŭ karespandentu hazety “Zhoda” (№19) nastupnaje: “Pytańnie pra niaŭdzieł partyi ŭ vybarach faktyčna vyrašanaje. Źjezd BSDP “NH” sfarmulavaŭ umovy ŭdziełu sacyjał-demakrataŭ u parlamenckich vybarach... Pakolki nivodnaja ź ich nie była zabiaśpiečanaja — dyk my j nia budziem brać udziełu ŭ vybarach”. Słovy pramaŭlalisia ŭ toj čas, kali Statkievič sa svaim namieśnikam Niściukom užo padbili peŭnych siabroŭ partyi na ŭdzieł u “vybarach”. Jak źviazać zajavu pra niaŭdzieł partyi ŭ vybarčym farsie i ŭdzieł u im staršyni BSDP? Tut padychodzić leninskaja “dyjalektyka”: partyja ŭdziełu ŭ vybarach nie biare, a asobnyja siabry BSDP nia jość partyjaj.

Hetkaje “dyjalektyčnaje” krucielstva całkam zadavalniała sp.Statkieviča, bo jon razhladaŭ kresła ŭ “pałatcy” jak startavuju placoŭku dla ŭdziełu ŭ prezydenckaj honcy. U 1999 h., kali pravodziłasia “virtualnaja prezydenckaja kampanija” i BSDP padtrymlivała Michaiła Čyhira, staršynia zastavaŭsia ŭbaku. Nie paśpieła začynicca brama viaźnicy za Čyhirom, jak Statkievič pačaŭ źbirać podpisy pad tekstam, u jakim havaryłasia, što zaraz partyja pavinna padtrymać jahonuju kandydaturu na prezydenckuju pasadu. Sabraŭ jon blizu 30 podpisaŭ i, sustreŭšy supraciŭ niemałoj častki siabroŭ CK dy staršyniaŭ arhanizacyjaŭ, spyniŭsia.

Kažuć, staršyniu BSDP pierakanali ŭziać udzieł u “parlamenckich vybarach” zamiežnyja sacyjał-demakraty. Kažuć, što jon uziaŭ abaviazacielstvy i pierad peŭnymi strukturami ŭ našaj krainie. Praŭda heta ci nie, z časam vyśvietlicca. Pakul ža možna kanstatavać adno: “deputackaje” kresła było patrebnaje sp.Statkieviču dziela ažyćciaŭleńnia dalekasiažnych planaŭ. Iści ž na “vybary” ŭ ”pałatku” adnamu jamu nie vypadała. Spakusiŭšy abiacankami siaho-taho ź siabroŭ partyi, jon moh vykarystać ich u baraćbie z unutrypartyjnaju apazycyjaj. Ale j tut nie abyšłosia biez padmanu. Kali z 16 pretendentaŭ na mandaty dzieviać nie zarehistravali, staršynia BSDP uračysta pužaŭ, što zdymie svaju kandydaturu. Statkievič zahadzia viedaŭ, što padmanvaje siabroŭ BSDP i hramadzkaść. Kab bolš-mienš prystojna vyjści z sytuacyi, jon spasłaŭsia na toje, što jaho paprasili nie zdymać kandydatury zarehistravanyja kandydaty.

Pravał siabroŭ BSDP 15 kastryčnika byŭ całkam zakanamierny. BSDP nie rychtavałasia da vybaraŭ, jana nikoli nia mieła “mazhavoha trestu”, menedžeraŭ, imidžmejkieraŭ, śpičrajteraŭ, daśviedčanych ahitataraŭ, admysłoŭcaŭ u halinie public relations. (I nia miećmie, bo ehacentryst arhanična nia zdolny zhurtavać intelektuałaŭ, ludziej, što majuć samastojny pohlad na rečy, nia zdolny naładzić systematyčnaje navučańnie siabroŭ partyi.)

Cikavaje staŭleńnie da hetaha pravału samoha Statkieviča dy jahonaha ideolaha Niściuka. Apošni na poŭnym sur`iozie śćviardžaŭ, što 15 kastryčnika vybary nie adbylisia jakraz u tych akruhach, u jakich kandydatami jšli sacyjał-demakraty (musić, i Kalakina z Hajdukievičam jon zaličyŭ u BSDP), što ŭ tych akruhach, dzie jšli sacyjał-demakraty, apazycyja razharnuła taktyku bajkotu najmacniej. Takim čynam, były presavy sakratar Łukašenki z maŭklivaje zhody Statkieviča nastrojvaŭ sacyjał-demakrataŭ suprać demakratyčnych partyjaŭ.

Vybary ŭ Kalinoŭskaj vybarčaj akruzie № 107, dzie balatavaŭsia Statkievič, nie adbylisia. Kali ŭvažliva pračytać jahonaje interviju “BDH ” (19 kastryčnika 2000 h.), možna zrabić vysnovu: u tym, što vykanaŭčaja ŭłada pryznała hety fakt, i palahaje, pavodle Statkieviča, jaje hałoŭny hrech. Kamunist Kalakin vyjaviŭsia bolš sumlennym: u tym samym numary “BDH” jon ščyra pryznaŭsia, što ŭ jahonaj akruzie prahałasavała kala 35% vybarcaŭ (“nie pryjšoŭ... demakratyčna nastrojeny elektarat”).

15 kastryčnika 2000 h. Statkievič čaćvierty raz zapar nie atrymaŭ mandata. Trojčy (viasna i vosień 1995 h. dy vosień 1996 h.) jon balatavaŭsia ŭ Viarchoŭny Saviet pa Vaśniacoŭskaj vybarčaj akruzie (Zavodzki rajon h.Mienska). U 1996 h. staršynia BSDP dasiahnuŭ najbolšaha pośpiechu (zaniaŭ pieršaje miesca, ale, ź viadomych pryčynaŭ, druhi tur hałasavańnia nie adbyŭsia). Iści na “vybary” čaćvierty raz u toj samaj akruzie Statkievič nie advažyŭsia i vyrašyŭ pašukać ščaścia ŭ Pieršamajskim rajonie. Ale marna. Pryznać svaje pamyłki ŭ jaho nie chapiła (i nia chopić) mužnaści. U toj čas, jak ŁDP admoviłasia brać udzieł u paŭtornych vybarach, a Kalakin nie zachacieŭ znoŭ saramacicca, Statkieviču važna było zrabić zakładnicaju svaich ambicyjaŭ usiu BSDP, i jon pačaŭ “hnać chvalu”: ciapier na vybary pojdzie ŭsia partyja, aficyjna, i CK vyłučyć kandydataŭ u “deputaty”. Ale da pasiedžańnia CK 28 studzienia nia zdoleŭ skłaści placformu, pakazać, za što kankretna budzie zmahacca ŭ “pałatcy”. Na tym pasiedžańni jon pačuŭ narešcie toje, što jamu doŭha nie kazali ŭ vočy: u nas niama peŭnaści, što Vy, sp.Mikałaju, pryjšoŭšy da ŭłady, nia staniecie druhim Łukašenkam; Vašy pavodziny j taktyka nahadvajuć taktyku j pavodziny Paźniaka. Darma jahonaja klika tupała nahami dy halokała padčas vystupaŭ apanentaŭ — BSDP nia vyłučyła aficyjnych kandydataŭ. Nia ździejśniłasia j druhaja pahroza — “zakryć” na paŭtornych “vybarach” usie 13 akruhaŭ: udzielničać u jahonaj avantury zhadzilisia tolki try siabry BSDP.

Što Statkievič prajhraje j 18 sakavika, taksama było viadoma zahadzia: kab pieramahčy sp-niu Bur`iak, namieśnicu kiraŭnika Pieršamajskaje rajonnaje administracyi, patrabavalisia nieabyjakija vysiłki. Sp-niu Bur`iak pieramoh sp.Narejka. Jon dy jahonyja “chłopčyki” i “dziaŭčynki” chadzili pa kvaterach, jahony pikiet la kinateatru “Vilnia” stajaŭ i ŭranku, i ŭdzień, i ŭviečary. Statkieviču ž nie dapamahli ni “darahi” menedžer-”varah”, ni viadomy demakrat Uładzimier Navasiad, jaki dałučyŭsia da jahonaje kamandy.

Kali zychodzić z realnaje kolkaści vybarcaŭ, dyk, pavodle acenak niezaležnych naziralnikaŭ, vybary ŭ Kalinoŭskaj akruzie znoŭ nie adbylisia. Zdavałasia b, Statkieviču — apazycyjaneru j demakratu — tre było b pryznać heta. Ale Statkieviču smylić. Ihnarujučy toj fakt, što vybary nie adbylisia, Statkievič pačynaje lamant pra “čorny PR”, davodzić, što sp-nia Bur`iak skarystała “administracyjny resurs”. Lohika jahonych učynkaŭ i vykazvańniaŭ śviedčyć: jahonaja praha mandatu nastolki vialikaja, što jon faktyčna zhadziŭsia z aficyjnym ćvierdžańniem, byccam 18 sakavika byli sapraŭdnyja vybary, jon, kali b pašancavała, z čystym sumleńniem zhadziŭsia b udzielničać u druhim tury.

Lider, jaki jdzie na vybary, pavinien ich vyjhrać. Tym bolš Statkievič, jaki pajšoŭ na vybary samachoć, nasupierak rašeńniam i Źjezdu BSDP, i Kanhresu Demakratyčnych Siłaŭ i padbuchtorvaŭ da ŭdziełu ŭ vybarčym farsie inšych ludziej. Čałaviek, jaki piać razoŭ balatavaŭsia j piać razoŭ “pralacieŭ”, nia moža ačolvać partyju, bo j jaje pieratvaraje ŭ paśmiešyšča ŭ vačoch sur`ioznych palitykaŭ. Darma staršynia BSDP šukaje apraŭdańniaŭ. 1 lipienia 1995 h., kali Aleh Trusaŭ apraŭdvaŭ niaŭdaču BSDH na vybarach u Viarchoŭny Saviet, Statkievič publična z trybuny pytaŭsia: “A vy što, dumali, što vam darožku vyścieluć?” Letaś i sioleta kalehi papiaredžvali Statkieviča, što ściežka, na jakuju jon stupaje, vielmi ślizkaja. I jon upaŭ. Maralna j palityčna. I ciahnie za saboju partyju, jakoj, kali jana nie pazbudziecca takoha lidera, nieminuča pahražaje raskoł.

Sacyjał-demakrat

Performans u Čyrvonym kaściole

25 sakavika ŭ Čyrvonym kaściole adbyŭsia performans mastaka Alesia Puškina. Paśla abviaščeńnia Ŭstaŭnych hramataŭ BNR, vystupaŭ U.Puzyni, pana Skirhajły z “StaraLitvy” j Źmitra Sidaroviča na scenie źjaviŭsia A.Puškin. Bosy, abčaplany štučnaj rybaj i sałomaj, jon, siedziačy ŭ sapraŭdnym čaŭnie, ssoŭvaŭ viasłom sa sceny arkušy z tekstami vieršaŭ i pieśniaŭ, jakija malaŭniča kidali dołu paet A.Chadanovič i śpiavačka T.Cybulskaja. Dzieju supravadžała praniknionaja muzyka ŭ vykanańni H.Karžanieŭskaj.

“U našym čaŭnie mastactva my adčuvajem raźjadnańnie, — skazaŭ Puškin. — Kab pieraadoleć jaho, zaprašajem usich da siabie”. Praź imhnieńnie čovien byŭ poŭny moładzi j dziaciej, a ŭviersie łunaŭ bieł-čyrvona-bieły ściah, uźniaty Puškinym.

Ludmiła Huluk

listy ŭ redakcyju

Kudy zahadaje haspadar…

Nas honiać, jak statak, kudy zahadaje haspadar. I kirujuć našym rucham złosnyja pahaniatyja z pałkami. Kudy my ruchajemsia — nichto nia viedaje. Apošnim časam nas usio čaściej padhaniajuć — śpiašajucca!

Sproby ŭciokaŭ skančajucca balučym udaram i šturškom — nazad, u natoŭp. Dyj treba mieć mužnaść, kab navažycca ŭciačy.

Tamu j honiać nas, jak bydła, kudy zahadaje haspadar.

Achoŭnik pobač sa mnoj — moj były siabar. Ale čakać ad jaho litaści nie vypadaje. Jon taksama kiruje nami sa stracham. Stracham zhubić svajo miesca, zhubić “pasadu”: jon baicca znoŭ apynucca siarod nas.

Jašče bolš jon baicca inšaha. Jon viedaje — kali nadydzie noč, usio hetaje bydła abierniecca ŭ vaŭkałakaŭ.

Piarevaratni nie paškadujuć ni varty, ni haspadara. A paśla volna raźbiahucca pa śviecie. I budzie tady VOLA… Da nastupnaha ranku, da nastupnaha dnia, nastupnaha haspadara.

Rusłan Raviaka,
Baranavičy

Pišu vam z vojska...

Piša vam hety list były siabra Śvisłackaj Rady Maładoha Frontu Miensku. “Były”, bo znachodžusia ciapier u vojsku. Nacyjanalistam tut ciažkavata, usio napružvaje z-za svajoj “savieckaści”. Ničoha biełaruskaha tutaka niama, akramia niekatorych šychtavych śpievaŭ.

Možna skazać, što mnie pašancavała, bo ja znajšoŭ tut takich samych patryjotaŭ, jak i ja, taksama byłych maładafrontaŭcaŭ. Voś heta mianie vyratoŭvaje, razmova ź siabram pa duchu. Ja vieru, što “vojska” mianie nia źmienić. Jak byŭ ja biełaruskim nacyjanalistam, tak ja im i zastanusia. Uvohule, usia systema vojska zasnavana na žorstkaści. Adnosiny ŭva ŭsich napružanyja. Ja nie kažu pra “dziedaŭščynu”, tutaka, u vučebnaj častcy ŭ Niaśvižy, jaje, možna skazać, uvohule niama. Prosta isnuje niejkaja admoŭnaja enerhija. Šmat u liście nie napišaš, bo kožny dzień tut adnolkavy: padjom, kros 5 km pa Niaśviskim parku, la voziera, vučoba, samapadrychtoŭka...

Sierž, Niaśviž

Raŭnadušnaść

dziońnik

“Nia bojsia vorahaŭ, sama bolš jany zdolnyja ciabie zabić, nia bojsia siabroŭ, sama bolš jany zdolnyja tabie zdradzić. Bojsia raŭnadušnych…” — zdajecca, tak pisaŭ balšavicki piśmieńnik, zmahar idealahičnaha frontu. A jak ža, jak niechta zrobicca raŭnadušnym, dyk užo nia budzie ŭ poŭnaj miery saŭkom, nia budzie pilna ŭziracca ŭ čužuju talerku, u čužy radok u płatnaj viedamaści, u čužoje asabistaje žyćcio, a heta ž samaje horkaje hora dla praletaraŭ. Nie staje nam ciapier na našym kavałku postsavieckaj prastory šlachietnaj, vypieščanaj pakaleńniami raŭnadušnaści! Prysłuchajmasia, jak hučyć hetaje słova, pakaštujma na smak jahonyja składniki: “roŭnaść” i “duša”. Navat darujma Puškinu jahonuju apalahietyku “Piatra Vialikaha” za jahonyja mudryja słovy: “Chvału i klevietu prijemli ravnodušno!”

* * *

Antonim raŭnadušnaści — zajzdraść. Na zajzdraści była pabudavanaja pieradvybarčaja prahrama adnaho až zanadta viadomaha kandydata ŭ prezydenty raźlivu 1994 h. Kažuć, što pieramožcaŭ nia sudziać. Ale prykra, što hetaha paskudztva, zajzdraści, u nas u toj hod akazałasia tak mnoha, što na im možna było pabudavać palityku — abo makiet palityki. Prykra, što zajzdraść u nas kultyvujecca dziaržaŭnymi medyjami. Pakazvajuć pa televizary apazycyjnaha dziejača — i śledam pačak “Kemełu”. Raźličvajuć, što masturbacyja zajzdraści jaje, hetuju zajzdraść, pavialičyć.

* * *

Ty pamiataješ, jak amal užo šeść hadoŭ tamu spaskudzili piekny travieński dzień, jak pasiarod samaha kvitnieńnia pryrody zrabili hetak zvany “referendum”? Pamiž inšych tam było vystaŭlenaje niemahčymaje dla cyvilizavanaha hramadztva pytańnie pra dziaržaŭnuju symboliku. Ale referendumnaja mašyna na toj momant jašče nie była jak śled adładžanaja, dyk zdaryŭsia tady peŭny kanfuz. Za toje, kab pamianiać symboliku, nabrałasia tolki 48%. Astatnija byli abo za dziejnuju symboliku ź bieł-čyrvona-biełym ściaham, abo akazalisia raŭnadušnymi. Ale ž praletarskaja tradycyja nie ŭvažaje raŭnadušnaść za pazycyju, i symboliku ŭsio roŭna pamianiali. Chacia, zaciem sabie heta, — nie zaručanyja padtrymkaj bolšaści.

* * *

Ale ž prychodzicca niejak žyć, i ty šukaješ dla svajho žyćcia niejkija novyja mahčymaści. Daju tabie padkazku. Ciapier ty možaš pajści j pasialicca ŭ haścinicu ŭ svaim ułasnym horadzie. Pavier, jašče hadoŭ dziesiać tamu takoje było absalutna niemahčyma. A tak — ty zapłaciš nia vielmi vialikuju sumu, atrymaješ kluč ad numaru i zmožaš pravieści z saboju svaju kachanku. Administratarka budzie całkam raŭnadušnaj. Joj aby tvaje hrošy. Jana tak tabie i skaža, i skarystaje pry tym cudoŭny vyraz, u jakim budzie prysutničać najmieńnie tvajho ŭlubionaha koleru. Jana skaža: “Mnie fijaletava”…

Alaksandar Urbanovič, Homiel

udakładnieńni

Karuza ŭ Maładečnie

U artykule Ludki Silnovaj u numary 12 “NN” ad 19 sakavika treba čytać: “Vulica Michaiła Kalinina ŭ horadzie Maładečna, dzie ŭ 1940-ch hadoch [a nie “ŭ 1940 h.”, jak było nadrukavana] pracavaŭ kiraŭnikom choru Pavał Karuza, namahańniami entuzijastaŭ-adradžencaŭ pierajmienavanaja ŭ vulicu Jazepa Drazdoviča”.

Aŭtar “Prezydent, idzi damoŭ”

U tym samym numary 12 “NN” pamyłkova paviedamlałasia, što aŭtaram pieśni “Prezydent, idzi damoŭ” jość Michał Aniempadystaŭ. Nasamreč aŭtar pieśni nieviadomy.

Za pamyłki vinavataja redakcyja. Darujcie nam.