Intehratary nie śpiašajucca

Intehratary
nie śpiašajucca

Roznahałośsi siarod raspracoŭščykaŭ “kanstytucyjnaha aktu sajuznaj dziaržavy” śviedčać ab kryzysie biełaruska-rasiejskaj intehracyi

Ledź nia hod tamu, 2 krasavika, Łukašenka i Pucin aficyjna zajavili ab nieabchodnaści ŭtvaryć pracoŭnuju hrupu pa padrychtoŭcy prajektu “kanstytucyjnaha aktu sajuzu Biełarusi j Rasiei”. Hrupa była stvorana ŭ kastryčniku, a jaje pieršaje pasiedžańnie adbyłosia tolki 14 studzienia. Miarkujučy pa takich tempach, namieśnik kiraŭnika prezydenckaj Administracyi Leanid Kozik upeŭnieny, što “kanstytucyjnaha aktu nia budzie i ŭ krasaviku, traŭni, červieni”.

Zrešty, prajektaŭ kanstytucyjnaha aktu, zbolšaha rasiejskaha aŭtarstva, pry žadańni možna znajści ź dziasiatak. Na sumiesnym pasiedžańni biełaruski bok hatovy razhledzieć tolki try ź ich. Jašče adzin dasłany aficyjna prajekt razhladacca naahuł nia budzie. Tym nia mienš mienavita jon (darečy, jaho aŭtar nieviadomy) vielmi dobra charaktaryzuje žadańni rasiejskich intehrataraŭ. Imi praduhledžvajecca, što pasadu kiraŭnika sajuznaj dziaržavy moža zajmać tolki rasiejski prezydent. Vykanańnie takoha prajektu pryviało b da źmieny kanstytucyjnaha ładu Biełarusi i jaje ŭvachodžańnia ŭ skład Rasiei.

Naŭrad ci mohuć zadavolić biełaruskija ŭłady i inšyja dva prarasiejskija varyjanty aktu. Pieršy ź ich raspracavany nibyta parlamenckim schodam SBR, adnak biełaruskija deputaty ŭ jahonaj raspracoŭcy amal nia ŭdzielničali. U pryvatnaści, letaś na zakrytym pasiadžeńni pałaty pradstaŭnikoŭ, deputaty Archipaŭ i Špileŭski skardzilisia mienavita na hetuju akaličnaść. Sam prajekt ujaŭlaje saboj davoli abjomisty dakument, što zbolšaha dubluje damovu ab utvareńni sajuznaj dziaržavy.

Jašče bolš nehatyŭna biełaruski bok usprymaje prajekt pastajannaha kamitetu, jaki nazyvajuć nie inakš jak “baradzinskim”. Pavodle jaho, sajuz musić być dziaržaŭnym abjadnańniem kanfederacyjnaha typu, jakoje pastupova pieratvorycca ŭ novuju federacyju. Aŭtary prapanujuć try varyjanty kiravańnia dziaržavaj. U pieršym vypadku sumiesna mohuć isnavać pasady prezydenta i vice-prezydenta, jakija zamacoŭvajucca za kiraŭnikami Rasiei i Biełarusi. U druhim — prezydent źmianiajecca vice-prezydentam kožnyja dva hady. U trecim varyjancie hałoŭnym orhanam sajuznaj dziaržavy pavinna stać Najvyšejšaja dziaržaŭnaja rada, u skład jakoha ŭvachodziać kiraŭniki dziaržaŭ, uradaŭ i pałataŭ parlamentu. Navat deputatka Natalla Mašerava, adna z aktyŭnych udzielnic intehracyjnych pracesaŭ, adnojčy nia vytrymała j nazvała prajekty parlamenckaha schodu i Baradzina “ašukanstvam”.

Jašče bolš vyrazna ab staŭleńni ŭładaŭ Biełarusi da rasiejskich prajektaŭ śviedčyć vykazvańnie staršyni biełaruskaj hrupy pa raspracoŭcy Kanstytucyjnaha aktu Kozika. Na niadaŭniaj presavaj kanferencyi jon zajaviŭ: “Ja nie mahu heta nazvać dakumentam” — i rezka nazvaŭ hetyja varyjanty “filkinymi hramatami”.

Prajekt biełaruskaha boku, raspracavany ŭ prezydenckaj Administracyi, maje nazvu “Pryncypy pabudovy kanstytucyjnaha aktu sajuznaj dziaržavy”. Kozik nia vielmi achvotna kazaŭ pra jahony źmiest, zajaviŭšy tolki, što dla biełaruskaha boku vielmi važna, kab akt adpaviadaŭ mižnarodnamu pravu i damovie ab sajuznaj dziaržavie.

Asnoŭnym sprečnym momantam zastajecca pytańnie kiraŭnictva novym utvareńniem. Siońnia Łukašenku zadavalnie stan rečaŭ: jak-nijak, jon — staršynia dziaržrady sajuznaj dziaržavy. Tamu ničyjny varyjant aktu, kali pytańnie kiraŭnictva vyrašycca na isnych siońnia damoŭlenaściach, jaho moža zadavolić. Pucin naŭrad ci budzie abciažarvać siabie farmalnymi kłopatami sama mieniej ciaham jašče adnaho prezydenckaha terminu. Adnak pry takim raskładzie pytańnie kiraŭnictva ŭ lubym vypadku ŭźniknie praz peŭny termin. Tamu rasiejcy i žadajuć intehravacca radykalnym čynam. Łukašenku takija perspektyvy nie padabajucca, bo jon tady robicca zvyčajnym hubernataram. Tamu j handlujecca jon za kožnaje słova prajektu. Čas na heta jość: da skančeńnia prezydenctva jašče čatyry hady. Padobna, što navat sam kiraŭnik Biełarusi nia viedaje, jak musić vyhladać vydumany im sajuz.

Niahledziačy na zajavy biełaruskich čynoŭnikaŭ, što intehracyja pierajšła ŭ ekanamičnaje rečyšča, asnoŭnymi zaŭsiody zastavalisia pytańni palityčnyja. Navat zajaviŭšy ab liberalizacyi ekanomiki, što praduhledžvaje prychod zamiežnych investaraŭ, ułady nie śpiašajucca sastupić im ni kropli svaich vyhod.

Jaskravy prykład — stanovišča z “Bałtykaj”. Na pasiedžańni Rady ministraŭ u aŭtorak Łukašenka skazaŭ, što ŭ Biełarusi nia budzie ni “Bałtyki”, ni jakich inšych rasiejskich firmaŭ, kali jany buduć naviazvać Biełarusi svaje praviły hulni, i zaklikaŭ rasiejskich investaraŭ hulać pa jahonych praviłach, h.zn. pakinuć dziaržavie kantrolny pakiet akcyjaŭ. U adkaz vice-prezydent “Bałtyki” Tlechuraj zajaviŭ, što pačynaje praceduru viartańnia investycyjnych srodkaŭ ź Biełarusi. Kančatkova sytuacyja pavinna vyśvietlicca na naradzie ŭ Łukašenki, zaplanavanaj na blizki čas.

Kali ŭžo Łukašenka nia moža z udziełam rasiejskaha kapitału pryvatyzavać adno pradpryjemstva, možna tolki zdahadvacca, što budzie, kali pačniecca pryvatyzacyja naftachimičnaha kompleksu. Hulnia pojdzie značna bolš surjoznaja, bo Łukašenku patrebna zaručycca tryvałaj padtrymkaj z boku rasiejskaha biznesu na vypadak mahčymaha “intehracyjnaha cisku” z boku Rasiei. Choć navat u vypadku, kali heta jamu ŭdasca, jahonyja šancy na sajuznaje prezydenctva mizernyja.

Valancin Paŭłoŭski