Źjezd

Źjezd

pjesa-parodyja

Dzieja pieršaja

Dvor. Mužčyna siarednich hadoŭ kosić travu. Čuje z-za płota:

— Ryhor!

— Nu-u-u!

— Na źjezd idzieš?

— Na jaki źjezd?

— Zhurtavańnia biełarusaŭ Kanady.

— A što heta takoje?

— Nu, heta... m-m-m... bolš jak piaćdziasiat hadoŭ tamu biełarusy Kanady vyrašyli zhurtavacca.

— Nu-u-u?

— Što nu-u-u? Nu i hurtujucca da hetaje pary.

— Nu-u-u?

— Što nu? Ty atrymaŭ zaprašeńnie?

— A chto jaho viedaje? Tam štości valajecca. Moža, jano i jość.

— Nu, dyk idzieš ci nie?

— Nu, chadziem. Moža, što cikavaje budzie. Moža, što pastaviać...

Dzieja druhaja

Adbyvajecca ŭ biełaruskim asiarodku.

Staršynia: Pavažanyja biełarusy! Za apošnija dva hady my arhanizoŭvali, hurtavali, śpiavali, dapamahali, sustrakali. Zrabili vielmi mnoha.

Hołas z zali: Nia vielmi.

Staršynia: Dyk zrabi vielmi! Bač ty jaho! Znajšoŭsia! Žyvie Biełaruś!

Usie: Žyvie!

Staršynia: A zaraz słuchajem staršyniu nahladnaje rady.

Vychodzić salidny čałaviek stałaha vieku. Pakašlaŭ, ahledzieŭ usich zvysoku.

— Voś vy tut chvalilisia, što ŭsio było dobra. Ale ž ja skažu inšaje: finansy piajuć ramansy. Žyvie Biełaruś!

Usie: Žyvie!

Staršynia: A zaraz pierachodzim da vybaraŭ staršyni. U kaho jakija prapanovy?

Hołas z zali: Ty zastavajsia!

Staršynia: Nie chaču!

— Čamu?

— A ja ŭžo była! Ty pasprabuj!

— Nie chaču!

— Čamu?

— Ja chatu kupiŭ!

— Tady Symon.

— Nie chaču!

— Čamu?

— Chaty jašče nie kupiŭ!

— Hanna niachaj budzie!

— Ludziečki dobryja! Heta ž treba takomu być! Letaś maje kury jahonuju cybulku pahrebli. Nu, dyk ja ž dała tabie śviežych jajek, tolki što z-pad kuračak. A jamu ŭsio niajmiecca. A čamu tabie nia być?

— Nie chaču!

— Čamu?

— Nie chaču i ŭsio tut. Biez kamentaroŭ.

— A davajcie vybieram Daniłu.

— A što Daniła? Jak što, dyk adrazu Daniła, Daniła…

— Tady Jaŭhiena.

— A ŭ mianie naha balić.

— Kaciarynu.

— A ŭ mianie palec ukazalny balić.

Z-za stała ŭstaje blandynka z doŭhimi vałasami, na vysokich špilkach, u mini-spadnicy. Hracyjozna idzie da staršyni. U zali cišynia.

— Spadarynia staršynia, a jon arechi hryzie.

— Chto?

— Mastak.

— Ty bačyš, što jon vyrablaje! (Paŭza). A moža, spadar mastak budzie staršyniom?

— Nie-a.

— Čamu?

— Tamu što ja nia vaš.

— Tady vyjdzicie adsiul! Zasłaniec!

Vybiahaje małady čałaviek, ahladaje z noh da hałavy blandynku.

— A niachaj jana budzie staršynioj!

— Čamu?

— Nadta ž harnaja! Tolki na nohi pahladzieć — tut i pamierci možna.

Staršynia: Spadar Šyrametar! Heta ž vysoki źjezd, a ty pra nohi!

Šyrametar: Na vysokim źjeździe pra vysokija temy.

Blandynka: A ja nie mahu być staršynioj. Ja, moža stacca, adjedu.

— Kudy?

— Za miažu.

Pavolna idzie, siadaje, zakinuŭšy nahu na nahu.

U zali: Uch ty-y-y.

Paśla čarhovaj paŭzy.

Hałasy: Valancinu! Kiryłu na carstva! Mikitu! Helku! Nastaśsiu! Nia budu! Nie chaču! Nie mahu! Nie! Nie! Nie!

Uzbudžanyja hości ŭstajuć, štości abmiarkoŭvajuć, spračajucca…

Dzieja treciaja

Prachodzić paŭhadziny. Adnosnaja cišynia. Z adnaho boku čujecca “Oj, maroz, maroz…”, z druhoha — “Za tumanam”.

Staršynia: Znajšła!

— Kaho:

— A vuń siadzić, schavaŭsia. Piotra, vyłaź z-pad stała, my ciabie bačym.

— Nia bačycie!

— Bačym!

— Nia vylezu!

— Vyłaź, kažu.

— Nia vylezu!

— Tady vyciahniem.

— Dobra, i sam vylezu.

— Budzieš staršyniom!

— Čamu ja?

— Ty razumny!

— Usie razumnyja.

— Žonku maješ?

— Maju.

— Dziaciej maješ?

— Maju.

— Chatu maješ?

— I heta praniuchali.

— Pracu maješ?

— Maju.

— Budzieš staršyniom.

— Nia budu.

— Chto za toje, kab hety spadar byŭ staršyniom?

Usie ciahnuć ruki.

— Amal adnahałosna. Adnaho hołasu nie chapaje. Chto nie padniaŭ ruki? Cišej, kali łaska. A chto tam chrapie?

— Ryhor.

— Ryhor, pračnisia.

— A što, užo nalivajuć?

— Hałasujuć.

— Dyk i ja za.

— Za kaho?

— A nia viedaju. Za kaho ŭsie, za taho i ja.

— Tady adnahałosna. Ja ŭsich vinšuju. Bačycie, žyvie arhanizacyja. Žyvie Biełaruś!

Usie: Žyvie!

Niamaja scena.

Usie ŭzialisia ŭ boki, čakajučy pačatku “Polki”.

Napieradzie staić Piotra, raskinuŭšy ruki, hłyboka zadumaŭšysia.

Zasłona.

Nadzieja Drobina

Pavodle “Biełaruskaha słova”, Taronta