Jaki adpačynak lepšy — adzin vialiki ci niekalki maleńkich? Navukoŭcy dali adkaz
Doŭhi čas panavała dumka, što čałavieku dastatkova adnaho praciahłaha adpačynku na hod, kab pierazahruzicca.
Adnak daśledavańni jeŭrapiejskich psichołahaŭ i niejrabijołahaŭ, na jakija źviartaje ŭvahu vydańnie Kobieta.pl, pakazvajuć, što dla našaha mozhu kudy bolš karysny inšy rytm.
Prafiesarka Džesika de Błum z Univiersiteta Tampiere (Finlandyja), jakaja vyvučaje ŭpłyŭ adpačynku na mientalnaje zdaroŭje, pryjšła da vysnovy:
stanoŭčy efiekt navat ad samaha šykoŭnaha trochtydniovaha adpačynku źnikaje vielmi chutka — zvyčajna ŭžo praz tydzień-dva paśla viartańnia da pracy. Heta nazyvajecca efiektam zhasańnia.
Mienavita tamu ŭsio čaściej havorać nie pra adzin vialiki adpačynak, a pra patrebu ŭ karotkich pierapynkach da siami razoŭ na hod.
Jak śćviardžaje Blum, karotkija, ale rehularnyja adklučeńni mozhu ad štodzionnaj ruciny dazvalajuć chutčej adnaŭlać kahnityŭnyja resursy. Usiaho niekalki dzion źmieny rytmu žyćcia dastatkova, kab istotna źnizić uzrovień kartyzołu («harmonu stresu»); palepšyć jakaść snu; viarnuć zdolnaść da vysokaj kancentracyi.
Psichołahi zaŭvažajuć, što dla mozhu važniejšyja rehularnaść i jakaść adklučeńnia, čym prosta praciahłaść. Kali my adpačyvajem časta i pa-sapraŭdnamu, mozh mienš zastajecca ŭ avaryjnym režymie pastajannaj tryvohi i pačynaje dziejničać bolš hnutka.
Da padobnych vysnovaŭ pryjšła hrupa daśledčykaŭ pad kiraŭnictvam prafiesarki Sabiny Zonentah z Univiersiteta Manhiejma (Hiermanija). Jana šmat piša pra adnaŭleńnie paśla pracy i karotkija formy rehienieracyi ŭ paŭsiadzionnaści.
Ideja prostaja: karotkija vyjezdy, doŭhija vychodnyja ci navat zapłanavanyja dni afłajn mohuć pracavać jak sistema biaśpieki dla niervovaj sistemy. Zamiest taho, kab davodzić arhanizm da pierahruzki, takija paŭzy dazvalajuć rehularna skidvać napružańnie.
Navukoŭcy papiaredžvajuć: kali vaš «adpačynak» palahaje ŭ tym, kab prosta pieranieści noŭtbuk z ofisa ŭ inšuju łakacyju (naprykład, u hatel ci na lecišča), efiekt adnaŭleńnia budzie amal nulavym. Mozh patrabuje nie prosta «źmieny karcinki», a realnaj źmieny kantekstu i stymułaŭ.
Dla taho, kab pierazahruzka nie była farmalnaj, jana pavinna bazavacca na čatyroch faktarach madeli, raspracavanaj Sabinaj Zonentah.
Pieršy — heta psichałahičnaja adčužanaść, kali vy całkam pierastajacie dumać pra pracoŭnyja spravy. Druhi — rassłableńnie, jakoje minimizuje fizijałahičnaje napružańnie arhanizma.
Treci faktar — majsterstva: zaniatak chobi ci sportam, što daje pačućcio pośpiechu i samarealizacyi pa-za prafiesijnaj śfieraj. Narešcie, čaćviorty składnik — kantrol, kali vy sami, a nie pracoŭnyja hrafiki ci čužyja patrabavańni, vyrašajecie, jak rasparadžacca kožnaj chvilinaj svajho času. Tolki pry supadzieńni hetych čatyroch umovaŭ mozh zdolny paŭnavartasna adnavicca.
Vielizarnuju rolu adyhryvaje kiravańnie infarmacyjnymi patokami. Pastajannyja apaviaščeńni ŭ telefonie i nieabchodnaść chutka pieraklučać uvahu vyčerpvajuć našy kahnityŭnyja resursy chutčej, čym my ŭśviedamlajem. Navat karotkija momanty biez ekranaŭ, prahułka biez telefona ci prosta chvilina cišyni dapamahajuć niervovaj sistemie viarnucca da raŭnavahi.
Takim čynam, nie abaviazkova čakać nastupnaha leta. Kali vy adčuvajecie, što siły zakančvajucca, mahčyma, varta zapłanavać bližejšy karotki pierapynak — taki, u jakim vy sapraŭdy adklučyciesia i dazvolicie mozhu adpačyć.
Kamientary