Dom Maryjanaŭ musić zastacca biełaruskim
Druhi raz sioleta “NN” źviartajecca da svaich čytačoŭ z prośbaj ab ahulnahramadzkaj akcyi dapamohi. Biełaruskaj supolnaści pahražaje strata Domu Maryjanaŭ u Londanie. Dom — centar biełaruskaha žyćcia ŭ Zachodniaj Eŭropie. Jon byŭ pabudavany vyklučna na biełaruskija hrošy. Zachavalisia raśpiski za “achviaravańni na biełaruskuju carkvu”. Biskup Sipovič zapisaŭ budynak Ordenu maryjanaŭ. A maryjanie hod tamu pieradali jaho va Ŭschodniuju Kanhrehacyju Vatykanu. Ciapier dom, daŭno nie ramantavany, patrabuje ramontu na 70 tys. funtaŭ. Kali jaho nie adramantavać, dyk, pavodle anhielskaha zakonu, jon budzie pradadzieny. I Ŭschodniaja Kanhrehacyja schilajecca da taho, kab jaho pradać. Ale pry stracie Domu i Biełaruskaja katalickaja misija ŭ Vialikaj Brytanii apynajecca pad pahrozaj zakryćcia. Miž tym, tolki dziakujučy Domu Maryjanaŭ i Misii dziejničali dziasiatki roznych adukacyjnych, dabračynnych i navukovych prajektaŭ u Biełarusi i dyjaspary. Nastupstvy straty hetaha najkaštoŭniejšaha asiarodku ciažka navat acanić.
Akcyja salidarnaści z prahramaj “Hołas dušy” skončyłasia pośpiecham. Asablivaść sytuacyi ź Misijaj i “Marian House” u tym, što los ich zaležyć nie ad biełaruskich uładaŭ, ź jakimi nam zmahacca zvyčna, a ad Vatykanu. Aproč pryvatnych listoŭ, šmat budzie zaležać ad kantaktaŭ biełaruskaha katalickaha kleru va ŭłońni Ryma-katalickaha kaściołu i Hreka-katalickaje carkvy, ad suviaziaŭ biełaruskich palitykaŭ z zamiežnymi kalehami. Kali družna ŭstaniem za Biełaruskuju misiju, udasca jaje zachavać. “NN” budzie infarmavać pra raźvićcio sytuacyi. Nižej my drukujem zvarot biełaruskaje hramadzkaści Brytanii.
Bolš jak paŭstahodździa najbujniejšy centar biełaruskaści ŭ Zachodniaj Eŭropie — Biełaruskaja katalickaja misija ŭ Londanie — słužyć kulturnym, relihijnym, adukacyjnym i aśvietnym patrebam našaje nacyjanalnaje supolnaści. Siońnia siudy pryjšła biada. Siońnia samomu centru patrebnaja padtrymka surodzičaŭ.
Ad samaha svajho zasnavańnia ŭ 1947 h. misija była j zastajecca nia tolki asiarodkam relihijnaha žyćcia, ale taksama miescam zachavańnia j uzhadavańnia duchu biełaruskaści. Jana — dom dla našych nacyjanalnych i dabračynnych arhanizacyjaŭ (Zhurtavańnia biełarusaŭ Vialikaje Brytanii, Anhła-biełaruskaha tavarystva, Kamitetu dapamohi achviaram radyjacyi), biełaruskaj dziciačaj škołki. Misija – miesca, kudy biełarusy na praciahu dziesiacihodździaŭ źbirajucca ŭ dni nacyjanalnych śviataŭ, dzie ładziacca lekcyi j navukovyja dy litaraturnyja kanferencyi, dzie vydajucca biełaruskija knihi j hazety, robiacca pierakłady. U pačatku 1970-ch śviatary katalickaje misii stali zasnavalnikami j pieršymi achviaradaŭcami Biblijateki imia F.Skaryny – najbujniejšaha pa-za miežami Baćkaŭščyny zboru biełaruskaj i biełarusaznaŭčaj litaratury. Bahataje j raznastajnaje duchoŭnaje i kulturnaje žyćcio biełaruskaje supolnaści ŭ Brytanii dy Eŭropie niemahčyma ŭjavić biez katalickaje misii dy biez achviarnaje pracy jejnaha kiraŭnika, a.Alaksandra Nadsana. U časy, kali biełaruskaje žyćcio na Baćkaŭščynie znachodzicca pad uciskam, Londanski asiarodak zastajecca adnym z apiryščaŭ nacyjanalnaha duchu.
Sercam Biełaruskaje misii dy relihijna-kulturnaha centru ŭ Londanie źjaŭlajecca “Maryjan Chaŭz” – dom, dzie mieścicca kaplica Śv.Apostałaŭ Piatra j Paŭła. Tut užo bolš za 50 hadoŭ tvorycca štodzionnaja malitva za našuju Baćkaŭščynu i narod, tut hučyć boskaja liturhija pa-biełarusku, tut biełarusy viančajucca, chryściać dziaciej, adpiavajuć pamierłych, siudy prychodziać pamalicca šmatlikija hości ź Biełarusi j dyjaspary. Hety budynak byŭ nabyty na achviaravańni biełarusaŭ usiaho śvietu. U ciažkija pavajennyja časy, apynuŭšysia na čužynie, ludzi časta addavali apošniaje, bo vieryli, što hetym zasnoŭvajuć stały biełaruski asiarodak. Doŭhi čas tajamnicaj dla ŭsich nas byŭ fakt, što “Maryjan Chaŭz” tady nia staŭ majomaściu biełarusaŭ. U vyniku manipulacyjaŭ i nasupierak voli achviaradaŭcaŭ jon pierajšoŭ va ŭłasnaść strukturaŭ Katalickaj carkvy ŭ Vatykanie. Ciapier Kanhrehacyja ŭschodnich cerkvaŭ, jakaja zajaŭlaje pravy na “Maryjan Chaŭz”, patrabuje vysielić ź jaho biełaruskuju misiju j carkvu.
Strata “Maryjan Chaŭzu” budzie mieć trahičnyja i niezvarotnyja nastupstvy. Londanskaja misija – symbal i ŭnikalny prykład jadnańnia nacyi biaz štučnych kanfesijnych padziełaŭ – atrymaje ŭdar, ad jakoha joj budzie nadzvyčaj ciažka padniacca. Našaja supolnaść u Brytanii hłyboka aburanaja rašeńniem carkoŭnych uładaŭ, jakoje śviedčyć pra ihnaravańnie Vatykanam intaresaŭ i duchoŭnych patrebaŭ biełarusaŭ. My robim roznyja zachady, kab źmianić sytuacyju. Nam nieabchodnaja, adnak, dapamoha našych surodzičaŭ u Biełarusi dy ŭ inšych krainach. My vierym, što salidarnyja namahańni mnohich biełarusaŭ mohuć prynieści plon.
Achviaradaŭca “Maryjan Chaŭzu”, siabra ZBVB Sylviestar Budkievič, achviaradaŭca “Maryjan Chaŭzu”, siabar zhurtavańnia biełarusaŭ Francyi “Chaŭrus” Michał Navumovič, staršynia ZBVB Alena Michaluk, sakratar rady Biblijateki imia Skaryny Džym Dynhli, biblijatekar Biblijateki imia Skaryny Juraś Łaŭryk, siabar Biełaruskaje dabračynnaje rady Siarhiej Dziejka, siabra rady Anhła-biełaruskaha tavarystva Džoŭn Dziejka, pierakładčyca i žurnalistka Viera Ryč, siabry ZBVB Julija Baŭdziej, Iryna Dubianieckaja, Ihar Ivanoŭ, Ihar Łabacevič, Karalina Mackievič, Mikoła Pačkajeŭ.
Kali vy chočacie dapamahčy ŭ spravie ŭratavańnia “Maryjan Chaŭzu”, dasyłajcie listy kiraŭniku Kanhrehacyi ŭschodnich cerkvaŭ, kardynału Ihnacyju Musu Daudu. Nižej my prapanujem uzor, jaki, padpisaŭšy, možna adasłać jak indyvidualny list. Kali chočacie napisać svoj tekst, da aryhinału pažadana dałučyć karotki pierakład na italjanskuju, francuskuju abo anhielskuju movy.
Jaho Eminencyi Kardynału Ihnacyju Musu Daudu
Sua Eminenza Cardinale Ignace Moussa Daoud
Prefetto della Congregazione per le Chiese Orientali
00120 Cittá del Vaticano
Vatykan
Vašaja Eminencyja!
Ja źviartajusia da Vas ź vialikaj tryvohaj ab losie suśvietna viadomaha biełaruskaha duchoŭnaha centru – Biełaruskaje katalickaje misii ŭ Londanie – i jejnaha serca – “Maryjan Chaŭzu” z kaplicaj śv.Apostałaŭ Piatra i Paŭła.
“Maryjan Chaŭz” – unikalnaja relihijnaja j kulturnaja kaštoŭnaść dla niekalkich pakaleńniaŭ biełarusaŭ. Asabliva vialikaje značeńnie dla nas jon maje ciapier, kali Biełaruś pieražyvaje balučy praces palityčnaha j relihijnaha stanaŭleńnia. Strata “Maryjan Chaŭzu” moža stacca niepapraŭnaj škodaju dla zachavańnia dy raźvićcia biełaruskaje duchoŭnaści.
Vašaja Eminencyja, ja spadziajusia na Vašuju mudraść i dalnabačnaść u pryniaćci kančatkovaha rašeńnia pra “Maryjan Chaŭz” i vieru ŭ kiraŭnictva Śviatoha Ducha va ŭsich Vašych spravach na karyść Śviatoje Carkvy j viernych.
Z pašanaju...
Votre Éminence,
Avec une grande inquétude, je m'adresse a vous pour attirer votre attention sur le sort du centre religieux bélarussien, renommé dans le monde entier. C'est la Mission Catholique Bélarussienne a Londres et son cњur — Marian House avec la chapelle des Saints Apôtres Pierre et Paul.
Pour plusieurs générations des bélarussiens, Marian House représente une valeur religieuse et culturelle unique. Et c'est surtout maintenant, quand le Bélarus traverse une période d'épreuve de son identité politique et religieuse, que le rôle de ce centre est inestimable. La perte de Marian House pourrait causer un dommage irréparable a la cause de préservation et de développement de la culture spirituelle bélarussienne.
J'ai le ferme espoir, Votre Éminence, que votre décision finale sur Marian House fera preuve de vos sagesse et prévoyance, et je crois aux conseils de l'Ésprit Saint dans tout ce que vous faites pour la Sainte Église et pour ses croyants.
Je vous prie d'agréer, Votre Éminence, l'assurance de mes sentiments dévoués.
Kamientary