Kalonka Alesia Bialackaha
Palityzacyja
Ułada palityzuje ŭsio, da čaho datykajecca jaje ruka. Usio pieraŭtvarajecca ŭ vializny niaŭkludny hratesk, dzie praŭdu ŭžo ciažka adroźnić ad absurdu. Ci heta pryjezd rasiejskaha patryjarcha Alaksija II, pierabyvańnie jakoha redaktar “saŭbiełki” trapna nazvaŭ dniami “izumitielno-miłosierdnoho christianskoho podvižničiestva v Biełarusi Priezidienta A.Łukašienko i Patriarcha Aleksija II” (ździekujecca jon ź ich, ci što?). Ci heta śviatkavańnie 9 traŭnia ź vializnym čyrvonym ściaham nad zrujnavanymi katalickimi mohiłkami ŭ centry Miensku. Ci kančatkovaje “vylahčańnie” litaraturnych časopisaŭ (nie ździŭlusia, kali ŭ chutkim časie tam źjaviacca “mastackija tvory” i “paemy” ŭ honar “cieła”, jahonyja vystupy buduć raźbivacca na cytaty, a samo “cieła” “stvoryć” i raźmieścić svaju “Calinu”).
Hetak masava redaktaraŭ mianiali tolki ŭ 30-ja. Ź imi z časopisaŭ pasychodziać i ŭsie zdolnyja supracoŭniki. Jak heta ni ciažka dla biełaruskich piśmieńnikaŭ, ale pra “Krynicu”, “Połymia”, “Maładość”, “Nioman”, “LiM”, dzie jany pačynali, dzie drukavalisia ŭsio žyćcio, treba zabycca.
Što ž takoha było ŭ tych vydańniach, što nakanavała im taki kaniec? Usie redaktary byli davoli aściarožnyja, u časopisach kvitnieła ŭnutranaja cenzura... Ale redaktaraŭ zvolnili nia dziela ichnaj antyłukašenkaŭskaj pazycyi, a dziela ichnaj adkrytaj biełaruskaści. Vydańni tyja byli zanadta biełaruskimi pa źmieście.
Dla bolšaści aktyŭnych talenavitych piśmieńnikaŭ šlach u byłyja litaraturnyja časopisy začynieny, i tamu cenzury dla ich bolš nia budzie! Ni ŭnutranaj, ani jakoj jašče. Musiać paŭstać novyja, niezaležnyja ad ułady biescenzurnyja litaraturnyja časopisy. Spačatku biezhanararnyja, z achviarnaju biaspłatnaju pracaju redakcyjaŭ, jak heta było ŭ Zachodniaj Biełarusi ci na emihracyi. A maralnym abaviazkam biełaruskaha hramadztva budzie padtrymać takija vydańni — prynamsi, nabyvajučy ich. Ź ciaham času ŭ ich jość usie šancy zrabicca samaakupnymi.
Hvałt nad litaraturnymi časopisami moža paspryjać ščylniejšamu abjadnańniu piśmieńnikaŭ vakoł biełaruskaj idei, ichnaj hramadzkaj aktyŭnaści, raźniavolenaści ŭ tvorčaści i bolšamu plonu dla ŭsioj biełaruskaj litaratury.
Aleś Bialacki
Ciapier čytajuć
Siostry Hruździevy dramatyčna raskazali, jak ich vykinuŭ za dźviery ministr kultury Rusłan Čarniecki. «Jak sabak»22
Siostry Hruździevy dramatyčna raskazali, jak ich vykinuŭ za dźviery ministr kultury Rusłan Čarniecki. «Jak sabak»
Zialenski: Ja nie budu kazać, jakim sposabam, ale našyja ludzi zajmalisia tym, kab try-čatyry retranślatary ŭžo nie pracavali na terytoryi Biełarusi22
Zialenski: Ja nie budu kazać, jakim sposabam, ale našyja ludzi zajmalisia tym, kab try-čatyry retranślatary ŭžo nie pracavali na terytoryi Biełarusi2
«Mama, davaj napišam zajavu ŭ milicyju, jon mianie ŭžo dastaŭ». Maci školnika z Bresta, jaki skončyŭ žyćcio samahubstvam, raskazała pra ckavańnie syna2727
Kamientary