Ci budzie začyniena akno?

Alaksandar Fiaduta

Pry kancy minułaha tydnia Viktar Šejman dakłaŭ Alaksandru Łukašenku ab skančeńni raśśledavańnia kryminalnaj spravy, uzbudžanaj adnosna

złoŭžyvańnia słužbovym stanoviščam z boku kiraŭnikoŭ fondu prezydenckich

prahramaŭ.

Pres-słužba Hienprakuratury paviedamlaje, što sprava ŭžo pieradadzienaja ŭ

sud Centralnaha rajonu stalicy. Pa joj prachodziać dva supracoŭniki vykanaŭčaj

dyrekcyi hetaha fondu, proźviščy jakich pakul nie nazyvajucca.

Nie vyklučajem, što hetym razam prakuratura dziejničaje absalutna spraviadliva. Fondy, niepadspravazdačnyja parlamenckamu kantrolu, va ŭsim śviecie razhladajucca jak patencyjnyja krynicy karupcyi. Kali jość niejkaja suma hrošaj, utojenaja ad hramadztva, źjaŭlajucca ludzi, achvotnyja skarystacca z hetych hrošaj.

Pytańnie ŭ druhim: ci vyniščanaja pryčyna karupcyi? Dziakuj, viadoma, prakuratury, pradbačlivaść jakoj vyratavała niejkija kapiejki abiazdolenamu ludu. Ale dzie harantyi taho, što dobryja dziadźki i ciotki, jakija pryjduć na źmienu kiepskim, nia vyjaviacca takimi ž kłapatlivymi da ŭłasnaj kišeni i takimi ž niadbajnymi — da dziaržaŭnaj?

U 1993 h. deputat Łukašenka ŭ svaim antykarupcyjnym dakładzie zakranuŭ ceły šerah pytańniaŭ, datyčnych nia stolki asobaŭ, kolki systemy dziaržaŭnaha kiravańnia. Na jaho dumku, mienavita systema sparadžała tady karupcyju. Urad i miascovyja ŭłady byli bieskantrolnymi. Narod pavinien byŭ stać viarchoŭnym kantraloram krainy. Systema finansavańnia orhanaŭ dziaržaŭnaha kiravańnia musiła zrabicca prazrystaj. Orhany dziaržaŭnaha kiravańnia nia mieli prava, pavodle hetaha dakładu, stanavicca zasnavalnikami kamercyjnych strukturaŭ.

Minuła amal dzieviać hadoŭ. Siońnia samym bujnym zasnavalnikam kamercyjnych strukturaŭ źjaŭlajecca Kiraŭnictva spravami prezydenta. Orhany narodnaha pradstaŭnictva — saviety i parlament — pazbaŭleny prava kantralavać usie vydatki biudžetu. Prynamsi, kali ŭ ministra finansaŭ sp.Korbuta spytali, za jakija hrošy kuplajuć darahija inšamarki dla našych ulubionych “słuhaŭ”, jon uniknuŭ adkazu. Maŭlaŭ, nie biudžetnyja heta hrošy, i piarojdziem da nastupnaha pytańnia. Moh by i skazać. Za krynicami pakupki inšamarak CRU nia sočyć, tak što hulacca ŭ dziaržaŭnuju tajamnicu nie było patreby.

Usio hetak było i letaś, i zaletaś, i pry Ciciankovu, i pry Hančarenku, i pry Žuraŭkovaj. Nichto, akramia prezydenta, Kiraŭnictva spravami nie kantraluje. Voś Šejman pryjšoŭ da Łukašenki i raspavioŭ pra kiepskich ciotak i dziadziek. Ale ž i ŭ 1994-m, i ŭ 1996-m, i ŭ 2001-m narodu abiacali nia heta. Narodu abiacali źmianieńnie systemy, pry jakim karupcyi zrobicca mieniej.

Što cikava: usich karupcyjaneraŭ pryznačyŭ albo asabista kiraŭnik dziaržavy, albo niechta paśla ŭzhadnieńnia z usio tym ža Alaksandram Ryhoravičam. Uźnikaje adčuvańnie, što prahrama, kažučy movaju kamputarščykaŭ, daje zboi. Ale ŭ hetym vypadku akno, u jakim jana dziejničaje, pavinna začyniacca aŭtamatyčna. A jano nia tolki nie źbirajecca hetaha rabić, ale jašče i praciahvaje funkcyjanavać u abranym kirunku.

Cikava, kolki treba ŭziać raźmierkavalniku dziaržaŭnych srodkaŭ, kab jaho narešcie pasadzili? I kali ich pasadziać usich? I chto budzie nastupnym?

• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0