Pavodle vynikaŭ rehistracyi, kandydatami ŭ deputaty stali 25805 čałaviek. Jany buduć zmahacca za 24012 kandydackich miescaŭ. Jak zaznačyła na presavaj kanferencyi 5 lutaha staršyńka Centravybarkamu Lidzija Jarmošyna, z ahulnaha liku «kandydataŭ u kandydaty» nia zdoleli prajści rehistracyjnaje sita «tolki» 762 čałavieki (2,87%). Ale heta 42% ad usiaje kolkaści zarehistravanych «alternatyŭnych» kandydataŭ. Pavodle słovaŭ Ł.Jarmošynaj, heta nie kančatkovyja vyniki. Kolkaść kandydataŭ jašče moža źmianicca ŭ bok pavieličeńnia, kali skarhi adprečanych pretendentaŭ buduć zadavolenyja.
| FOTA ANATOLA KLEŠČUKA |
Jak zaśviedčyła staršyńka CVK, u Bieraściejskaj vobłaści admoŭlena ŭ rehistracyi 72 kandydatam (1,8%), u Viciebskaj — 112 (2,4%), u Homielskaj — 87 (1,8%), u Haradzienskaj — 100 (2,9%), u Mienskaj — 153 (2,8%), u Mahiloŭskaj vobłaści — 98 (2,7%).
Na pytańnie pra kolkaść biezalternatyŭnych akruh Ł.Jarmošyna adreahavała nervova: «Hetaha ja nie mahu skazać — my nie viadziom takoha ŭliku». Jana zaśviedčyła, što ŭ adnym z rajonaŭ (nazyvać jaho staršyńka CVK nia stała) dźvie akruhi ŭvohule apynulisia «volnymi»: tamtejšym pretendentam admovili za parušeńni padčas rehistracyi. Vyjście, na dumku Ł.Jarmošynaj, tut adno: kali da vybaraŭ zastajecca bolš za 20 dzion, kamisii mohuć źviarnucca da partyjaŭ i pracoŭnych kalektyvaŭ (na zbor podpisaŭ času niama), kab tyja terminova kahości vyłučyli.
Partyjnyja vyłučency ŭ liku pretendentaŭ na deputackija mandaty składali 1033 čałavieki. Ahułam, kanstatavała Ł.Jarmošyna, partyjcaŭ było bolš, ale čysta partyjnaje vyłučeńnie abmiežavanaje hetaj ličbaj. Stać kandydatami zdoleli tolki 693 ź ich, admovy atrymali 340 (32,9%).
U trojku lideraŭ pa kolkaści niezarehistravanych kandydataŭ uvachodziać Liberalna-demakratyčnaja partyja, Partyja narodnaj zhody i Abjadnanaja hramadzianskaja partyja.
Bolš za ŭsio admovaŭ było ŭ vyłučencaŭ ad ŁDP: z 329 zarehistravanyja byli 184, admoŭlena 145 pretendentam (44%). Samaja raspaŭsiudžanaja pryčyna admovy rehistravać vyłučencaŭ ad partyj — adsutnaść nizavych partyjnych arhanizacyjaŭ na miescach. PNZ vyłučyła 21 kandydata, admoŭlena 12 (57,1%). AHP — 130 kandydataŭ vyłučanyja, admoŭlena 76 (58,4%).
Z 76 asobaŭ, vyłučanych Partyjaj BNF, zarehistravanyja 50, admoŭlena 26 (34,2%). Biełaruskaja sacyjał-demakratyčnaja partyja «Narodnaja hramada» — vyłučanyja 103, zarehistravanyja 69, admoŭlena 34 (33%). KPB — 141 vyłučany, 114 zarehistravanyja, 27 admovaŭ (19%) . PKB — 208 vyłučanyja, 173 zarehistravanyja, 35 admovaŭ (16,8%).
Dyscyplinavanyja kamunisty
«Pa partyjach samaje jakasnaje vyłučeńnie, jak zvyčajna, u Partyi kamunistaŭ biełaruskaj. U ich mienš za ŭsio admovaŭ — tradycyjna na kožnyja vybary», — adznačyła staršyńka CVK.
Byli siarod partyjaŭ i takija, što nia mieli nivodnaje admovy. Heta karlikavyja partyi, jakija vyłučali pieravažna pa 2—3 kandydaty. Nivodnaj admovy nie zajmieła Ahrarnaja partyja (7 kandydataŭ), Biełaruskaja partyja pracy, Biełaruskaja sacyjalna-spartovaja partyja (2 kandydaty), Biełaruskaja patryjatyčnaja partyja, Respublikanskaja partyja.
Praz parušeńnie Vybarčaha kodeksu padčas vyłučeńnia nie zarehistravana nivodnaja pradstaŭnica Žanočaj partyi «Nadzieja». Ł.Jarmošyna patłumačyła: «U ich usie jačejki, u tym liku i stvoranyja ŭ rajonach, zarehistravanyja ŭ respublikanskim ofisie ŭ Miensku. Navat piarvičnaja arhanizacyja jakoha-niebudź Miadzielskaha ci Vałožynskaha rajonu — usie na vulicy Hvardziejskaj u Miensku. Heta nia jość asnoŭnaj padstavaj, bo my zrabili vielmi liberalnuju pastanovu. Ja dumaju, tam byli j inšyja parušeńni».
Pieraličvajučy viadomych palitykaŭ, jakija zdoleli atrymać paśviedčańnie kandydata ŭ deputaty, Ł.Jarmošyna nazvała staršyniu Mahileŭskaj abłasnoj arhanizacyi AHP sp.Šancava, pravaabaroncu sp.Ščukina, staršyniu maładačanskaha adździaleńnia Biełaruskaha Chielsynskaha kamitetu sp.Bałančuka.
Z dumkaj pra dajarku
Pavodle słovaŭ staršyńki CVK, asnoŭnaja pryčyna admovy ŭ rehistracyi — niedakładnaja deklaracyja ab dachodach i majomaści. U jakaści viadomych prykładaŭ fihuravali Jury Chadyka (zabyŭsia paznačyć hanarar u 24 tys. rubloŭ), Aleh Trusaŭ (niedaličyŭ 72 tys. rubloŭ), Jury Dańkoŭ (nie zadeklaravaŭ 164 tys. rubloŭ). Na zakidy ŭ niaznačnaści sumaŭ Ł.Jarmošyna adrezała: «Hipatetyčna kamisija moža admović u rehistracyi i za nieŭkazanuju tysiaču. Heta jość pravam vybarčaj kamisii, jakaja rehistruje kandydata ŭ deputaty. 24 tys. dla Chadyki ništo, my z vami taksama razumiejem, što heta suma niaznačnaja. Ale dla dajarki, jakaja atrymlivaje 28 tysiač, — heta značnaja suma».
Druhaja pryčyna admovy — niepraŭdzivyja podpisy. Tut adznačyŭsia artyst Jaŭhien Kryžanoŭski: u jaho bolš za 15% podpisaŭ pryznanyja niesapraŭdnymi.
Treciaja pryčyna — adsutnaść piarvičnych partyjnych strukturaŭ.
Pavodle słovaŭ Ł.Jarmošynaj, pastupiła 161 skarha na admovy ŭ rehistracyi. Pa stanie na 4 lutaha, razhledžanyja ŭžo 130 skarhaŭ, 8 ź ich zadavolenyja.
Pretenzii jość nia tolki ŭ kandydataŭ, ale i ŭ vybarčaj kamisii. Tak, Ł.Jarmošyna vykazała svaju kryŭdu na Valerja Ščukina: «Niekatoryja kandydaty vykarystoŭvajuć prava na abskardžańnie jak reklamnuju akcyju. Naprykład, sp.Ščukin, jaki siońnia ŭsio abskardžvaje, chacia nahodaŭ u jaho nijakich niama, bo jon zarehistravany kandydatam».
Siarod zarehistravanych žančyny składajuć 10695 čałaviek (41,4%), moładź da 30 hadoŭ — 1950 (7,5%). Nadziva vialikuju kolkaść składajuć u liku pretendentaŭ tyja, chto raniej užo abiraŭsia deputatam, — 13166 (51%). Pryčym usie staršyni abłasnych i Mienskaha haradzkoha savietaŭ zarehistravanyja kandydatami ŭ deputaty znoŭ.
Bolš za ŭsio kandydataŭ u deputaty skłali pradstaŭniki ahrapramysłovaha kompleksu (32,5%), rabotniki adukacyi i kultury (18,9%), supracoŭniki dziaržaŭnych orhanaŭ (14%), pramysłoŭcy, transpartniki j suviazisty (12,5%), pradstaŭniki sfery achovy zdaroŭja i sacyjalnaj abarony (7,6%). Pradprymalnikaŭ u śpisie ŭsiaho 377 čałaviek (to bok 1,4%).
Takim čynam, «zborny» kandydat u deputaty — heta mužčyna paśla 30, jaki ličycca na pracy ŭ sielskaj haspadarcy i ŭžo maje dośvied deputackaj dziejnaści.
Arkadź Šanski

Kamientary