9 červienia zaviaršyŭsia sud nad aŭtaram fan-sajtu ansamblu “Pieśniary” Fiodaram Karalenkam. Stvaralnik pryhavorany da štrafu ŭ try minimalnyja zarpłaty. Pakarańnie symbaličnaje — ale ci viedaje hramadzkaść, u čym zaklučałasia złačynstva?
Mahčyma, Fiodar sa zbrojaj u rukach abrabavaŭ siamju niabožčyka Mulavina? Mahčyma, jon anasavaŭ na sajcie hastroli padrobnych “Pieśniaroŭ”? Mahčyma, arhanizoŭvaŭ handal, nažyvajučy prybytki na arhanizavanaj pastaŭcy butlehierskich kampaktaŭ? Nie. Jahony sajt karystaŭsia papularnaściu jak siarod amataraŭ tvorčaści, tak i siarod artystaŭ ansamblu. Na servery nie lažała nivodnaha bajtu tvoraŭ “Pieśniaroŭ”. Ale — jaki žach! — na sajcie možna było znajści spasyłki na suśvietnyja resursy, dzie pry žadańni lohka znajści fajły ź ich zapisami. Zvyčajnaja praktyka lubaha resursu — źbirać spasyłki na staronki, blizkija pa temie i cikavyja karystalnikam.
Dla taho kab advučyć ludziej ad taho, što jany ŭsio svajo śviadomaje žyćcio ličyli narmalnym, — dzialicca ŭlubionaj muzykaj ź siabrami, — treba zapuścić karny aparat i kaho-niebudź pakazalna pakarać. Mienavita dla takoha pakazalnaha sudzilišča i byŭ vybrany papularny i hranična karektny sajt “Pesnyary.com” — kali ŭžo za jaho nichto nie zastupicca, dyk astatnija kamercyjnyja prajekty možna budzie praśledavać i “karać rublom” zusim biespakarana, pišuć aŭtary lista.
Za heta i abvinavacili Fiodara nie artysty ansamblu (jakija sami nie vałodajuć pravami na tvorčaść “Pieśniaroŭ”), a Respublikanskaje ŭnitarnaje pradpryjemstva intelektualnaj ułasnaści (RUPIU).
Jak viadoma, spasyłka — asnoŭny instrument isnavańnia Internetu. Suśvietnaja sietka internacyjanalnaja, i ŭ roznych krainach isnuje roznaje zakanadaŭstva ŭ halinie aŭtarskich pravoŭ. Nichto nia moža zabaranić kitajskamu fanatu biełaruskaj hrupy vykłaści ŭ Internet fajły z zapisami, kali heta nie zabaroniena zakonami jaho krainy. Kali fajły jość u hlabalnaj sietcy — ich možna znajści na praciahu 10 chvilin, z dapamohaj Fiodara Karalenki ci bieź jaje.
Vidavočna, što ŭ hetym vypadku sudzić za zabieśpiačeńnie dostupu da “nielicenzavanych” fajłaŭ treba było nie amatara “Pieśniaroŭ” Fiodara Karalenku. A ni mnoha ni mała — sudzić i zabaraniać samu technalohiju Internet. Ci možna asudzić technalohiju?
Historyja viedaje šmat vypadkaŭ, kali novyja technalohii nia ŭpisvalisia ŭ ramki zakanadaŭstva i asudžalisia. U časy inkvizycyi byli zabaronieny patolahaanatomija i astranamičnyja nazirańni. Feadalnyja praviły darožnaha ruchu (z adnaho punktu — “Voz sielanina sastupaje darohu kaniu dvaranina”) sa źjaŭleńniem aŭtamabilaŭ akazalisia nieprydatnyja. Siońnia my nazirajem sprečku, što ž važniejšaje dla hramadztva — technalohii, jakija dajuć svabodu infarmacyi, ci pravy “intelektualnaj ułasnaści”, što dziejničajuć pavodle šablonaŭ minułaha stahodździa.
U kankretnaj sytuacyi krajnim akazaŭsia nia tolki Fiodar Karalenka.
Paciarpieli ŭsie biełaruskija karystalniki. Faktyčna ŭsiaho tolki za RASKAZ adzin druhomu pra toje, što i dzie znachodzicca ŭ suśvietnaj sietcy, kožny z nas ciapier moža być pryciahnuty da sudu. Dastatkova tolki, kab ahienctva RUPIU paličyła, što ŭ vyniku takoha raskazu chto-niebudź patencyjna MOŽA admovicca ad pakupki ich dysku. Pryhadvajučy zakon pra aŭtarskija pravy, ci pamiatajuć jany pra zakon ab abaronie pravoŭ spažyŭcoŭ? Ci maje čałaviek prava pierad pakupkaj dysku aznajomicca ź jaho źmieścivam? Ci treba sudzić pradaŭca, jaki raskazvaje pakupniku, dzie možna biaspłatna paniuchać adekalon, jaki toj źbirajecca kupić?
Interas RUPIU ŭ hetaj spravie vidavočny — pradpryjemstvu treba apraŭdvać svaju nazvu i nasadžać u nas u krainie “intelektualnuju ŭłasnaść” pavodle amerykanskaha ŭzoru. Pavodle ŭzoru, jaki ŭžo i ŭ krainach, dzie jon dziejničaje, źviedvaje nadzvyčaj žorstkuju krytyku. Krytyku za nieadpaviednaść patrabavańniam času. Za sprobu padparadkavać prahres patrabavańniam zvyšprybytkaŭ. Za niebiaśpieku abmiežavańnia pravoŭ paspalitych spažyŭcoŭ z adnoj tolki metaj — luboj canoj zachavać ustarełyja schiemy spažyvańnia-ŭznaharodžvańnia i “ŭślapuju”, bieź nijakich źmien pieranieści ich u novyja technalahičnyja haliny.
Dla taho kab advučyć ludziej ad taho, što jany ŭsio svajo śviadomaje žyćcio ličyli narmalnym, — dzialicca ŭlubionaj muzykaj ź siabrami, — treba zapuścić karny aparat i kaho-niebudź pakazalna pakarać. Mienavita dla takoha pakazalnaha sudzilišča i byŭ vybrany papularny i hranična karektny sajt “Pesnyary.com” — kali ŭžo za jaho nichto nie zastupicca, dyk astatnija kamercyjnyja prajekty možna budzie praśledavać i “karać rublom” zusim biespakarana.
My ličym, što stvareńnie i ŭkaranieńnie zakanadaŭstva ŭ halinie IT šlacham ślapoha pieraniasieńnia na našu hlebu imkliva starejučych paniaćciaŭ “intelektualnaj ułasnaści” i mechanizmaŭ ich zabieśpiačeńnia — tupikovy šlach. My zaklikajem RUPIU, Ihara Łučanka i Śviatłanu Pienkinu admovicca ad dyskredytacyi tvorčaści “Pieśniaroŭ”, nia zvodzić pytańniaŭ kulturnaha nabytku krainy i jaho dastupnaści narodu da pytańniaŭ banalnaj nažyvy. My zaklikajem pazoŭnikoŭ — ciapierašnich i patencyjnych — publična admovicca ad praśledavańnia niekamercyjnych prajektaŭ, jakija nie niasuć pramoj pahrozy materyjalnamu dabrabytu aŭtaraŭ i spryjajuć papularyzacyi tvorčaści artystaŭ. My abviaščajem poŭnuju padtrymku Fiodaru Karalenku.
Dźmitry Baradajenka, ahladalnik hazety “Komṕjutiernyje viesti”; Vital Chilko, Miensk, prahramist; Siarhiej Balšakoŭ, Obninsk (Rasieja), prahramist); Śviatasłaŭ Śvirydaŭ; Jaŭhien Sakałoŭ, student; Alaksandar Michailan, Brusel, prahramist; Uładzimier Šachaŭ, vykładčyk BDUIR; Alaksiej Chlebnikaŭ, Miensk; Siarhiej Pahuda, systemny administratar Nacyjanalnaj biblijateki Biełarusi; Dźmitry Adamuška, prahramist; Siamion Kulik, prahramist; Aleś Niachajčyk, systemny administratar; Uładzimier Varabjoŭ, Miensk; Alaksandar Butenka, systemny administratar Nacyjanalnaha centru infarmacyjnych resursaŭ i technalohij; Michaił Šyhoryn, Kijeŭ, IT-menedžer; Hleb Rubanaŭ, Miensk, aśpirant; Mikałaj Pryłucki, Miensk, akcior teatru imia Ja.Kupały; Dźmitry Maślikaŭ, Maskva (Rasieja), finansavy kantralor; Uładzimier Michnievič, Varšava, kamputarny dyzajner dy inšyja.
Andrej Dyńko, redaktar “NN”; Andrej Skurko, namieśnik redaktara “NN”.
Podpis možna pastavić pa adrasie: "http://mlug.linux.by/cgi-bin/index.cgi?action=search&search=SignKorolenkoLe-tter"
Ciapier čytajuć
Časam niečakanaja historyja biełaruskich himnaŭ: «My vyjdziem ščylnymi radami», «Pahonia», «Žyvie Biełaruś», «Radzima maja darahaja», «Mahutny Boža» (ź VIDEA)
Kamientary