Biełarusizacyja «Euronews»

Ukrainskaja revalucyja pakazała: dla taho kab damahčysia źmien, kroŭ z nosu patrebny niezaležnyja elektronnyja medyi. U kiraŭničych strukturach EZ dy zachodnich fondach raspačałasia dyskusija na temu adkryćcia zamiežnaha viaščańnia na Biełaruś.Čaho tolki ni prapanujuć: i veb-partały, i novyja radyjostancyi, i navat spadarožnikavy telekanał nakštałt takoha, jaki majuć kurdy. Adnak dahetul usie plany zahrazajuć u abmierkavańni kaštarysu, niby voz u bałocie. Tamu namier «Euronews» raspačać viaščańnie pa-biełarusku — sapraŭdnaja sensacyja. Heta samy realistyčny prajekt z tych, jakija dahetul prapanoŭvali biełarusam.

Kali EZ pastaviŭ zadaču naładzić viaščańnie na Biełaruś, pieršaje, što pryjšło ŭ hałavu eŭračynoŭnikam, — stvareńnie novaj karatkachvalevaj radyjostancyi, kłonu radyjo «Svaboda» z praeŭrapiejskim uchiłam u redakcyjnaj palitycy. Ale ludzi, jakija stała łoviać pieradačy na karotkich chvalach, zajmieli hetuju zvyčku jašče za savieckim časam, słuchajučy «hałasy». Stvarać dla ich novuju radyjostancyju — što dasyłać katalickaha prapaviednika ŭ Vatykan. Tamu razmovy pra karatkachvalevuju radyjostancyju paprycichli, a najbolš akreślenuju formu nabyli plany stvareńnia na terytoryi Polščy biełaruskamoŭnaj FM-stancyi «Pahonia». Hety prajekt užo prachodzić finansavaje abhruntavańnie ŭ Eŭrakamisii.

Hrošy za biełaruskaść

Usio čaściej čuvać i takoje mierkavańnie: a ci varta vydumlać nanava rovar, kali možna vykarystać najaŭnyja medyjnyja mahčymaści? Tydzień tamu niamiecki fond K.Adenaŭera zajaviŭ, što nieabchodna pačać biełaruskaje viaščańnie na radyjostancyi «Deutsche Welle». Adpaviedny prajekt užo padrychtavany i budzie vyniesieny na razhlad uletku. I praŭda: čym układać miljony eŭra ŭ novaje abstalavańnie, nabyćcio licenzii na častatu, ci nie praściej stvaryć biełaruskija adździeły ŭ dobra «raskručanych» mižnarodnych mas-medyja? Dzivić tolki, čamu hetaha nie zrabili raniej.

Namier biełarusizavać «Euronews» hruntujecca nia tolki na hetkich samych razvažańniach. Unikalnaść sytuacyi ŭ tym, što biełaruskaja mova razhladajecca telekanałam jak važny biznes-resurs, srodak bolš dakładnaha pazycyjavańnia «Euronews» u rehijonie.

U svaim interviju internet-partału «Jexpatica» dyrektar «Euronews» Filip Kajla pachvaliŭsia tym, što spravy ŭ telekanału iduć niabłaha. «2005 hod budzie hodam prychodu novych akcyjaneraŭ, pašyreńnia servisaŭ na ŭschod i na novyja sehmenty medyja-rynku», — zajaviŭ spadar Kajla. Prahramy «Euronews» možna hladzieć na siami movach — anhielskaj, hišpanskaj, italjanskaj, niamieckaj, partuhalskaj, rasiejskaj dy francuskaj. Ciapier kiraŭnictva telekanału aktyŭna abmiarkoŭvaje plany raspačać viaščańnie na baŭharskaj, biełaruskaj, tureckaj dy ŭkrainskaj movach. «Euronews» užo viadzie adpaviednyja pieramovy z Eŭraźviazam i Eŭrapiejskim kaśmičnym ahienctvam, adkaznym za spadarožniki suviazi.

Jak daśviedčany top-menedžer, Filip Kajla nia moža nie adčuvać, što ŭ EZ składvajecca prabiełaruskaja kańjunktura. Eŭraźviaz hatovy ŭkłaści ŭ viaščańnie na Biełaruś niemałyja hrošy, ale atrymaje ich toj, chto zrobić najlepšuju prapanovu. Ciahacca z «Euronews» tut budzie ciažka. Telekanał zdolny prapanavać całkam realny biznes-plan, jaki pryjdziecca eŭračynoŭnikam našmat bolš daspadoby za napaŭfantastyčnyja pražekty pa adkryćci novaha telekanału.

Ale «Euronews» zdužaje biełaruskamoŭnaje viaščańnie i biez dadatkovych investycyj. Zasnavany 12 hadoŭ tamu, jon užo zrabiŭsia samym papularnym eŭrapiejskim telekanałam navin. Štodzień jaho hladziać bolš za vosiem miljonaŭ čałaviek u 82 krainach. Paśla čatyrochhadovaha kryzisu letaś «Euronews» upieršyniu prynios prybytak.

Za dva kroki ad telekanału

Dla taho kab naładzić biełaruskamoŭnaje viaščańnie na «Euronews», spatrebicca zaprasić u francuski Lijon, dzie mieścicca štab-kvatera telekanału, nia bolš za tuzin žurnalistaŭ. Jany buduć stvarać biełaruskamoŭnyja vypuski navin — pisać teksty, načytvać ich i rabić adpaviedny mantaž televidarysu, karystajučysia «syrymi» videamateryjałami, atrymanymi sa spadarožnika praz systemu «Eŭrabačańnia» ad telekarespandentaŭ pa ŭsim śviecie (tak, darečy, stvarajucca mižnarodnyja telenaviny na BT). U vyniku my budziem mieć biełaruskamoŭny varyjant «Euronews»: vojny-kataklizmy-katastrofy plus naviny EZ.

Na druhim etapie ŭ našaj krainie moža raspačać pracu teleaperatar «Euronews», jaki budzie dasyłać svaje videamateryjały ŭ Lijon, dzie jany buduć apracoŭvacca dy vykarystoŭvacca dla stvareńnia miascovych navin i telepieradač, cikavych, najpierš, biełaruskamu hledaču.

Źjaŭleńnie niezaležnaha biełaruskamoŭnaha telekanału moža zrabicca tym elektrašokam, jaki dapamoža vyvieści z komy biełaruskaje hramadztva. Ciažka ŭjavić, što sučasnyja biełarusy źbiarucca na kvatery pasłuchać dalokija «hałasy» ź sipiačaha radyjopryjomnika. A voś pahladzieć cikavuju dy praŭdzivuju teleprahramu pra naša žyćcio-byćcio pa televizary ŭ siabra, u jakoha «łovicca» «Euronews», — heta možna. Chto-nichto jašče i paprosić zapisać pieradaču na «vidzik», voźmie pahladzieć kasetu dy znajomym pieradaść.

Letaś «Euronews» byŭ atakavany listami ź Biełarusi z patrabavańniem prybrać z mapy nadvorja kiryličnuju transkrypcyju nazvy Miensk — u adroźnieńnie ad Kijeva ci Vilni, nazva stalicy Biełarusi padavałasia ŭ anhielskaj i rasiejskaj transkrypcyjach, hetak ža jak i Maskva. Nieŭzabavie ŭsie nadpisy na metearalahičnaj mapie zamianili na palitkarektna-łacinkavyja. Namier «Euronews» raspačać viaščańnie na biełaruskaj movie varty jašče adnoj narodnaj kampanii, praŭda, nia krytyki — a padtrymki.

Aleś Kudrycki

Pažadańni i mierkavańni adnosna adkryćcia biełaruskamoŭnaha viaščańnia na «Euronews» možna dasyłać pa nastupnym adrasie (pišecie pa-anhielsku i pa-francusku):

EuroNews Press Office

60, chemin des Mouilles, BP 131,

F-69131 Lyon-Ecully, France

Lydie Bonvallet, tel.: +33 4 7218 8056

[email protected]

• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0