Здароўе44

Хочаце жыць доўга — шукайце раён з нармальнымі дрэвамі. Навукоўцы высветлілі, што дрэвы ратуюць ад інфарктаў, а газоны могуць нават нашкодзіць здароўю

Шмат гадоў азеляненне лічылася нечым аднародным: маўляў, галоўнае, каб было больш зеляніны. Але новае маштабнае даследаванне амерыканскіх вучоных паказала, што азеляненне бывае розным. Пакуль дрэвы пад вокнамі рэальна ратуюць нашы сасуды і сэрца, простыя палеткі і газоны могуць нават пагаршаць статыстыку. 

У сучасных жылых раёнах у Беларусі дрэвавыя насаджэнні практычна адсутнічаюць, азеляненне тэрыторыі складаюць лапікі газонаў паміж парковак. Фота: забудоўшчык ЖК Мінск Свет

Новая праца амерыканскіх навукоўцаў, апублікаваная ў часопісе Environmental Epidemiology, упершыню дэталёва разабрала ўплыў розных тыпаў расліннасці на здароўе сэрца, выкарыстаўшы для гэтага штучны інтэлект і погляд з ракурсу пешахода, заўважыў тэлеграм-канал cybulinka.

Погляд вачыма пешахода

Даследчыкі ўжылі алгарытмы глыбокага навучання для аналізу 350 мільёнаў панарам сервісу Google Street View па ўсіх Злучаных Штатах. Нейрасетка літаральна па пікселях разбірала кожную выяву, вылучаючы дрэвы, траву і іншую зеляніну (кусты ці кветкі).

Штучны інтэлект аналізуе вулічныя панарамы: алгарытм падзяляе выяву на пікселі, пазначаючы дрэвы цёмна-зялёным колерам, траву — светла-зялёным, а іншую расліннасць (кветкі і кусты) — жоўтым. Такім чынам навукоўцы змаглі дакладна падлічыць долю кожнага тыпу зеляніны, якую бачыць пешаход. Фота: Environmental Epidemiology

Гэтыя звесткі супаставілі з гісторыяй здароўя 88 788 удзельніц маштабнага «Даследавання здароўя медсясцёр» (Nurses’ Health Study), за якімі назіралі на працягу 18 гадоў. Такі падыход дазволіў навукоўцам ацаніць менавіта тое асяроддзе, якое людзі бачаць штодзень перад сваімі вокнамі і падчас прагулак.

Дрэвы ратуюць, трава — не заўсёды

Вынікі аналізу былі неадназначнымі.

Навукоўцы зафіксавалі, што высокі працэнт бачных дрэў у радыусе 500 метраў ад дома статыстычна звязаны са зніжэннем рызыкі сардэчна-сасудзістых захворванняў, прычым гэтая сувязь была найбольш выразнай для ішэмічнай хваробы сэрца.

У той жа час павелічэнне плошчы газонаў і іншай нізкай расліннасці, наадварот, карэлявала з павышэннем рызыкі захворванняў. Гэтыя высновы засталіся ў сіле нават пасля ўліку такіх фактараў, як узровень даходаў, забруджванне паветра, шчыльнасць насельніцтва і лад жыцця пацыентак.

Чаму газон можа быць шкодным?

Тлумачэнне такой розніцы крыецца ў фізіялагічных і экалагічных механізмах.

Дрэвы значна больш эфектыўна зніжаюць стрэс праз прамы псіхафізіялагічны адказ арганізма, а таксама выдатна спраўляюцца з нейтралізацыяй гарадскога шуму, фільтрацыяй паветра і змякчэннем экстрэмальнай спёкі дзякуючы магутнаму ценю.

Трава і дробныя кусты такіх ахоўных уласцівасцяў практычна не маюць. Больш за тое, утрыманне ідэальных газонаў часта патрабуе выкарыстання пестыцыдаў і рэгулярнай працы шумных газонакасілак з рухавікамі ўнутранага згарання, што стварае дадатковую нагрузку на экалогію і нервовую сістэму.

Таксама вялікія травяністыя прасторы ў ЗША часта з'яўляюцца прыкметай раёнаў з нізкай шчыльнасцю забудовы, дзе гарадское асяроддзе не спрыяе шпацырам, прымушаючы жыхароў залежаць ад аўтамабіляў.

Карты шчыльнасці азелянення ў Нью-Ёрку, Чыкага і Сан-Францыска, складзеныя на аснове аналізу вулічных здымкаў. Цёмна-зялёны колер паказвае месцы з максімальнай канцэнтрацыяй дрэў (да 48% плошчы выявы), травы (да 18%) або кветак і палёў (да 3%). Навукоўцы выкарыстоўвалі сетку з крокам у 100 метраў для максімальнай дакладнасці. Фота: Environmental Epidemiology

Даследчыкі падкрэсліваюць, што выкарыстанне агульных спадарожнікавых індэксаў зеляніны магло раней маскаваць гэтую неаднароднасць, змешваючы карысныя дрэвы з патэнцыйна шкоднымі фактарамі, звязанымі з утрыманнем газонаў.

Вердыкт для каменных джунгляў

Для жыхароў такіх гарадоў, як Мінск, дзе ў новых раёнах усё азеляненне складаецца з травы і кволых саджанцаў паміж палямі заасфальтаваных парковак, гэтае даследаванне гучыць як трывожны сігнал. 

Для грамадскага здароўя гэта азначае неабходнасць перагляду стратэгій азелянення гарадоў. Навукоўцы заклікаюць палітыкаў і архітэктараў надаваць прыярытэт менавіта развіццю «гарадскіх лясоў» і захаванню дарослых дрэў, бо інвестыцыі ў дрэвавы масіў прыносяць значна большы медыцынскі эфект, чым стварэнне звычайных лугоў і кветнікаў.

Каментары4

  • :/
    01.02.2026
    "шукайце раён з нармальнымі дрэвамі"
    Дрозды что ли?
  • Плюшкі Карлсана
    02.02.2026
    Большая частка польскіх гарадоў) Лясы ўразаюцца звонку ў гарады і растуць проста ў горадзе. Праўда не могуць даць рады дзікам і лістам і прышчэпкі ад шаленства па гарадах раскідваць, але няхай ужо. У Менску ж нешта падобнае было да Лукі - зялёны перыметр. І яшчэ ў пары раёнаў засталося.
  • Ё адваротны бок, пра які мала хто піша
    02.02.2026
    Плюшкі Карлсана , у польскіх гарадах (асабліва ўзімку) вельмі бруднае паветра - паглядзіце адпаведныя сэрвісы якія манітораць якасць паветра, там проста жах, у некаторых польскіх гарадах якасць горай чым у самых брудных і шматнаселеных гарадах Індыі.

Цяпер чытаюць

«Я стаў шчаслівы». Праца на будоўлі прыносіць добрыя грошы, а грамадская актыўнасць — маральную сілу. Былы каліновец Кусь расказаў пра тое, як вярнуў унутраную раўнавагу8

«Я стаў шчаслівы». Праца на будоўлі прыносіць добрыя грошы, а грамадская актыўнасць — маральную сілу. Былы каліновец Кусь расказаў пра тое, як вярнуў унутраную раўнавагу

Усе навіны →
Усе навіны

«Белавія» купіла тры «Боінгі». Яны прыляцелі з самай малой краіны Афрыкі8

Прафесійны догляд без візіту ў салон: легендарны брэнд WAHL выпусціў лінейку для стрыжкі дома2

«Белавія» назвала топ-5 самых загружаных маршрутаў

Статкевіч: Калі зноў пачнуцца масавыя пратэсты, яны ўжо не будуць такімі мірнымі, як у 2020‑м. А ЕС правільна перастаў верыць казкам Лукашэнкі53

Да гадавіны вялікага народнага ўздыму 2020‑га ў Вільні пройдуць марш з бубначамі, прабег і канцэрт10

Сям'ю мядзведзяў сустрэлі ў Мядзельскім раёне5

У якіх жылых комплексах можна будзе купіць кватэру ў іпатэку пад 1%?6

У Мінску з гістарычнага дома на Валадарскага знік знакаміты «балкон начальніка турмы»4

Дроны падпалілі Яраслаўскі НПЗ6

больш чытаных навін
больш лайканых навін

«Я стаў шчаслівы». Праца на будоўлі прыносіць добрыя грошы, а грамадская актыўнасць — маральную сілу. Былы каліновец Кусь расказаў пра тое, як вярнуў унутраную раўнавагу8

«Я стаў шчаслівы». Праца на будоўлі прыносіць добрыя грошы, а грамадская актыўнасць — маральную сілу. Былы каліновец Кусь расказаў пра тое, як вярнуў унутраную раўнавагу

Галоўнае
Усе навіны →

Заўвага:

 

 

 

 

Закрыць Паведаміць