Грамадства99

Мовазнаўца і дыпламат Пётра Садоўскі — у цяжкім стане

«Сябры мае вернікі, памаліцеся за стан майго бацькі. Верны сын Беларусі Пётра Садоўскі паміж жыццём і смерцю», — напісала ў сацсетках яго дачка Аліна.

87‑гадовы Пётра Садоўскі — выбітны беларускі мовазнавец, які ў 1990‑я стаў дэпутатам Вярхоўнага Савета, а пазней — першым паслом Беларусі ў Нямеччыне. 

Ураджэнец Полаччыны, дзіця вайны, ён страціў на той вайне тату-партызана, які памёр у яго на вачах. Вывучыўшыся ў Сувораўскай вучэльні, ён пазней з вайсковай дарогі перайшоў у лінгвістыку — балазе, у Сувораўскай яму выкладаў выбітны перакладчык і афіцэр-франтавік Язэп Семяжон.

Пётра Садоўскі вывучаў і выкладаў замежныя мовы, працаваў у Інстытуце замежных моў, Акадэмііі навук і, перакладчыкам, у розных прадпрыемствах Мінска.

Любоў яго жыцця — гэта беларуская мова, а ягоны асабісты рай — паўночнабеларускія гаворкі, якія яго ўскалыхалі і якія ён ведае найлепш сярод усіх ва ўсім свеце.

Садоўскі быў адным з падпісантаў першых лістоў у абарону беларускай мовы і культуры — хадайніцтваў, якія дасылаліся яшчэ ў Маскву. Пазней ён быў адным з заснавальнікаў Народнага Фронту і трыумфальна перамог у адной з мінскіх акруг на свабодных выбарах 1990 года. Садоўскі быў настолькі аўтарытэтным чалавекам, што ў парламенце, дзе БНФ быў у меншасці, быў абраны старшынём камісіі па замежных справах.

Пасля здабыцця Беларуссю незалежнасці ён у 1992 годзе быў прызначаны першым у гісторыі паслом нашай краіны ў Нямеччыне. Амбасаду там ствараў з нуля.

У 2019 годзе Садоўскага, 80-гадовага, судзілі і аштрафавалі за выступ супраць інтэграцыі з Расіяй, у абарону незалежнасці на Кастрычніцкай плошчы Мінска.

Пётра Садоўскі ў судзе за выступ на Кастрычніцкай плошчы, студзень 2020 года. Фота: Наша Ніва

Яго часам пранізлівыя, а часам аналітычныя ўспаміны «Мой шыбалет» выйшлі ў 2008 годзе. Гэта адна з найцікавейшых кніг пра тое, што перажывае ў сэрцы чалавек, які «робіць сябе сам» — пра сірату з-пад Ветрына, які ўласным розумам дарос да вялікай навукі і дыпламатычных вяршынь. Яна адначасова пра патаемна асабістае, як дзяцінства ў пасляваеннай вёсцы, сярод адных баб, бо ўсіх мужчын выкасіла вайна. Прачытаць «Мой шыбалет» можна ў інтэрнэт-бібліятэцы «Камунікат».

Каментары9

  • вучань
    12.02.2026
    Шаноўны спадару Пётра, адужвайце і пішыце чым больш! Чытаю вас у фэйсбуку!
  • імя
    12.02.2026
    Адужаць, шаноўны Пётра Вікенцьевіч! Вельмі хочацца Вас чытаць і надалей
  • Aresa
    12.02.2026
    Памятаю, вельмі добра прамаўляў на ўстаноўчым з'ездзе ТБМ...

Цяпер чытаюць

У мінскім гандлёвым цэнтры Palazzo сабралася даўжэзная чарга. Па дармовых мядзведзікаў!8

У мінскім гандлёвым цэнтры Palazzo сабралася даўжэзная чарга. Па дармовых мядзведзікаў!

Усе навіны →
Усе навіны

Агуркі па 20 рублёў, баравікі — па 100. Ці варта ехаць на Камароўку ў кастрычніку?2

Беларускую пару на роўным месцы аштрафавалі на французска-швейцарскай мяжы на 17500 еўра29

Шыкоўны гатэль у Мінску прапаноўвае імерсіўную вячэру са старажытнымі беларускімі стравамі — як гэта выглядае?8

«Атрымліваю 10 тысяч за месяц, але ўсё роўна мару аб кватэры»2

На фронце загінуў былы гулец зборнай Украіны па футболе Раман Максімюк

У пустыні Гобі пабудавалі музей, падобны да яек дыназаўраў. Ён амаль не мае патрэбы ў кандыцыянерах нават пры 55 градусах спёкі3

Трамп увёў «пякельныя санкцыі» супраць Расіі. І тут жа адмяніў іх22

Ці дастаткова проста спаласнуць бутэльку для вады? Спецыялісты тлумачаць, чаму гэта небяспечная звычка4

У Кітаі мужчына 19 гадоў выдаваў сябе за памерлага брата-блізнюка. Яго выкрыла былая дзяўчына брата1

больш чытаных навін
больш лайканых навін

У мінскім гандлёвым цэнтры Palazzo сабралася даўжэзная чарга. Па дармовых мядзведзікаў!8

У мінскім гандлёвым цэнтры Palazzo сабралася даўжэзная чарга. Па дармовых мядзведзікаў!

Галоўнае
Усе навіны →

Заўвага:

 

 

 

 

Закрыць Паведаміць