Тры прасцюсенькія перамены ў звычках могуць падоўжыць жыццё

З падрабязнасцямі знаёміць The Washington Post.

Новае маштабнае даследаванне, праведзенае спецыялістамі з Сіднейскага ўніверсітэта, паказвае, што нават мінімальныя намаганні ў сферы сну, руху і харчавання могуць мець каласальны ўплыў на тое, колькі гадоў мы пражывём і, што не менш важна, як доўга мы будзем заставацца здаровымі.

У аснову навуковай працы ляглі даныя амаль 60 тысяч добраахвотнікаў з Брытанскага біябанка (большасці з якіх было каля шасцідзесяці гадоў), якія на працягу тыдня насілі трэкер актыўнасці для фіксацыі ўсіх дзённых рухаў і начнога сну, а таксама запаўнялі разгорнутыя анкеты пра свае харчовыя звычкі.

Даследчыкі пад кіраўніцтвам прафесара Эмануэля Стаматакіса сістэматызавалі іх тыповыя рэжымы сну, фізічную актыўнасць і якасць харчавання (выкарыстоўваючы прынятую ў навуцы сістэму ацэнкі дыеты ад нуля да ста балаў, заснаваную на спажыванні гародніны, цэльназерневых прадуктаў, салодкіх напояў і іншай ежы).

На аснове гэтых звестак, супастаўленых з гісторыяй хвароб за наступныя восем гадоў, была створана матэматычная мадэль, якая прадказвала, як доўга тэарэтычна будуць жыць людзі і наколькі яны будуць здаровымі ў залежнасці ад іх звычак.

Галоўным аб’ектам вывучэння стала трыяда фактараў: сон, фізічная актыўнасць і харчаванне. Стаматакіс і яго калегі гадамі вывучаюць узаемасувязь гэтых трох кампанентаў, звяртаючы асаблівую ўвагу на фізічную актыўнасць і на тое, якой малой яе колькасці можа быць дастаткова. 

У папярэдніх даследаваннях яны высветлілі, што нават некалькі хвілін інтэнсіўнага руху ў дзень, ад якога пачашчаецца пульс і глыбока дыхаеш, прыводзіць да зніжэння рызыкі раку і іншых хранічных хвароб і заўчаснай смерці.

Але даследчыкі таксама разумелі, што саміх па сабе практыкаванняў недастаткова для доўгага і здаровага жыцця. Людзям таксама трэба спаць і есці. Яны задаліся пытаннем: якія ідэальныя прапорцыі гэтых трох элементаў? І, што больш рэалістычна, якія мінімальныя змены павінны зрабіць людзі, каб дасягнуць станоўчых вынікаў?

Ідэальнае спалучэнне звычак

Распрацаваная мадэль паказала, што паміж гэтымі трыма элементамі існуе ўнікальная прыродная сінергія.

Навукоўцы вызначылі ідэальную камбінацыю, якая давала амаль дзесяць дадатковых гадоў добрага здароўя і жыцця ў параўнанні з людзьмі, чые паказчыкі былі самымі нізкімі. Гэта не менш за 7,2 гадзіны сну плюс 42 хвіліны актыўнасці ў дзень і ежа без перабору тлушчу і вугляводаў.

Аптымізм выклікае тое, што, паводле мадэлі, нават невялікія паляпшэнні ва ўсіх трох кірунках адначасова прыносяць куды больш карысці, чым засяроджанасць на чымсьці адным.

Усяго 5 хвілін дадатковага сну на дзень, дзве хвіліны дададзенай актыўнасці і паляпшэнне таго, што вы ясце (чаго можна дасягнуць адной дадатковай порцыяй гародніны або цэльназерневых прадуктаў) выводзілі людзей з самай нізкай, нездаровай катэгорыі. Статыстычна гэта дадавала год да іх імавернай працягласці жыцця.

Такія дробныя змены таксама павялічвалі чаканую працягласць здаровага жыцця — гэта значыць колькасць гадоў, якія чалавек можа пражыць без сур’ёзных хранічных захворванняў.

Згодна з мадэллю, падобныя поспехі ў даўгалецці і здароўі, атрыманыя ад любога з гэтых элементаў паасобку, патрабавалі б значна большых намаганняў. Напрыклад, калі чалавек вырашыць павялічыць толькі фізічную нагрузку, яму спатрэбяцца дадатковыя дваццаць дзве хвіліны інтэнсіўных практыкаванняў штодзень, каб дасягнуць таго ж эфекту, які даюць усяго дзве хвіліны руху ў спалучэнні з крыху даўжэйшым сном і больш якаснай ежай.

«Мы выявілі, што змены могуць быць мінімальнымі, калі яны камбінуюцца, — тлумачыць вучоны. — Магчыма, будзе дастаткова адкласці тэлефон крыху раней вечарам, каб паспаць на пяць хвілін даўжэй. Плюс падняцца па сходах замест ліфта на працы і выкарыстоўваць для бутэрброда цэльназерневы хлеб, а не белы батон. Гэтыя дробязі суміруюцца».

Вядома, даследчыкі прызнаюць пэўныя абмежаванні сваёй працы. Гэта статыстычнае мадэляванне, якое грунтуецца на прагнозах, а не на рэальным назіранні за ўсім жыццёвым шляхам кожнага ўдзельніка. Такія фактары, як спадчыннасць, узровень даходаў і папярэдняя гісторыя хвароб, таксама маюць вялікае значэнне.

Тым не менш, гэта не адмяняе галоўнай думкі даследавання: нават вельмі невялікія змены могуць дапамагчы павялічыць працягласць і здароўе вашага жыцця.

• 19
• 1
• 2
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0