Навукоўцы змаглі аднавіць 42 старонкі раннехрысціянскага рукапісу, які лічыўся страчаным
Рукапіс VI стагоддзя з пасланнямі апостала Паўла ў Cярэднявеччы разрэзалі на асобныя лісты і выкарысталі як матэрыял для пераплётаў іншых кніг. Дзякуючы сучасным тэхналогіям візуалізацыі даследчыкі выявілі схаваныя «адбіткі» старога тэксту на старонках гэтых рукапісаў і на іх аснове аднавілі страчаныя фрагменты.
Адноўленая старонка рукапісу. Фота: gla.ac.uk
Як паведамляе Daily Mail, міжнародная група навукоўцаў здзейсніла значны прарыў у галіне біблеістыкі, здолеўшы аднавіць 42 страчаныя старонкі аднаго з найважнейшых раннехрысціянскіх рукапісаў — Кодэкса Н (Codex H). Гэты манускрыпт VI стагоддзя ўяўляе сабой спіс пасланняў апостала Паўла, якія лічацца самымі раннімі пісьмовымі тлумачэннямі хрысціянскай тэалогіі.
Лёс гэтага дакумента быў драматычны: у XIII стагоддзі ў манастыры Вялікая Лаўра на гары Афон у Грэцыі рукапіс разабралі на часткі. У тыя часы пергамент быў дарагім матэрыялам, таму старонкі Кодэкса Н выкарысталі паўторна — як умацаванне для пераплётаў і форзацаў іншых кніг. У выніку фрагменты тэксту апынуліся раскіданымі па бібліятэках Італіі, Грэцыі, Расіі, Украіны і Францыі.
Вяртанне страчанага тэксту стала магчымым дзякуючы сучасным метадам мультыспектральнай візуалізацыі. Ключавым аказалася тое, што ў старажытнасці перапісчыкі спрабавалі захаваць тэкст, абводзячы выцвілыя літары новымі чарніламі. З часам хімічныя кампаненты гэтых чарнілаў пакінулі ледзь прыкметныя «прывідныя» адбіткі на суседніх старонках, утварыўшы своеасаблівыя люстраныя копіі.
Навукоўцы за працай. Фота: gla.ac.uk
Выкарыстоўваючы спецыялізаваныя тэхналогіі, навукоўцы змаглі лічбавым спосабам прачытаць гэтыя сляды, якія часам праяўляюцца нават на некалькіх старонках углыб. Радыевугляродны аналіз пацвердзіў, што пергамент адносіцца да VI стагоддзя, што дазволіла дакладна датаваць рукапіс.
Як адзначаюць спецыялісты, нягледзячы на тое, што знойдзены тэкст утрымлівае вядомыя часткі пасланняў Паўла, адкрыццё мае важнае значэнне для разумення таго, як Новы Запавет развіваўся і разумеўся на працягу стагоддзяў.
Адноўленыя фрагменты ўтрымліваюць не толькі сам тэкст, але і адны з самых ранніх вядомых спісаў раздзелаў, якія істотна адрозніваюцца ад сучаснай структуры. Акрамя таго, пазнакі і выпраўленні перапісчыкаў дазваляюць прасачыць, як у старажытнасці працавалі са свяшчэннымі тэкстамі.
Для даследчыкаў і шырокай публікі ўжо даступная лічбавая версія адноўленых старонак, а ў найбліжэйшы час плануецца выданне новай друкаванай версіі кодэкса.
Чытайце таксама:
Выдалі беларускі пераклад Бібліі з арыгінальных моў, яго можна атрымаць задарма