Nievialikaje pra vialikich
Šekśpir i duša
Uzajemaadnosiny racyjanalnaha i pačućciovaha, dušy i cieła cikava abyhryvajucca Ŭiljamam Šekśpiram u mańjerystyčnym «Hamlecie»:
Pakolki ścisłaść — rozumu duša,
A mnahasłoŭje — členy i prydatki,
Ja budu ścisły. Vaš šanoŭny syn —
Varjat...
Tak u pierakładzie Jurki Haŭruka, a ŭ Barysa Pastarnaka hetak:
Itak, raz kratkosť jesť duša uma,
A mnohosłov́je — tieło i prikrasy.
To budu sžat. Vaš syn sošioł s uma.
Moj nieabaviazkovy varyjant:
Duša razumnaści — aščadnaść.
Šmatmoŭje — cieła i biazładnaść.
U aryhinale radki vyhladajuć tak:
Therefore, since brevity is the soul of wit,
And tediousness the limbs and outward
flourishes,
I will be brief. Your noble son is mad…
Mianie mocna niepakoić susiedztva razvah pra dušu i cieła z hulnioju Hamleta ŭ varjactva. Hulni ŭ varjactva zazvyčaj skančajucca sapraŭdnaj strataj rozumu. A biazładnaje, adčajnaje šmatsłoŭje jakraz i vyjaŭlaje varjata, vyłučaje i paznačaje jaho.
14.08.2003, 22:50
Takuboku i nikčemnaść
Podychi Azii žachlivyja. Chto nikoli nia byŭ u azijackich krainach, tamu ciažka zrazumieć i pavieryć u toje biaźmiežna-bieznadziejnaje, što panuje na žoŭta-załatym kantynencie. «Niaŭžo moža być niešta, stvoranaje čałaviekam, — vialikaje? Sam čałaviek nie vialiki, nie kaštoŭny», — kaža Isikava Takuboku ŭ «Dziońniku, napisanym łacinicaj». Jon nibyta zaścierahaje zachodniuju, łacinskuju, chryścijanskuju kulturu ad praźmiernaha zachapleńnia Ŭschodam.
5.10.2003, 17:30
Hohal i liryzm
«Ja skazaŭ, što dźvie rečy vyklikali ŭ našych paetaŭ hety liryzm, blizki da biblijnaha. Pieršy ź ich — Rasieja. (…) Ale piarojdziem da druhoj rečy, u jakoj taksama čujecca ŭ našych paetaŭ toj vysoki liryzm, pra jaki i idzie havorka, to ž bo — luboŭ da cara», — pisaŭ Mikałaj Hohal u «Vybranych miescach ź pierapiski ź siabrami» (1847). Rasieja i luboŭ da cara — hrunt rasiejskaj paezii. Nie pahadzicca z Hohalem? Absurd. Ale dźvie hetyja rečy, najvažniejšyja dla paetaŭ rasiejskich, u paetaŭ biełaruskich vyklikali nianaviść. Paviesić cara zaklikała Ciotka. Antyrasiejskija vieršy pisali ŭsie viadomyja biełaruskija paety ad Kupały i da Sysa. Kali ž biełaruskich paetaŭ zmušali ŭchvalać rasiejskich uładaroŭ i samu Rasieju, vychodziła kiepska prychavanaje falšavańnie. Sapraŭdnymi kaštoŭnaściami dla biełaruskich paetaŭ źjaŭlajucca: Biełaruś, mova i biełarus. Zrazumieła, što tut išła havorka pra hramadzianskuju liryku, pra hieapaetyku, a nie pra paeziju čystaje krasy.
18.03.2005, 14:23
Małady biełarus nie chacieŭ siadzieć u Rasii za narkotyki, tamu prydumaŭ, jak chutka vyjści z kałonii — i vyjšaŭ na ŭkrainskija pazicyi pad Pakroŭskam
Kamientary