Haściavaŭ niejak na Lidčynie ŭ svajho dziadźki, što ličyć siabie spradviečnym palakam.
Nasuprać jahonaj chaty žyvie ksiondz, niedaloka — baročny kaścioł. Paśla dobraha stała my siadzieli ŭ dvary na łavie dy hutaryli. Temy razmovaŭ plalisia miž saboju dy narešcie zakranuli i palityku. Moj dziadźka tycnuŭ palcam na ksiandzoŭ padvorak i na poŭnym surjozie vymaviŭ:
— A voś hety, ty dumaješ, čaho z Polščy pryjechaŭ? Vižuje! Nataŭski špijon, napeŭna! Polša ž u NATO!
U vioscy prymajucca tolki dva telekanały…
Adnak sprava tut nie ŭ abmiežavańni infarmacyjnaj prastory. Byŭšy prykładna ŭ toj samy čas u Horadni, ja zajšoŭ da svaich siabroŭ-žurnalistaŭ, što pracujuć pry katalickich parafijach. Ličać siabie karennymi palakami. Pra padziei, źviazanyja z Sajuzam palakaŭ, mnie adkazali: «Tak im i treba. Ty viedaješ, jakija hrošy admyvalisia? Łukašenka dobra zrabiŭ, što pastaviŭ ich na miesca».
Voś hetkaja ŭ «nacmienšaści» biełaruskaja nacyjanalnaja chvaroba pad nazvaj «žaba». Taja, što dušyć…
Staŭleńnie našych palakaŭ da svajoj arhanizacyi moža padacca dziŭnym. Kudy padziełasia salidarnaść? Ale bolšaść polskich damoŭ i klubaŭ u zachodniebiełaruskich haradach naahuł uchililisia ad kanfliktu SPB z uładaju. Dla ich prymalnaje luboje kiraŭnictva: bolšaść klubaŭ isnujuć aŭtanomna, majučy svaje kantakty z polskimi haradami j arhanizacyjami. Tamu taja centralizacyja patrebna tolki dziela dziaržaŭnaj rehistracyi. Šarahovyja palaki naahuł sa ździŭleńniem pazirajuć na hetyja razborki. Dla ich hałoŭnaje, kab zadarma vazili ŭ Polšču dy dasyłali padarunki. Šmat chto ź ich navat pa-polsku nia ŭmieje.
Niekali za panskaj Polščaj tym, chto zapišacca palakam i prymie katalictva, u centry Baranavičaŭ davali płošču pad chatu. A padčas vajny tym, chto pajšoŭ u AK, płacili dalarami. Pryjšli saviety, i šmat chto z tych «palakaŭ» zapisaŭsia biełarusam. Ale šmat chto i zastaŭsia: takaja nacyjanalnaść davała chacia b maralnyja pieravahi. «Ja chamam nihdy nia byŭ!» — šmat razoŭ davodziłasia čuć ad paddataha elektaratu.
Kolišniaja palityka apalačvańnia ciapier adhuknułasia dosyć niepryjemna, bo biełaruskija rysy charaktaru ŭsio adno prajaŭlajucca padčas vyprabavańniaŭ.
Baranavičy
Kamientary