Dźmitryjeŭ: Refarmatarskija siły va ŭładzie i apazicyi pavinny abjadnacca
Staršynia rady hramadzianskaj kampanii «Havary praŭdu» Andrej Dźmitryjeŭ ličyć, što «refarmatary» va ŭładzie i apazycyi pavinny abjadnać svaje namahańni, a vuličnyja pratesty na ciapierašnim etapie mohuć być navat škodnymi.
Hetyja tezisy Andrej Dźmitryjeŭ ahučyŭ na kanferencyi, pryśviečanaj najbolš važnym padziejam u Biełarusi i rehijonie ŭ 2015 hodzie. Kanferencyju pravodziŭ Belarus Security Blog.
U dakładzie na kanferencyi Dźmitryjeŭ kaža pra toje, što ŭnutry ŭłady i apazycyi pačaŭsia padzieł na «retrahradaŭ» i «refarmataraŭ», i mienavita heta stała «linijaj vodapadziełu». Intaresy «retrahradaŭ» va ŭładzie i apazycyi pry hetym supadajuć: i tyja, i druhija nia chočuć ničoha mianiać.
A voś «refarmatary» — jak va ŭładzie, tak i ŭ apazycyi — nacelenyja na źmieny, zacikaŭlenyja ŭ pavieličeńni hramadzkaha ŭdziełu ŭ palityčnych pracesach i ličać hramadztva samadastatkovym subjektam palityki.
— Hety padzieł stanovicca ŭsio bolš vidavočnym i publičnym, — padkreśliŭ Dźmitryjeŭ u interviju Svabodzie. — Jon stanovicca publičnym, bo ŭmoŭnaj hrupie «refarmataraŭ» va ŭładzie siońnia patrebna hramadzkaja padtrymka. U ich niama siłaŭ i niama ŭnutranych resursaŭ unutry systemy, kab prasoŭvać svaje idei. Ja dumaju, što toje ž samaje adbyvajecca i ŭnutry apazycyi. My bačym vidavočny padzieł na bloki. Važna, kab tyja, chto siońnia ŭvachodzić u lahier «refarmataraŭ», niezaležna ad ichnich palityčnych pohladaŭ, mahli pracavać u adnym kirunku.
— Takim čynam, vy zaklikajecie da dyjalohu i supracy pamiž «refarmatarami» va ŭładzie i apazycyi?
— Ja liču, što taki dyjaloh moh by być vielmi karysny i dla adnaho, i dla druhoha boku.
— A kaho ŭsio ž vy ličycie «refarmatarami» va ŭładzie i kaho «retrahradami» ŭ apazycyi?
— Siońnia ŭ apazycyi «Havary praŭdu» — asnoŭnaja siła, jakuju možna nazvać refarmatarskaj. Što tyčycca ŭładaŭ, to tut imiony vidavočnyja — heta tyja, chto siońnia kaža pra ekanamičnyja reformy, chto kaža pra źmienu padychodaŭ da dziaržaŭnaj padtrymki nierentabelnych pradpryjemstvaŭ, pašyreńnia paŭnamoctvaŭ miascovaj ułady. Ja ŭ svaim dakładzie davoli jaskrava vykłaŭ tyja krytery, pavodle jakich my možam adździalić «retrahradaŭ» ad «refarmataraŭ». Što tyčycca «retrahradaŭ» — heta tyja, chto paŭtaraje adno i toje ž, ale adsutnaść pośpiechu śpisvajuć na niejkija inšyja faktary. Ale samaje važnaje, što jany nie prymajuć sytuacyju jak jość, jany tak ci inakš vystupajuć suprać dyjalohu.
— Ale kaho vy ŭsio-tki ličycie liderami «partyi refarmataraŭ» va ŭładzie? Vy možacie nazvać niejkija imiony?
— Naprykład, kniha Kiryła Rudaha («Finansavaja dyjeta. Reformy dziaržaŭnych finansaŭ Biełarusi». — RS), biezumoŭna, robić jaho adnym z udzielnikaŭ hetaj refarmatarskaj hrupy. Ale, kali pahladzieć, u hetaj knizie taksama jość śpis proźviščaŭ ludziej, jakija źjaŭlajucca suaŭtarami — jany taksama ŭ hetaj hrupie.
— Nakolki ŭpłyvovaja «partyja refarmataraŭ» va ŭładzie?
— Dumaju, što ciapier jana nia vielmi ŭpłyvovaja. Usio-tki ludziej, jakija zacikaŭlenyja ŭ tym, kab zachavać sytuacyju jak jana jość, pakul što bolšaść. Naprykład, heta tyja ž samyja dyrektary pradpryjemstvaŭ, jakija zacikaŭlenyja naŭprost u praciahvańni biazdumnaha kredytavańnia svaich pradpryjemstvaŭ i adsutnaści adkaznaści za toje, što jany nie atrymlivajuć prybytku. My taksama možam skazać, što heta tyja, chto siońnia na varcie idealohii, jak, naprykład, Ministerstva infarmacyi. Zrazumieła, što reformy i liberalizacyja buduć skaračać ich upłyŭ na hramadztva i na samu systemu.
— A ci mahčyma pavialičyć upłyŭ «partyi refarmataraŭ» va ŭładzie?
— Pavialičyć upłyŭ možna praz stvareńnie hramadzkaha zapytu na reformy. Tak, zhodna z sacyjalohijaj, my siońnia bačym šmat ludziej, jakija chočuć reformaŭ, ale pakul heta nie nastolki vidavočna, jany nia zdoleli heta vidavočna prademanstravać. Nu, i taksama vielmi važna, kab sami refarmatary byli aktyŭnymi, bolš vykazvali idejaŭ, kankretnych planaŭ, bolš viali dyskusii. Heta adziny šlach, praź jaki možna źbirać hetuju hramadzkuju i palityčnuju padtrymku.
— A što hatova zrabić «Havary praŭdu»?
— My hatovyja iści, razmaŭlać i damaŭlacca pa tych punktach, jakija ŭ nas supadajuć. Najpierš dla nas heta pašyreńnie pravoŭ miascovaj ułady i samakiravańnia, heta reforma ekanomiki i pieraaryjentacyja padtrymki dziaržpradpryjemstvaŭ na padtrymku i stvareńnie dastupnych kredytaŭ dla małoha i siaredniaha biznesu. Nu i, kaniečnie, pakul dapamoha pa biespracoŭi budzie 20 dalaraŭ, nijakich reformaŭ nia zrobim.
— Adnačasova vy kažacie pra toje, što na dadzienym etapie vuličnyja pratesty mohuć być navat škodnymi. Čamu?
— Najpierš ja chaču padkreślić, što škodnyja mienavita małapadrychtavanyja, małakolkasnyja vuličnyja pratesty. Bo ludzi na heta hladziać, i dla ich heta pasył, što kali tam nikoha niama, to i mnie nia treba iści.
Akramia taho, heta pasył i dla ŭłady. Jana bačyć, što kali pa važnym pytańni vychodzić maksymum tysiača čałaviek i navat hetaja kolkaść nia moža zachavacca na praciahu dvuch tydniaŭ, to, značyć, pytańnie nie nastolki vostraje, jak pra heta havorać. Tamu lepš zrabić adnu akcyju ŭ try miesiacy, ale kab jana sapraŭdy sabrała ludziej, kab jana sapraŭdy była padrychtavanaja, sapraŭdy demanstravała zapyt na reformy i pieramieny. Heta lepš, čym «čaścić», biehać pa vulicach, a faktyčna tolki demanstravać svaju słabaść. A ciapier dyk uvohule idzie zmahańnie za vulicu pamiž saboj — heta naahuł samaje horšaje, što tolki možna prydumać.
— A kali pryjdzie čas dla vuličnych pratestaŭ? Jakija pavinny skłaścisia ŭmovy?
— Najpierš umovy pavinny skłaścisia ŭnutry tych, chto rychtuje vuličny pratest. Ja padkreślivaju: my, «Havary praŭdu», nia suprać vuličnaha pratestu, my suprać niepadrychtavanaha pratestu. Kali ŭsia padrychtoŭka pratestu — heta tolki zaklik na vulicu, to heta prosta biezadkaznaja pazycyja — biezadkaznaja pierš za ŭsio adnosna tych, kaho zaklikajuć. A kali rychtavać, to čas moža nadyści ŭ luby momant.
Akramia taho, treba stavić realistyčnyja zadačy. Kali my zaklikajem ludziej na vulicu, to heta mohuć być vielmi roznyja zadačy, a nia tolki źmiena ŭłady. Kali ty kažaš pra źmienu ŭłady, a pierad taboj 500 čałaviek, to heta vyhladaje prosta śmiešna.
— A što značyć «padrychtavany pratest»? Jak vy heta razumiejecie?
— Ja kažu pra toje, što jość peŭnyja praviły planavańnia. Što heta robicca zahadzia, što pavinny być peŭnyja infarmacyjnyja chvali. Dy što tut raspaviadać, vy sami ŭsio heta viedajecie! Jak viedajuć i tyja, chto siońnia zaklikaje, ale jany čamuści ličać, što heta nia varta rabić.
Ja b chacieŭ zaznačyć jašče adzin momant. Treba razumieć, što hetyja ŭmoŭna «pieramoŭnaja» i «vulična-pratestnaja» hrupy — heta dźvie častki adnaho cełaha. Kali abiedźvie hrupy heta zrazumiejuć i buduć kaardynavać svaje dziejańni, to my atrymajem novyja mahčymaści prasoŭvańnia hramadzkaha intaresu va ŭładzie. Ale pakul udzielniki hetych hrupaŭ bolš bjucca pamiž saboj, ułady buduć padzialać i ŭładaryć.
Kamientary