Prablema pracaŭładkavańnia ludziej starejšaha ŭzrostu ŭ Biełarusi zrušyłasia ź miortvaha punkta, śćviardžajuć ekśpierty rynku. I pryčynaj pazityŭnych pieramienaŭ stali, jak ni dziŭna, vysokija technałohii, što aktyŭna ŭkaraniajucca ŭ našaj krainie ŭ apošnija hady.
Znajści svajho pracadaŭcu
«Nazirajecca stanoŭčaja dynamika ŭ paraŭnańni ź minułymi hadami ŭ dačynieńni da pracaŭładkavańnia ludziej starejšaha ŭzrostu. Heta tyčycca ludziej nie tolki va ŭzroście 45+, ale i 50+, 55+. Ekśpierty ličać, što prablem z pracaŭładkavańniem hetaj katehoryi rabotnikaŭ niama — prablema ŭ hałovach u tych, chto šukaje pracu. Adnak jość tonkaści ŭ tym, kab u hetym uzroście zachoŭvać pieravahi pierad inšymi suiskalnikami. Mnie viadomy prykład, kali na «Amkadory» samamu lepšamu supracoŭniku na adnym z učastkaŭ spoŭniłasia 78 hadoŭ. Jaho niemahčyma zamianić, kožny hod jon sprabuje syści na piensiju i jaho ŭhavorvajuć papracavać», — raspaviadaje Śviatłana Karaścialova, dyrektar kadravaha ahienctva «Kvadrat».
Palapšeńnie situacyi na rynku pracy dla ludziej starejšaha ŭzrostu ekśpiert tłumačyć šeraham pryčyn. Najbolš istotnyja ź ich — vysokaja kvalifikacyja takich rabotnikaŭ, ich pradkazalnyja pavodziny, sfarmavanyja prafiesijnyja suviazi ŭ svaim asiarodździ.
«U asnoŭnym, biełaruski biznes stvaraŭsia ŭ 90-ja hady tahačasnymi 20—30-hadovymi ludźmi. Siońnia, kali im 45—50 hadoŭ, mnohija stali paśpiachovymi biznesmienami, i jany zaprašajuć na pracu ludziej prykładna roŭnaha ź imi ŭzrostu. Pry vybary kandydataŭ starejšaha ŭzrostu ŭ pracadaŭcaŭ jość niekalki istotnych pieravah. Jon atrymlivaje łajalnaha supracoŭnika, z peŭnym składam rozumu, charaktaru. Taki supracoŭnik, kali jon jašče budzie zaachvočany pracadaŭcam u vyhladzie mahčymaści navučańnia, nie budzie časta mianiać pracu. Jon razumieje, što na rynku pracy takich pracadaŭcaŭ niašmat. Jon budzie trymacca za takoje pracoŭnaje miesca, imknucca pracavać tam da nastupleńnia piensii i paśla jaje. Pracadaŭcu vyhadna jaho ŭziać na pracu jašče i tamu, što hetyja ludzi adekvatna aceńvajuć situacyju i ich zarpłata na 20—30% nižejšaja, čym u čałavieka samaha zapatrabavanaha ŭzrostu, 28—35 hadoŭ», — raspaviadaje Śviatłana Karaścialova.
Jana ŭdakładniaje, što najbolš zapatrabavanyja śfiery dla rabotnikaŭ va ŭzroście 50+ źjaŭlajucca finansavaja, inžyniernaja, prajektnaja dziejnaść. Adnosna novymi na pracoŭny rynak u hetym siehmiencie vyjšli prafiesii markietołaha, łahista.
U svaju čarhu suiskalnikam va ŭzroście 50+ u pošuku pracy nieabchodna rabić upor na svajoj kvalifikacyi, navykach, viedach u prafiesijnaj vobłaści. Suiskalniku takoj katehoryi znajści pracu składaniej, ale nie našmat — treba prosta šukać svajho pracadaŭcu, upeŭniena dyrektar kadravaha ahienctva «Kvadrat».
Dośvied prychodzić z uzrostam
Pa statystycy, siarod asobaŭ, jakija stajać na ŭliku pa biespracoŭi ŭ stalicy, ludzi starejšyja za 50 hadoŭ zajmajuć 21%. U pošukach pracy jany karystajucca roznymi krynicami, u tym liku raźmiaščeńniem reziume na śpiecyjalizavanych resursach. Tak, u kastryčniku-listapadzie 2016 hoda reziume kandydataŭ ad 50 hadoŭ i starejšych skłali kala 5% ad ahulnaj kolkaści reziume, raźmieščanych na sajcie rabota.tut.by. Bolš za ŭsio reziume ŭ kastryčniku-listapadzie 2016 hoda pryjšłosia na prafiesijnyja vobłaści «vytvorčaść» (14,5%), «budaŭnictva» (10,4%) i «transpart» (9,1%).
«Varta adznačyć, što siońnia ŭkazańnie abmiežavańniaŭ pa ŭzroście ŭ vakansijach, jakija nie źviazany ź dziełavymi jakaściami i nie abumoŭleny śpiecyfikaj pracy, ličycca dyskryminacyjaj i zabaroniena biełaruskim zakanadaŭstvam. Ludzi starejšaha ŭzrostu, jak praviła, najbolš zapatrabavanyja na pazicyjach, dzie nieabchodny vialiki, ekśpiertny dośvied pracy ŭ adpaviednaj prafiesijnaj śfiery», — prakamientavała Śviatłana Šaparova, dyrektar RABOTA.TUT.BY.
Nie adčajvacca ŭ lubym uzroście
Transpart zajmaje treci radok u rejtynhu pa kolkaści padadzienych reziume. Heta nie vypadkova: siarod niemaładych ludziej niamała tych, chto maje šmathadovy dosievd kiravańnia aŭtamabilem. Rana ci pozna, śviadoma ci vymušana jany vyrašajuć pasprabavać siabie ŭ śfiery pieravozki pasažyraŭ. Bałazie, mahčymaści siońnia jość. Siarod takich — 62-hadovy Mikałaj Masalevič, samy rejtynhavy kiroŭca Uber u Minsku: jaho siaredniaja adznaka pa vynikach prykładna 3 tysiač pajezdak składaje 4,96 z 5.
U svoj čas jon zakryŭ ułasny biznes, zajmaŭsia tranśfierami i ekskursijami, a potym adhuknuŭsia na abjavu ab zaprašeńni kiroŭcaŭ da supracoŭnictva. Mikałaj bajaŭsia, što buduć składanaści, ale ŭ Uber pra ŭzrost jaho navat nie spytali. Mužčyna navat spačatku padumaŭ, što ŭ kampanii nie viedajuć jaho sapraŭdnaha ŭzrostu, ale supakoiŭsia: «Viedajuć, viadoma, ja ž pašpartnyja dadzienyja padavaŭ, ale ličba nikoha nie źbiantežyła».
«Zvyčajna heta hałoŭnaja prablema: hladziać nie na prafiesijanalizm, a na datu ŭ pašparcie. Nie treba — vy ŭ pracy mianie vyprabujcie», — tłumačyć jon. Mikałaj Masalevič uspaminaje, što samym składanym u pracy ź inavacyjnym servisam było asvoić pracu z mabilnym dadatkam i sa smartfonam. A samym važnym urokam — nie adčajvacca ŭ składanaj situacyi. «Kali ja zakryŭ biznes i mianie nie brali na pracu, ja nie źniavieryŭsia. Spačatku mianie vyručyli ekskursii, jakija arhanizoŭvaŭ na mikraaŭtobusie. A kali i heta śfiera pierastała karmić — na vyručku pryjšoŭ Uber, dla jakoha važny nie moj uzrost, a žadańnie pracavać, pracavitaść, adkaznaść i inšyja asabistyja i prafiesijnyja jakaści, — adznačaje kiroŭca.
Partniorstva, prafiesijanalizm i ŭciahnutaść
U Uber paćviardžajuć słovy svajho partniora. «U žycharoŭ vialikich haradoŭ źjaŭlajucca novyja mahčymaści hodnaha zarobku. Supracoŭničać z nami zručna: kiroŭcy-partniory mohuć hnutka płanavać svoj pracoŭny dzień i sami vyznačać, jakuju kolkaść času pravieści na płatformie, što dazvalaje efiektyŭna sumiaščać supracoŭnictva z Uber ź inšymi prafiesijnymi prajektami i asabistymi spravami, naprykład, z kłopatam pra siabroŭ, siamju, unukaŭ», — adznačaje dyrektar pa kamunikacyjach Uber u Rasii i SND Iryna Huščyna.
Uber pracuje ź jurydyčnymi asobami abo indyvidualnymi pradprymalnikami, zarehistravanymi ŭ adpaviednaści ź biełaruskim zakanadaŭstvam. Servis aktyŭna pryciahvaje da supracoŭnictva ludziej starejšaha ŭzrostu va ŭsim śviecie. U 2015 hodzie Uber u ZŠA staŭ partnioram niekamiercyjnaj arhanizacyi AARP, metaj jakoj stała pryciahnieńnie ŭvahi da prablemy zaniataści ludziej va ŭzroście. Tamu biełaruskija kiroŭcy va ŭzroście 50+ mohuć nie adčuvać strachu ŭ pošukach zaniataści: uzrost — nie pieraškoda partniorstvu z Uber, da taho ž źniknie dylema: pracavać ci radziej bačyć unukaŭ.
Kamientary