Alaksandr Łukašenka pieradaŭ prezidentu Kazachstana Nursułtanu Nazarbajevu kopii archiŭnych dakumientaŭ, vyjaŭlenych orhanami dziaržbiaśpieki Biełarusi, u dačynieńni da asudžanych u BSSR u kancy 1930-ch hadoŭ pa palityčnych matyvach i etapavanych u łahier na terytoryi Kazachstana žančyn, pieradaje BIEŁTA.
Dakumienty pryznačanyja dla Muziejna-miemaryjalnaha kompleksu pamiaci achviar palityčnych represij i tatalitaryzmu, jaki raźmieščany na miescy najbujniejšaha savieckaha žanočaha łahiera — Akmalinskaha śpiecadździaleńnia Karłaha NKVD SSSR, bolš viadomaha jak Akmalinski łahier žonak zdradnikaŭ Radzimy.
Alaksandr Łukašenka adznačyŭ, što Nursułtan Nazarbajeŭ šmat uvahi nadaje adnaŭleńniu abjektyŭnaści historyi i histaryčnaha pracesu. «Viedaju, što vy čałaviek, prychilny da histaryčnaj praŭdy, kolki vy zrabili dla stvareńnia muzieja na miescy Akmalinskaha łahiera žonak zdradnikaŭ Radzimy», — skazaŭ jon.
Kiraŭnik biełaruskaj dziaržavy raskazaŭ, što kali daviedaŭsia ab realizacyi idei pa stvareńni muziejna-histaryčnaha kompleksu na miescy byłoha łahiera niedaloka ad Astany, to daručyŭ KDB Biełarusi znajści i vyvučyć archiŭnyja materyjały, bo ŭ łahier ssyłalisia ludzi z samych roznych respublik byłoha SSSR. «My znajšli cikavyja materyjały. Dumaju, jany pasłužać asnovaj našaj biełaruskaj vystavy ŭ hetym muziei», — adznačyŭ Łukašenka.
Pa jaho słovach, dakumienty, jakija pieradajucca, — kopii spraŭ u dačynieńni da žonak biełaruskich piśmieńnikaŭ, listy svajakoŭ represavanych žančyn. Siarod ich — i ciešča narodnaha paeta Biełarusi Pietrusia Broŭki.
Nursułtan Nazarbajeŭ padziakavaŭ biełaruskamu kiraŭniku za archiŭnyja dakumienty. Jon raspavioŭ, što ŭ ekspazicyi muzieja na miescy łahiera pasprabavali ŭznavić umovy pobytu i ŭtrymańnia źniavolenych, jakija isnavali tady. «Tam prosta ŭ katavańniach hinuli ludzi. Jany byli ź dziećmi, niekatoryja — ciažarnyja. Naradžali, dzieci hinuli, — skazaŭ prezident Kazachstana. — Niedaloka jość śpiecyjalnyja mohiłki — nazyvajucca matuliny mohiłki — dla dziaciej. Tam na kryžach lalki visiać. Žudasna! Nielha zabyvać heta!».
Jak rastłumačyli ŭ KDB Biełarusi, supracoŭnikami orhanaŭ dziaržbiaśpieki na pastajannaj asnovie viadziecca rabota pa navukovaj raspracoŭcy archiŭnych dakumientaŭ. U chodzie karpatlivaj pracy vyjaŭlenyja i vyvučanyja materyjały archiŭnych kryminalnych spraŭ u dačynieńni da 63 žančyn — žonak represavanych u 1937 hodzie pradstaŭnikoŭ biełaruskaj intelihiencyi. Asudžanyja pa palityčnych matyvach žančyny byli etapavanyja ŭ Akmalinski łahier z BSSR.
Dadzienyja materyjały ŭnikalnyja i ŭjaŭlajuć ź siabie nie tolki navukovuju i histaryčnuju kaštoŭnaść, ale i źjaŭlajucca častkaj historyi kankretnaha čałavieka, siamji. Takim čynam, źjaŭlajecca mahčymaść dapamahčy svajakam, jakija paciarpieli ŭ hady masavych palityčnych represij, adnavić asobnyja staronki historyi svajoj siamji.
Muziejna-miemaryjalny kompleks pamiaci achviar palityčnych represij i tatalitaryzmu byŭ adkryty 31 maja 2007 hoda pa inicyjatyvie prezidenta Kazachstana Nursułtana Nazarbajeva. Jon raźmieščany niedaloka ad stalicy Kazachstana Astany.
Pamior paet Uładzimir Karyzna, aŭtar słoŭ da ciapierašniaha dziaržaŭnaha himna Biełarusi8
Pamior paet Uładzimir Karyzna, aŭtar słoŭ da ciapierašniaha dziaržaŭnaha himna Biełarusi
Viadomy partret Kahanca akazaŭsia savieckim fejkam, zatoje znajšłosia adzinaje fota archieołaha Tatura. Razhadanyja fotatajamnicy Biełaruskaha muzieja ŭ Vilni
Kamientary