Biełaruski Nacyjanalny archiŭ razam z archivam KDB, a taksama Instytutam rasijskaj historyi RAN i rasijskim fondam «Histaryčnaja pamiać» da hadaviny źniščeńnia Chatyni vydali knihu. Dakładniej, knihu vydavali rasijanie, biełaruski bok abmiežavaŭsia pradastaŭleńniem dakumientaŭ. Nazvu jany dali takuju: «Ubijcy Chatyni. 118-j ukrainskij batalon ochrannoj palicii v Biełoruśsii, 1943—1944».
Varta adznačyć, što ŭ niamieckich dakumientach 118-y bataljon nie značyŭsia «ŭkrainskim».
My spytalisia ŭ biełaruskaha historyka i archivista Viačasłava Sielamienieva, jaki braŭ udzieł u składańni knihi, ci niama tut niekarektnaści.
«Čamu jon nie byŭ ukrainskim? Aficyjna moža [takoj nazvy] i nie było… Ale heta byŭ čysta ŭkrainski bataljon! — kaža Sielamienieŭ. — My nie dajem aficyjnuju nazvu, a robim, kab było jasna, pra što idzie havorka. Zrešty, u dakumientach partyzanskich napisana, što jon byŭ ukrainskim. Tam ukraincy składali asnovu bataljona — kaho hvałtam zahnali tudy, a chto dobraachvotna. I padčas dopytaŭ kazali jany naŭprost kazali, što bataljon ukrainski byŭ. U niamieckich dakumientach, darečy, sustrakajecca takaja nazva taksama — jon tam i tak i tak. Tamu ja nie dumaju, što heta ŭbivaje klin pamiž siońniašnimi narodami. A nakont «Biełoruśsii»… Heta rasijanie vydavali, nie ŭzhadnili z nami, u ich čamuści manija ŭvieś čas nazyvać Biełaruś «Biełoruśsijej», — skazaŭ Viačasłaŭ Sielamienieŭ.
Histaryčnyja dakumienty śviedčać, što Chatyń źniščyli esesaŭcy z kamandy Dyrlivanhiera. Im dapamahaŭ 118-y bataljon achoŭnaj palicyi, składzieny z pałonnych čyrvonaarmiejcaŭ, jakija trapili ŭ Kijeŭski kacioł i paśla pad stracham hałodnaj śmierci byli zavierbavanyja na słužbu niemcam. U saviecki čas pra ŭdzieł savieckich hramadzian u źniščeńni Chatyni havaryć było nie pryniata. Ličyłasia, što heta moža zaškodzić družbie narodaŭ SSSR. Ciapier u Rasii ŭpali ŭ inšuju krajnaść.
Ciapier čytajuć
Namieśnikam kiraŭnika Administracyi prezidenta staŭ ćvierdałoby Muraviejka, a Hienštab uznačaliŭ hienierał, jaki nie vučyŭsia ŭ Rasii20
Namieśnikam kiraŭnika Administracyi prezidenta staŭ ćvierdałoby Muraviejka, a Hienštab uznačaliŭ hienierał, jaki nie vučyŭsia ŭ Rasii
Biełarus-vachtavik na Jamale stvaraje pieśni na biełaruskaj movie z dapamohaj ŠI. «Raniej muzyka była zakrytym kłubam. Niejrasietki adčynili hetyja dźviery z nahi»1616
Kamientary