Kampanija «Razam da spravy» — plon sumiesnych vysiłkaŭ kampanii «Budźma biełarusami!» i centra daśledavańnia hramadskaha mierkavańnia SYMPA — hadami ładzić mierapryjemstvy i tok-šou u biełaruskich rehijonach. Navošta? Ci patrebna heta našym suajčyńnikam pa-za MKADam? Ci jość plon?
Na praktycy «Razam da spravy» — heta sieryja tok-šou, Kirmašoŭ prajektaŭ, majstar-kłasaŭ i kruhłych stałoŭ u roznych kutkach našaj radzimy, jakija pravodziać tearetyki i praktyki, ale zaŭsiody lidary ŭ svajoj halinie. Udzielniki — miascovyja žychary i aktyvisty, jakija chacieli b zrabić niešta dla svajho rehijona, časam nie viedajučy, jak.
Takim čynam, u vyniku niaspynnaj dziejnaści kampanii było padtrymana bolš za 45 kulturnickich prajektaŭ, bolš za dva dziasiatki kłubaŭ miascovych inicyjatyŭ — pa ŭsioj Biełarusi zapaliłasia šmat novych ahieńčykaŭ, paklikanych śviacić svajmu atačeńniu, dajučy sihnał: «Žyć i pracavać možna i treba TUT».
Nasta Daškievič dałučyłasia da kampanii prykładna hod tamu, staŭšy rehijanalnym kaardynataram «Razam da spravy» i paśpieŭšy nakrucić za hety čas nie adnu tysiaču kiłamietraŭ u pajezdkach pa Biełarusi:
«Pravincyja» — jana ŭ nas hałavie, žyvie siarod našych tarakanaŭ i stereatypaŭ. Biełaruś tym i fajnaja, što vielmi roznaja i vialikaja. Kožnaje miastečka vartaje taho, kab źmianiać jaho da lepšaha jak u płanie infrastruktury, tak i ŭ płanie kulturnaj atmaśfiery. Bolš za toje, nam, minčukam, jość čamu pavučycca ŭ tych, chto źjechaŭ za MKAD i nie spadziajecca na «matolkapamahi», a biare i robić. Čaho kaštuje toj ža fiestyval SPRAVA ŭ Biełaj Carkvie!..»
Kaniečnie, byvaje pa-roznamu i praca z rehijonami daloka nie zaŭždy vyhladaje idylična. Heta i admieny mierapryjemstvaŭ, i naściarožanaść u miascovych čynoŭnikaŭ dy aktyvistaŭ, jakija ŭpieršyniu sutykajucca z tym, što niechta da ich choča pryjechać, kab pahutaryć pra ich prablemy, płany, pierśpiektyvy.
«Tym nie mienš vielmi pryjemna bačyć, jak naściarožanaść źmianiajecca davieram, — praciahvaje Nasta. — Niaŭpeŭnienaść miascovaha kaardynatara na hatoŭnaść da pracy i fantan idejaŭ, a admieny stanoviacca vielmi redkim vyklučeńniem. To bok niepryjemnyja momanty zaŭždy byli i buduć, ale hałoŭnaje — heta pazityŭnaja dynamika. Urešcie, nas zaprašajuć znoŭ i znoŭ — tady i adčuvaješ, što robiš usio niedaremna».
Na paru z «Budźma biełarusami!» u kampanii «Razam da spravy» ŭžo try hady biare ŭdzieł i centr SYMPA. Pavodle akademičnaha dyrektara apošniaha, Dźmitryja Markušeŭskaha, jaho struktury najpierš cikava dzialicca dośviedam, jaki majuć ekśpierty SYMPA ŭ halinie mižsiektarnaha ŭzajemadziejańnia dla ŭstojlivaha raźvićcia.
«Dzialicca — značyć raspaviadać zacikaŭlenym ludziam i arhanizacyjam, jak hramadzianie, biźnies i ŭłada mohuć razam efiektyŭna vyrašać zadačy raźvićcia svajoj miascovaści, — tłumačyć Źmicier. — Heta zadačy i kulturnickaha profilu, i sacyjalna-ekanamičnaha. My pryvodzim prykłady z roznych krain, kab paraŭnać i patłumačyć, jak heta robicca ŭ śviecie. Upeŭnieny, praz takuju supracu palapšajecca žyćcio ludziej».
Kampanija «Razam da spravy» robić akcent mienavita na inkluziŭnym raźvićci. Čamu? Bo sa stalicy ciažka, kali naohuł mahčyma, ubačyć usiu raznastajnaść i hłybiniu prablem, jakija turbujuć ludziej u našych haradach i miastečkach.
«Varta źviarnuć uvahu, — praciahvaje Źmicier, — što kali my z kalehami ŭdzielničajem u abmierkavańni prablemaŭ u rehijonach, to dzielimsia mierkavańniami, razmaŭlajem, dyskutujem, jak zrabić najlepš. Važna razmaŭlać i prapanoŭvać varyjanty rašeńniaŭ, ale nie pavučać, nie stavić zadačy».
Pavodle Dźmitryja, nieadjemnaj častkaj kampanii stała Škoła meraŭ, słuchačy i vypuskniki jakoj — patencyjnyja i sapraŭdnyja lidary, jakija atrymali viedy i navyki, nieabchodnyja dla efiektyŭnaha i ŭstojlivaha terytaryjalnaha raźvićcia. «My spadziajomsia, što jany praciahnuć pracu ŭ svaich rehijonach u ščylnym partniorstvie ź inšymi ŭdzielnikami kampanii «Razam da spravy», — reziumuje Markušeŭski.
U skarboncy kampanii — kulturnickija festy i dobraŭparadkavanyja hramadskija miescy, krajaznaŭčyja daśledavańni i vydańni, sfarmavanyja supołki miascovych aktyvistaŭ-vałancioraŭ, jakija robiać małyja i vialikija spravy, naładžvajuć haryzantalnyja suviazi ŭ svaim rehijonie. Važna, što ŭ dalejšym kankretnaja miascovaja inicyjatyva moža pracavać užo i biez «Budźma biełarusami!», i biez SYMPA — całkam aŭtanomna. Hałoŭnaje — pryjechać, padtrymać, dać šturšok.
«Bolšaść našych tok-šoŭ źbiraje tak zvanuju «sol ziamli», — padvodzić vyniki Nasta Daškievič. — Heta najbolš aktyŭnyja i zacikaŭlenyja ludzi rehijona. I kali jany źbirajucca razam, vyniki časam byvajuć fantastyčnyja! A jašče heta vielmi natchniaje, kali bačyš školnic 8-9 kłasaŭ ź viosački ŭ Mahiloŭskaj vobłaści, jakija prezientujuć prajekt «vioski pamiaci»: virtualna ažyvić viosku, jakoj daŭno ŭžo niama. I kab siabruki-školniki, prajazdžajučy pobač na rovarach, mahli dakranucca da spadčyny hetaj ziamli».
Sapraŭdy, kali ŭ Minsku pravodzicca bieźlič vorkšopaŭ, majstar-kłasaŭ, fiestyvalaŭ, čamu na ich nie majuć prava maładziony z Pružanaŭ, Łuninca ci Dokšycaŭ? Niaŭžo im nie patrebnyja ekśpierty, parady, niefarmalnaje navučańnie i padtrymka? Atrymlivajecca, patrebnyja. I, zrazumieŭšy heta, ty atrymlivaješ jašče adzin klučyk da pytańnia, jak raźvivać Biełaruś kompleksna, pa-za ŭtulnymi kaviarniami na Revalucyjnaj ci Zybickaj.
«Razam da spravy» — heta nie «havarylnia» z pryhožymi fotaspravazdačami, ale realnaja praca, jakaja daje mahčymaść pradstaŭnikam našych rehijonaŭ žyć nie «čarkaj-i-skvarkaj», a rabić svaju maleńkuju radzimu lepšaj i pryhažejšaj. Nie stajać pierad pastajannaj dylemaj pierajezdu z «depresiŭnaj pravincyi» ŭ vialiki horad, a rabić svoj maleńki dom bolš kamfortnym i pryvabnym.
Ciapier čytajuć
«Śvińni zarochkali. Biez vady daŭno nie siadzieli, ja b im adklučyŭ». Azaronak abrynuŭsia na žycharoŭ rajona Lebiadziny24
Kamientary