Bankir Cyrto: čałaviek składanaha losu abo padsadnaja kačka dla važnych aryštantaŭ u «amierykancy»? Stali viadomyja novyja padrabiaznaści
Były bankir Mikałaj Cyrto, asudžany ŭ 2017 hodzie i nieŭzabavie nibyta pamiłavany razam z kalehami, niadaŭna ŭspłyvaŭ u publikacyi «Našaj Nivy». Pra jaho paŭtorny aryšt raskazvaŭ pierakładčyk Siarhiej Paŭłavicki, jaki byŭ susiedam Cyrto ŭ SIZA KDB u 2023‑m. Tam Cyrto raskazvaŭ jamu i dyrektaru «Babulinaj krynki» Hienadziu Skitovu, što siadzić pa palityčnaj spravie «Čornaj knihi Biełarusi». Ale znajšoŭsia čałaviek, jakomu Cyrto ŭ inšy čas kazaŭ zusim inšaje.
U kancy 2017 hoda hrupu top-mieniedžaraŭ Biełarusbanka asudzili za chabary. Pieršamu namieśniku staršyni praŭleńnia Hienadziu Haspadaryku prysudzili 7,5 hoda kałonii. Vykanaŭčamu dyrektaru Anatolu Bahoviku — 8 hadoŭ. Namieśniku dyrektara departamienta pa rabocie z kaštoŭnaściami Mikałaju Cyrto — 9 hadoŭ, choć jon i supracoŭničaŭ sa śledstvam.
Dalejšy los usich troch skłaŭsia niezvyčajna.
Bahavik vyjšaŭ pa pamiłavańni ŭžo ŭ mai 2018 hoda. U 2020‑m jon razam z žonkaj Ivannaj dałučyŭsia da ruchu za sumlennyja vybary. Urešcie Ivanna atrymała pa palityčnym artykule dva hady kałonii. Anatolu dali mienš, dakładny termin nieviadomy. Jon jak «recydyvist» trapiŭ u kałoniju ŭ Vaŭkavysku i całkam adbyŭ pryznačanaje palityčnaje pakarańnie.
Hienadzia Haspadaryka taksama vyzvalili pa pamiłavańni. Infarmacyja pra heta źjaviłasia ŭ kancy 2019-ha, ale nieviadoma, kali mienavita bankir vyjšaŭ na svabodu. Haspadaryka ŭładkavali na vysokuju pasadu na MTZ, ale ŭ 2021 hodzie jon pamior ad nastupstvaŭ karanavirusa.
A voś pra dalejšuju bijahrafiju Cyrto raniej było nieviadoma.
U pačatku 2024 hoda Cyrto siadzieŭ u SIZA KDB, «amierykancy», u adnoj kamiery z palitviaźniem Siarhiejem Paŭłavickim. Trecim u kamiery byŭ dyrektar «Babulinaj krynki» Hienadź Skitoŭ.
Cyrto śćviardžaŭ susiedziam, što pa bankaŭskaj spravie jaho pamiłavali, ale paśla aryštavali za pieradaču infarmacyi ŭ «Čornuju knihu Biełarusi».
«Maŭlaŭ, jon skinuŭ tudy danyja niekalkich fieldjehieraŭ, jakich viedaŭ jašče za časami svajoj raboty ŭ banku. Bolš jon sam nie raskazvaŭ, a ja nie raspytvaŭ. Zatrymali jaho niedzie ŭ 2023 hodzie», — kazaŭ «Našaj Nivie» Paŭłavicki.
U hetym tajminhu jość dziŭnaje niesupadzieńnie. Aryšty za «Čornuju knihu» išli ŭ Biełarusi ŭ 2021‑2022 hadach. Siłaviki mieli krata ŭ składzie kamandy, tamu mahli atrymlivać źviestki pra infarmataraŭ kamandy adrazu ž — i zatrymlivać ich. A kali razam z Ramanam Pratasievičam schapili Sofju Sapiehu — administratarku «Čornaj knihi», — i atrymali dostup da jaje mabilnika, aryšty stali masavymi.
Čamu b Cyrto tady trymali na svabodzie da 2023 hoda, było niezrazumieła.
Adnak paśla papiaredniaj publikacyi «Našaj Nivy» pra Cyrto z redakcyjaj źviazaŭsia čałaviek, čyju asobu i historyju my vieryfikavali. Jon siadzieŭ u SIZA KDB pad śledstvam viasnoj 2022‑ha hoda. Pa słovach našaha surazmoŭcy, jaho vielmi ździviła apisanaja situacyja, tamu što paśla aryštu jon znachodziŭsia z Cyrto ŭ adnoj kamiery. I toj raskazvaŭ jamu absalutna inšuju historyju taho, što ź im zdaryłasia.
«Ja trapiŭ u kamieru nieŭzabavie paśla pačatku vajny va Ukrainie. U majoj kryminalnaj spravie taksama byŭ palityčny kampanient. U kamiery ŭžo byŭ Mikałaj Cyrto. Jon raskazaŭ, što ŭ SIZA KDB užo druhi raz, ale ŭsio pa adnoj i toj ža karupcyjnaj spravie: maŭlaŭ, adkrylisia novyja epizody pa chabarach u banku, niechta niešta ŭspomniŭ, i jaho znoŭ schapili za staryja bankaŭskija pryhody.
Uražańnie ŭ pryncypie jon rabiŭ dobraje, a niekatoryja jaho parady navat dapamahli, bo jon jak vopytny čałaviek źniaŭ niekatoryja pytańni pieršych dzion znachodžańnia ŭ «amierykancy», jakija ŭźnikajuć u navičkoŭ.
Tłumačyŭ, što tut navokał adbyvajecca, jakija praviły, jak siabie lepš pavodzić ź piersanałam, kali, zrešty, užo narešcie pakormiać.
Raskazvaŭ historyi z žyćcia, karjerny šlach. Maŭlaŭ, sam z Navapołacka, ale na čas razvału Sajuza byŭ vajskoŭcam va Ukrainie, adkul viarnuŭsia ŭ Minsk i znajšoŭ svoj los. U bank trapiŭ z abmieńnika, ale časy byli takija, što vysłužyŭsia ŭ načalniki.
U kamiery rašaŭ zadački pa vyšejšaj matematycy i razvažaŭ, što kali vyjdzie, to pojdzie ŭ repietytary, bo heta siońnia adzinaja biaśpiečnaja praca.
Praŭda, adnosna kamunikacyi sa śledčymi parady Cyrto byli, chutčej, škodnymi. Ja byŭ nastrojeny ničoha nie pryznavać i ad dačy pakazańniaŭ admaŭlaŭsia, bo ličyŭ, što ni ŭ čym nie vinavaty.
A Cyrto kazaŭ što heta pazicyja niapravilnaja, heta nie dapamoža. I kali ja nasamreč nievinavaty, to treba abaviazkova ŭsio śledčamu raskazać, što jaho cikavić, być aktyŭnym na dopytach — kab praces pajšoŭ i śledčy chutčej va ŭsim razabraŭsia», — raskazaŭ nam sukamiernik.
«Ni pra «Čornuju knihu Biełarusi», ni historyi sa skinutymi tudy źviestkami fieldjehieraŭ jon nie raskazvaŭ», — adrezaŭ naš surazmoŭca.
Admietna, što, pa słovach Paŭłavickaha, aŭtarytetny biznesmien Skitoŭ padazravaŭ, što Cyrto znachodzicca ŭ kamiery nie prosta tak, a ź niejkimi dadatkovymi zadačami, adnak nie mieŭ paćviardžeńniaŭ hetamu.
Historyja Mikałaja Cyrto poŭnaja supiarečnaściaŭ, jana nijak nie ŭkładvajecca ŭ zvykłyja turemnyja ałharytmy.
Jaho asudzili ŭ 2017‑m adnačasova z Haspadarykam, ale Haspadaryk da kałonii dajechaŭ — pra što jość paznaki ŭ bazach, jakija jość u rasparadžeńni Belpol, — a Cyrto nie dajechaŭ. Prynamsi dakumientalnych śladoŭ jaho prysutnaści ŭ kałonijach niama.
Z adnym čałaviekam jon siadzieŭ u kamiery «amierykanki» ŭ pačatku 2022 hoda, z druhim — u pačatku 2024 hoda. Heta amal niemahčyma, vyklučny vypadak, kab čałaviek tak doŭha znachodziŭsia ŭ SIZA KDB. Maksimalny čas śledstva pa spravie — paŭtara hoda. A kali spravu pieradajuć u sud, aryštanta pieravodziać z «amierykanki» ŭ SIZA №1 (raniej — Vaładarka). Cyrto ž niejkim čynam zavisnuŭ tam minimum na dva hady.
«Tak, Cyrto kazaŭ, što, maŭlaŭ, vielmi nie choča jechać u kałoniju», — uzhadvaje Paŭłavicki.
Dvum susiedziam Cyrto ahučyŭ roznyja historyi svajoj kryminalnaj spravy, pry hetym ujaŭnaja pieradača danych u «Čornuju knihu Biełarusi» — heta adnaznačna palityčnaje «złačynstva», paśla prysudu pa jakim asudžanaha ŭnosiać u śpisy ekstremistaŭ i/ci terarystaŭ.
Miarkujučy pa tym, što proźvišča Cyrto ŭ hetych śpisach niama, jon abo nie byŭ asudžany pa palityčnym artykule, abo dahetul znachodzicca ŭ SIZA.
U biełaruskaj turemnaj sistemie časam sustrakajecca niefarmalnaja praktyka, kali aryštant paśla vyniasieńnia prysudu nie adpraŭlajecca ŭ kałoniju, ale zastajecca ŭ SIZA ŭ jakaści svojeasablivaha dobraachvotnaha pamočnika śledčych. Jon nie pracuje ŭ haspadarčym atradzie, a prosta žyvie ŭ kamiery i dapamahaje siłavikam źbirać infarmacyju pra inšych aryštantaŭ. Uzamien administracyja ŭstanovy moža abiacać jamu umoŭna-daterminovaje vyzvaleńnie ci chacia b prosta harantavać biaśpieku. Pakul što niama dakładnych dokazaŭ, što Cyrto znachodziŭsia ŭ «amierykancy» (ci znachodzicca dahetul) u takim statusie, adnak usie ŭskosnyja śviedčańni demanstrujuć, što jaho historyja anamalnaja.
Kali vy były palitviazień (ci byli aryštavanyja pa inšym artykule) i pierasiakalisia ŭ SIZA KDB ź Mikałajem Cyrto, źviažyciesia z našaj redakcyjaj. Novaja infarmacyja, chaj navat i ananimnaja, dapamoža skłaści poŭnuju karcinu.
«Naša Niva» — bastyjon biełaruščyny
PADTRYMAĆ
Kamientary