«Vy pryjšli siudy łochami, a staniecie drapiežnikami». Jak pracujuć minskija koł-centry skamieraŭ

Onliner.by raskazvaje, jak piensijanieraŭ pierakonvali brać mikrapazyki, jak sami supracoŭniki apraŭdvali toje, što adbyvajecca, i čamu nichto nie bajaŭsia, što rana ci pozna za ŭsio heta pryjdziecca adkazać.

17 lutaha ŭ Minsku prajšła maštabnaja apieracyja pa likvidacyi sietki machlarskich koł-centraŭ. Pavodle źviestak MUS i Śledčaha kamiteta, pieratrusy prajšli ŭ čatyroch ofisach i pa dziasiatkach adrasoŭ fihurantaŭ. U pamiaškańniach u momant vizitu siłavikoŭ znachodzilisia amal 200 čałaviek, a 55 mierkavanych kiraŭnikoŭ i najbolš aktyŭnych udzielnikaŭ byli zatrymanyja.

Schiema pracavała pa pryncypie tak zvanaj foreks-kuchni. Heta madel, pry jakoj kampanija tolki imituje handal na finansavych rynkach. Klijentu pakazvajuć płatformu, hrafiki, kaciroŭki, «rost bałansu», ale jaho hrošy nie vyvodziacca na realnyja biržy i nie ŭdzielničajuć u sapraŭdnych uhodach. Srodki zastajucca na padkantrolnych ašukancam rachunkach abo kryptakašalkach, a ŭvieś handal isnuje tolki na ekranie.

Pakul klijent unosić novyja depazity, jamu demanstrujuć prybytak, ale jak tolki jon sprabuje vyvieści hrošy ci pierastaje papaŭniać rachunak, pačynajucca prablemy: to suma dla vyvadu niedastatkovaja i treba dakinuć jašče, to nieabchodna zapłacić kamisiju ci padatak. Urešcie, kali vyciahnuć z čałavieka ŭžo niama čaho, suviaź ź im abryvajuć.

Havaryli, što telefanujuć z Łondana

Siarod adrasoŭ, jakija nazyvajuć krynicy, ofis na vulicy Miastroŭskaj, 26 (jon ža milhaŭ u videa ad SK). Pa słovach byłych supracoŭnikaŭ, struktura pracavała praź niekalki jurydyčnych asob i rehularna mianiała nazvy. Spačatku heta byŭ «Rojał Kepitał», zatym «Smart Kanekšn»; u rozny čas jany nazyvalisia LimeFX, CapitalProf, Umarkets.

Dla patencyjalnych klijentaŭ kampanija pradstaŭlałasia mižnarodnaj i ŭ zaležnaści ad aŭdytoryi «znachodziłasia» to ŭ Łondanie, to ŭ Maskvie — realny minski ofis u hetaj hieahrafii, zrazumieła, nie fihuravaŭ.

Pry hetym brendaŭ mahło być značna bolš: nazvy mianialisia pa miery nieabchodnaści. Sam «rebrendynh» supracoŭnikam tłumačyŭsia prosta: maŭlaŭ, heta rabiłasia dla «raźvićcia novych rynkaŭ», «abnaŭleńnia pazicyjanavańnia», «pašyreńnia praduktovaj liniejki». Adnak faktyčna źmiena šyldy časta adbyvałasia paśla źjaŭleńnia vialikaj kolkaści niehatyŭnych vodhukaŭ abo błakiroŭki sajtaŭ — tak miarkujuć našy śpikiery.

Pieršym ab pracy ŭnutry hetaha ofisa raskazaŭ Vadzim (imia źmieniena). U 2020 hodzie jon uładkavaŭsia tudy mieniedžaram pa prodažach i adpracavaŭ kala troch miesiacaŭ. Pa jaho słovach, razumieńnie taho, što adbyvajecca nasamreč, pryjšło nie ŭ pieršy dzień i navat nie ŭ pieršy miesiac. Ale kali karcina skłałasia kančatkova, jon vyrašyŭ syści.

Najom: «mižnarodnaja kampanija» šukaje stresaŭstojlivych

Vakansii raźmiaščalisia na aficyjnych placoŭkach pa pracaŭładkavańni — i tady, i ciapier ich ślady možna znajści ŭ archivach. Farmuloŭki vyhladali maksimalna reśpiektabielna: mieniedžar pa prodažach, finansavy kansultant, śpiecyjalist pa pracy z klijentami. Nijakich zhadak koł-centraŭ i ŭžo tym bolš čahości kryminalnaha — sucelnyja inviestycyi, Forex, raźvićcio i mižnarodnyja rynki.

Patrabavańni da kandydataŭ byli davoli prostyja: piśmiennaja mova, kamunikabielnaść, stresaŭstojlivaść, ambicyjnaść. Dośvied vitaŭsia, ale abaviazkovym nie byŭ: usiamu navučać. Student čaćviortaha kursa, jaki šukaje pieršuju pracu, naŭrad ci ŭbačyć tut padvoch.

— Jak ja da ich uładkavaŭsia? Tut usio banalna: raźmiaściŭ reziume na placoŭcy, patelefanavała HR, zaprasiła na hutarku. Raskazała, što jany źjaŭlajucca Forex-kampanijaj, šukajuć mieniedžara pa prodažach: treba abzvońvać tych, chto pakinuŭ zajaŭku na zvarotnuju suviaź. Sama pa sabie praca zaklučajecca ŭ tym, kab dać vusnuju prezientacyju pa pasłuhach kampanii. Praces taki: jany nabirajuć hrupu na navučańnie, paśla jaho ty zdaješ ekzamien, i, kali ŭsio dobra, ciabie biaruć na pracu. Pa ŭmovach — akład $400 plus bonusy za kožny zrobleny klijentam depazit. Dla 2020 hoda heta byli niadrennyja ŭmovy. Praz paru dzion paśla sumoŭja mianie zaprasili na navučańnie, — raskazvaje Vadzim.

Pavialičyć

Ciakučka kadraŭ u kampanii była vysokaj, i heta nikoha asabliva nie biantežyła. Navučańnie zapuskali rehularna, hrupami ad 8 da 20 čałaviek. Niechta adsiejvaŭsia ŭžo na etapie padrychtoŭki, niechta nie zdavaŭ vynikovy ekzamien, niechta zvalniaŭsia ŭ pieršyja dni pracy. Płyń novych kandydataŭ pry hetym nie źmianšałasia: vakansii abnaŭlalisia, hrupy nabiralisia, praces išoŭ amal kanviejeram.

Navučańnie: dva tydni i $100 tysiač štrafu

— Navučańnie doŭžyłasia dva tydni — ź dziasiataj ranicy da šostaj viečara, amal paŭnavartasny pracoŭny dzień. Aŭdytoryja nahadvała školny kłas: party, doška, prajektar. Pieršyja dni pryśviačalisia teoryi. Nam tłumačyli, što takoje Forex, jak pracujuć valutnyja pary, što ŭpłyvaje na kaciroŭki, navošta sačyć za navinami. Asobny akcent rabili na tym, što kampanija pracuje lehalna, prazrysta i daŭno. Havaryli pra zamiežnyja ofisy, licenzii, mižnarodnuju historyju. Vizualna heta padmacoŭvałasia sajtami ź siertyfikatami.

Praź niekalki dzion pačynałasia zavučvańnie skryptoŭ. Budučych pradaŭcoŭ vučyli nie prosta raskazvać ab pradukcie, a atrymlivać maksimum infarmacyi pra klijenta.

— My cełymi dniami źbiralisia ŭ hrupy i pa čarzie prahaniali skrypty adzin na adnym, kidali adzin adnamu roznyja piarečańni, vučylisia ich apracoŭvać. Trenier chadziŭ pa aŭdytoryi, słuchaŭ razmovy i źviartaŭ uvahu na pamyłki, davaŭ kamientaryi, časam vyklikaŭ patreniravacca z saboj sam-nasam.

Sens skryptoŭ byŭ u tym, kab daviedacca patreby klijenta: choča jon sabie mašynu kupić, źlatać u adpačynak, na navučańnie dzieciam źbiraje. Kali klijent nie moh adkazać, usio roŭna treba było heta vypytać, bo na patrebu potym treba było cisnuć, kab pazmahacca ź piarečańniami. Taksama my daviedvalisia, u jakoj śfiery čałaviek pracuje i jaki ŭ jaho ŭzrovień dachodu.

Zatym my davali karotkuju prezientacyju, što takoje Forex, i na palcach tłumačyli, jak tam lohka zarablać. I čym praściej rastłumačyš, tym lepš. Umoŭna: «Vy kupili pamidory za 5 rubloŭ, zaŭtra jany padaraželi na 3 rubli, vy ich pradajacie za 8 i prybytak pakidajecie sabie. Taksama i na Forex, tolki z valutaj».

Pavialičyć

— Paśla ŭsiaho hetaha my raskazvali, što paśla ŭniasieńnia depazitu za kožnym klijentam zamacoŭvajecca jaho asabisty ekśpiert, a ŭsie našy ekśpierty — heta finansavyja hienii ź vielizarnym vopytam, što jany navučać inviestycyjam z nula, buduć dzialicca svajoj analitykaj i davać parady pa ździełkach. I, maŭlaŭ, ź imi našy klijenty biez usiakaha dośviedu za ličanyja miesiacy zarablajuć sabie na kvatery. Urešcie treba było pierakanać klijenta ŭnieści minimalny depazit $500, kab chutčej pačać zarablać razam z ekśpiertam.

Asobnym punktam amal usie ŭspaminajuć palihraf. Jaho budučyja pradaŭcy prachodzili na čaćviorty-piaty dzień navučańnia. Kandydataŭ pa adnym zavodzili ŭ asobny kabiniet, padklučali datčyki i zadavali pytańni.

— Palihraf dakładna byŭ nie dla ptušački. Pytańni byli ŭ asnoŭnym banalnyja: ci niama sudzimaści, ci kraŭ, ci ŭžyvaju ałkahol ci narkotyki, ci pasłali mianie da ich kankurenty. Zapomniłasia pavyšanaja cikavaść da taho, ci jość u mianie siabry i blizkija ŭ pravaachoŭnych orhanach, i pytańnie pra seksualnuju aryjentacyju.

Pavialičyć

— Usio heta prachodziła ŭ takoj hroznaj atmaśfiery, što ja adčuvaŭ siabie jak na dopycie. Adno i toje ž pytańnie palihrafołah moh zadavać niekalki razoŭ zapar, kožny raz pavyšajučy ton — až da taho, što pačynaŭ kryčać. Nibyta ničoha ad jaho nie chavaješ, ale serca kałocicca tak, nibyta zaraz vylecić.

Redka, ale zdarałasia takoje, što ludzi pravalvali palihraf ci prosta admaŭlalisia prachodzić jaho. Tady źjaŭlaŭsia achoŭnik i amal pad ruku vyvodziŭ kandydata na vulicu.

— Paśla vučoby byŭ ispyt: dva testavyja zvanki ź cimlidaram (kiraŭnikom kamandy), dzie jany vydavali siabie za klijentaŭ, kidali pytańni, a naša zadača była ich zakryć. Paśla hetaha kožnamu začytvali kamientaryi pa ekzamienie. Chto spraviŭsia, tych brali na pracu. Z astatnimi miła raźvitvalisia i žadali pośpiechu. Druhoha šancu nie było.

Za čas navučańnia nie było ni najmienšaha padazreńnia, što heta niejki skam.

Usio vyhladała maksimalna čysta i prazrysta, navat dumki nie było pračytać vodhuki: kampanija lehalnaja, nie chavajecca ŭ padvale, aficyjna najmaje supracoŭnikaŭ, plus słovy treniera pra ofis u Łondanie i pracu z 2008 hoda vyklikali davier.

Pracoŭny praces: «Uziali słuchaŭki, nabrali numar»

Paśla ispytu novaśpiečanyja mieniedžary vychodzili ŭ zału — u toj samy šumny ofis ź dziasiatkami stałoŭ, harniturami i hučnaj muzykaj.

— U pieršy dzień nam skazali prydumać sabie proźviščy, pry žadańni možna było i imia pamianiać. Tłumačyli heta tym, što klijenty, jakija nie pasłuchali ekśpierta i stracili hrošy pa svajoj vinie, mohuć pačać šukać nas u sacsietkach i teraryzavać. Hučała łahična.

Pavialičyć

Pracavali ŭ asnoŭnym z Rasijaj i Ukrainaj. Krychu radziej byli klijenty z Uźbiekistana, Kazachstana, krain ES. Pracavać ź Biełaruśsiu stroha zabaraniałasia. Nielha było kazać, što my znachodzimsia ŭ Minsku i ŭvohule što my rodam ź Biełarusi. Rasijanam my pavinny byli kazać, što znachodzimsia ŭ Maskvie, ukraincam — što ŭ Łondanie (im nabirali z brytanskich numaroŭ). Tłumačyli nam usio tak ža: maŭlaŭ, kali my skažam praŭdu, to klijenty, jakija stracili hrošy, mohuć pryjechać u ofis i raźbić vokny.

U zale ŭvieś čas hrała hučnaja muzyka — nastolki hučnaja, što mieniedžaram litaralna davodziłasia kryčać u mikrafon harnitury. Ad hetaha hołas hučaŭ bolš nastojliva i ŭpeŭniena. Heta ž dazvalała zaŭsiody być badziorym i enierhičnym. Da taho ž z-za pastajannaha «tyc-dyc» było składana razabrać, što mienavita kažuć svaim klijentam kalehi.

— Pracoŭny dzień pačynaŭsia a dziaviataj ranicy sa schodu kamandy, dzie kiraŭnik vystupaŭ z pramovaj pierad usim adździełam pieršasnych prodažaŭ — tych, čyjoj zadačaj było vyvieści novych lidaŭ na startavy depazit u $500.

Pačatkoŭcam spačatku davali patreniravacca na bazie admoŭščykaŭ — tych, kaho ŭžo abzvońvali raniej i chto naadrez admoviŭsia inviestavać. Pracavać z hetaj bazaj było vielmi składana, bo da nas hetym ludziam telefanavali ŭžo pa 10—20 razoŭ. Jak tolki na tym kancy čuli, ź jakoj ja kampanii, adrazu kryčali, pasyłali, patrabavali vydalić numary z bazy i kidali słuchaŭku. Z-za hetaha pieršyja dni nastroj byŭ maksimalna pryhniečanym, adčuvaŭsia sindrom samazvanca.

Jašče ŭ pieršy pracoŭny dzień davali padpisać NDA, dzie byŭ pakazany štraf $100 tysiač u vypadku pieradačy kamiercyjnaj tajny trecim asobam.

Klijenty: nie zusim tyja, chto maryŭ ab inviestycyjach

Lidy, pa słovach Vadzima, byli zusim nie tymi inviestarami, jakija maryli ab rynku Forex. Čaściej za ŭsio heta byli ludzi, jakija spampavali biaspłatnuju knihu ab zarobku ŭ internecie, zarehistravalisia na viebinar pa finansavaj piśmiennaści ci pakinuli numar telefona na sajcie z ekanamičnymi navinami. Farmalna jany prajaŭlali cikavaść da temy hrošaj, ale daloka nie zaŭsiody da handlu valutaj. Adnak unutry sistemy takija kantakty ličylisia patencyjalnymi klijentami, jakich treba «razahreć» i davieści da pieravodu srodkaŭ.

— Zatym mnie pačali davać śviežych lidaŭ — pa piać-šeść u dzień. Niechta nie padymaŭ słuchaŭku, niechta adkazvaŭ, maŭlaŭ, prosta knihu chacieŭ pačytać i Forex jamu nie cikavy — takija ludzi admaŭlalisia ad razmovy. Uvohule, paŭnavartasny dyjałoh atrymlivaŭsia z dvuma-tryma. Mnohija admaŭlalisia ad supracoŭnictva, kali čuli sumu minimalnaha depazitu $500, inšyja nastojvali, što im treba padumać, paraicca, pačytać vodhuki — takich nam było zabaroniena adpuskać.

Pavialičyć

Cimlidary prymušali cisnuć da apošniaha, jany słuchali našy razmovy i kryčali, kab my ich nie adpuskali, a časam mahli ŭstać za śpinu i ŭ svabodnaje vucha padkazvać, što kazać. U chod išli takija frazy:

• «Vašy siabry nie chočuć, kab vy byli paśpiachovym, jany vam zajzdrościać, tamu jany vas adhavorać»;
• «Vaša žonka ŭ vas nie vieryć, jana nie dazvolić vam leźci ŭ inviestycyi, kali vy joj raskažacie»;
• «Nasamareč vy nie chočacie padumać — vy baiciesia, vy ŭ zonie kamfortu, jakaja pieraškadžaje vam pamianiać svajo žyćcio. Kali vy zaraz nie daście mnie zhodu, to vy nazaŭždy zastaniaciesia biednym».

Samaj vialikaj prablemaj byli vodhuki. Varta było klijentu nabrać u pošukavym radku LimeFX, jak jamu adrazu vydavała dziasiatki sajtaŭ ź niehatyŭnymi vodhukami ab kampanii. U bolšaści vypadkaŭ navat paśla dobraha dyjałohu z zacikaŭlenym klijentam, kali my pieratelefanoŭvali jamu, jon nazyvaŭ nas ašukancami i kidaŭ słuchaŭku. Viadoma, u takich vypadkach nas vučyli kazać, što vodhuki pišuć kankurenty. Ale kali klijent palez u vodhuki, to jon amal napeŭna stračany.

Piarečańnie «Niama hrošaj» ličyłasia nie prablemaj klijenta, a niedapracoŭkaj mieniedžara. Supracoŭnikaŭ vučyli dapamahać šukać srodki: uspomnić pra źbieražeńni, zaniać u znajomych, źviarnucca ŭ bank ci mikrafinansavuju arhanizacyju.

— Cimlidary tłumačyli, što va ŭsich jość hrošy: ludzi ž niešta jaduć, na niešta žyvuć. Patrabavałasia cisnuć na klijentaŭ, stvarać terminovaść, prymušać da pošuku hrošaj, znachodziačysia ź imi na słuchaŭcy.

Spačatku my prapanoŭvali im uspomnić pra zanačku ci zdać niešta ŭ łambard. Potym u chod išli inšyja varyjanty: zaniać u siabroŭ ci svajakoŭ (viadoma, klijentam zabaraniali paviedamlać, dla čaho hetyja hrošy, a kazać niešta nakštałt mašyna złamałasia ci susiedziaŭ zatapiła). Kali i heta nie pracavała, u chod išli kredyty i mikrapazyki.

Kožny mieniedžar, jaki adpracavaŭ tam chacia b dva miesiacy, na pamiać viedaŭ usie servisy pazyk i banki Rasii, Ukrainy, Kazachstana: jakija dzie ŭmovy, dzie vydajuć mikrapazyku z drennaj kredytnaj historyjaj i daŭhami, dzie vydajuć piensijanieram. Časam mieniedžary asabista telefanavali ŭ banki i pytalisia, ci daduć pazyku 72‑hadovaj piensijaniercy ci čałavieku z praterminavanym kredytam.

Mahli sami zapisać klijenta ŭ bank. Časta pazyki nie ŭchvalali adrazu na $500, adzin servis davaŭ $50—100, davodziłasia z usich źbirać pa kavałačkach. Byvała, što piensijaniery, jakija drenna siabrujuć z technikaj, skidvali fatahrafii svaich pašpartoŭ mieniedžaru, i toj sam afarmlaŭ pazyki na klijenta.

Pavialičyć

Tym, chto zanadta bajaŭsia ryzyki nie pahasić pazyku, prapanoŭvali strachoŭku depazitu na dva tydni. Jaje sens byŭ u tym, što navat kali klijent u pieršyja dva tydni stracić hetyja hrošy na handli, to strachoŭka jamu ŭsio kampiensuje. Tak u klijenta była iluzija harantyi taho, što navat kali inviestycyi «nie pojduć», to za košt strachoŭki jon u lubym vypadku zmoža pahasić pazyku.

Paśla taho jak klijent unosiŭ minimalny depazit, jaho pieradavali ŭ retenšen-adździeł. Heta i byli tyja samyja piersanalnyja ekśpierty, jakija pavinny byli navučać handlu, supravadžać uhody i dapamahać zarablać.

— Pa fakcie sens hetaha adździeła byŭ u tym, kab praciahnuć vyciahvać z klijenta hrošy. Im raili ździełki na namalavanych hrafikach, pakazvali rost kuplenych aktyvaŭ, malavali vialikija prybytki na bałansie — uvohule, stvarali klijentu iluziju, što za try dni jon z $500 zrabiŭ $1000.

Potym u natchnionych ad pośpiechu klijentaŭ pačynali patrabavać ukłaści jašče bolš. Naprykład, raskazvali, što ŭ ich jość insajdarskaja infarmacyja pra toje, što Pfizer prajšoŭ kliničnyja vyprabavańni vakcyny ad kavidu, chutka pra heta abjaviać publična i ich akcyi vyrastuć u 10 razoŭ. Ale paroh uvachodu ŭ akcyi vyšejšy, i klijentu treba ŭkłaści bolš hrošaj. Ludzi, jak praviła, vialisia i znachodzili patrebnyja sumy.

Pra najlepšych retenšen-mieniedžaraŭ chadzili lehiendy, i ich stavili ŭsim u prykład. Naprykład, da adnaho z takich śpiecyjalistaŭ trapiła babula, jakaja dla startavaha depazitu ŭziała piać mikrapazykaŭ, a praź miesiac jon ŭhavaryŭ jaje papoŭnić bałans na $100 tysiač. Jak vyśvietliłasia, jana pradała kvateru.

Kali klijent patrabavaŭ vyvieści hrošy i admaŭlaŭsia praciahvać handlavać, to navat z takich dastavali hrošy. Naprykład, u klijenta na bałansie było $2300, jamu kazali, što vyvad hrošaj — heta mižnarodny pieravod, a tam minimalnaja suma $3000. Heta značyć, kab ich vyvieści, treba dakinuć jašče $700. Kali admaŭlalisia dapłačvać, to prapanoŭvali chutka zarabić hetyja $700 na tarhach i źlivali bałans.

Atmaśfiera: «Siudy pryjšli łochami, a tut stanaviciesia drapiežnikami»

Siaredni ŭzrost supracoŭnikaŭ, pa słovach našych surazmoŭcaŭ, byŭ nievysoki — u asnoŭnym ad 20 da 30 hadoŭ. Mnohija — studenty ci niadaŭnija vypuskniki, niechta pryjšoŭ z roźničnych prodažaŭ, niechta šukaŭ pieršuju surjoznuju pracu. Enierhija, ambicyi, žadańnie chutka zarablać — usio heta idealna ŭpisvałasia ŭ kultyvavany vobraz akuł rynku.

— U kalektyvie była atmaśfiera akuł, lvoŭ i inšych drapiežnikaŭ, a film «Voŭk z Uoł-stryt» byŭ dla nas jak Biblija. Mnohija, u tym liku ja, kajfavali ad taho, što adčuvali siabie piersanažami hetaha filma.

U ofisie hučna hrała muzyka, usie mieniedžary kryčali ŭ mikrafon, časam chavalisia pad stałom, kali klijenta było drenna čuvać, pracavali stojačy, šmat žestykulavali, hulali ŭ mini-holf padčas razmovy.

Kiraŭnictva padahravała heta, havaryła cytatami ź filma: «Uziali słuchaŭki, nabrali numar», «Niama ničoha vysakarodnaha ŭ biednaści».

U pieršy dzień vychadu na pracu nam davali «damašniaje zadańnie» — pahladzieć «Vaŭka z Uoł-stryt» i «Bojlernuju». Tam mocna ramantyzavany vobraz brokieraŭ-afierystaŭ, tamu mnohija adčuvali siabie nie telefonnymi ašukancami, a piersanažami hetych filmaŭ — takimi ž krutymi, paśpiachovymi, pryhožymi, enierhičnymi.

Cimlidary publična prynižali tych, u kaho nie było vyniku, i ŭschvalali samych pradukcyjnych. Hetym zajmalisia na tych samych ranišnich schodach z kamandaj. Kali ty dobra pradaješ, to kiraŭnictva vitajecca z taboj za ruku, razmaŭlaje na kuryłcy i navat dazvalaje pić piva padčas pracy. U kaho vyniku nie było, z tymi nie vitalisia, prymušali pracavać stojačy, nie adpuskali na pierakury.

I pakolki vyniki byli pieramienlivymi, to i staŭleńnie da ciabie mianiałasia kožny miesiac.

Naprykład, siońnia ty ŭ topie prodažaŭ — kiraŭnictva i krutyja supracoŭniki ličać ciabie «svaim», ciabie publična chvalać. A praź miesiac, kali vyniku niama, ciabie publična prynižajuć, razmaŭlajuć na pavyšanych tanach, nie vitajucca, prymušajuć zatrymlivacca paśla pracy. Heta vielmi cisnuła psichałahična i matyvavała luboj canoj atrymać vynik, kab znoŭ patrapić u kampaniju krutych chłopcaŭ i dziaŭčyn.

Pavialičyć

Tak, byŭ padzieł na krutych supracoŭnikaŭ i «kansultantaŭ» — tak abzyvali słabych mieniedžaraŭ, jakija nie ŭmiejuć pradavać. Heta było nastolki zaraznym, što ja sam hrebavaŭ razmaŭlać z «kansultantami» i padśviadoma hladzieŭ na ich jak na ludziej nižejšaha hatunku. Choć sam zaŭsiody byŭ aŭtsajdaram pa vynikach.

Hałoŭnaj matyvacyjaj asabista dla mianie stali nie hrošy, a mienavita meta vybicca z «kansultantaŭ» i trapić da krutych chłopcaŭ, kab kiraŭnictva hladzieła na mianie jak na svajho. Kiraŭnictva taksama padahravała heta i časta na schodach kazała: «Vy ŭsie siudy pryjšli łochami, a tut vy stanaviciesia drapiežnikami».

Zarobak: za što i kolki płacili

Finansavaja matyvacyja była vybudavana prosta i zrazumieła, a pa mierkach rynku vyhladała całkam pryvabna. Akład u apierataraŭ pieršasnych prodažaŭ pačynaŭsia prykładna ad $400—500 plus bonusy za kožny «depazit», heta značyć za klijenta, jaki ŭnios minimalnyja $500.

— U mianie byŭ akład u $400 plus bonusy za kožny depazit. U ramkach kalandarnaha miesiaca dapłačvali:

• za 1‑3 depazit — pa 80 rubloŭ;
• za 3‑5 depazit — pa 160 rubloŭ;
• za 6‑8 depazit — pa 240 rubloŭ;
• za 9‑ty i dalej — pa 320 rubloŭ.

Pavialičyć

Byvali takija dni, kali na stale kiraŭnika stajali šoty z tekiłaj, łajmam i sollu, i kožny, chto pryciahvaŭ klijenta, moh vypić taki. Časam abjaŭlałasia, što da kanca dnia kožnamu, chto zrobić prodaž, adrazu vypłatiać $50.

Jašče było koła fartuny, jakoje krucili paśla paśpiachovaha prodažu — tam možna było vyjhrać hrošy, skaracić pracoŭny dzień, atrymać plašku viski.

Minimalnaja zarpłata prychodziła na kartu — kala 250 rubloŭ, astatniaje — u kanviertach u valucie i rublach. Kožny miesiac pryjazdžaŭ vielmi bujny mužčyna na vialikaj mašynie z rasijskimi numarami i sumkaj, jaho asabista sustrakaŭ dyrektar ofisa. Paśla hetaha nam vydavali kanvierty z zarobkam.

Vialikich hrošaj, na samaj spravie, my tam nie bačyli. Najlepšyja pradaŭcy rabili vosiem prodažaŭ u miesiac, 10‑11 — heta ŭžo redkaść. Tak i atrymlivajecca, što najlepšyja pradaŭcy zarablali kala $1000 u toj čas.

Kaniečnie, hrošy, ale razbahacieć na pieršasnych prodažach dakładna było nielha. Siaredni vynik pa ofisie byŭ try-čatyry prodažy ŭ miesiac na adnaho mieniedžara.

Nam kazali, što mieniedžar akuplajecca dla kampanii, kali jon robić čatyry depazity ŭ miesiac. Pieršyja dva miesiacy nam davali čas na razhon, potym stavili dedłajny.

Supracoŭniki z hetaha adździeła zaŭsiody dobra apranalisia, chadzili z novymi ajfonami, zaŭsiody pryjazdžali na taksi, mnohija arandavali kvatery ŭ Lebiadzinym pobač z ofisam. Tak što jany vidavočna atrymlivali značna bolš za nas.

Padčas majoj pracy kožny dzień byli niejkija hulni, zadačy, mety, jakija dazvalali dadatkova zarablać: zrabić najbolš prodažaŭ, zrabić pieršy prodaž, zrabić samy vialiki prodaž. Kali chtości dabivaŭsia depazitu, jaho cimlidar kryčaŭ na ŭvieś ofis: «Padtrymajem Vaniu».

Ludzi pačynali barabanić rukami pa stałach, mieniedžar, jaki zrabiŭ depazit, biŭ u zvon, paśla čaho ŭsie plaskali, kiraŭnictva cisnuła ruku i adpuskała na nievialiki pierapynak.

Kali pračynajecca sumleńnie

— Nam prosta nichto nie kazaŭ, što heta skam. Na navučańni nas dobra apracoŭvali — amal usie navički dumali, što pracujuć u sumlennaj i prazrystaj kampanii. Razumieńnie prychodziła z časam: kali bačyš pracu retenšn-adździeła, čytaješ vodhuki, kali prymušali ŭhavorvać piensijaniera ŭziać mikrakredyt.

Ja pamiataju, jak datelefanavaŭsia da dziaduli z rakam lohkich.

U jaho nie było hrošaj, i ja paprasiŭ cimlidara prybrać jaho z bazy, na što mnie hruba adkazali: «Prablemy nie ŭ jaho, prablemy ŭ ciabie, bo ŭ ciabie niama vyniku. Svaje prablemy vyrašy, a potym pra jaho dumaj».

I mianie prymušali telefanavać jamu i kazać, što ŭ našych ekśpiertaŭ jość insajdarskaja infarmacyja, jakaja dazvolić jaho $500 za paru dzion pieratvaryć u sumu, jakaja pakryje jamu lačeńnie ŭ Hiermanii.

A jašče toje, što jaho adziny šaniec vyžyć — heta prosta siońnia zrabić depazit, potym užo budzie pozna dla insajdarskaj ździełki. Ja tak i nie zmoh heta zrabić, i ŭ vyniku cimlidar pierakinuŭ hetaha dziadulu na bolš mocnaha mieniedžara. Ale, dziakuj bohu, ad depazitu jaho adhavaryła žonka.

Kali klijent na druhim kancy telefona byŭ hatovy zrabić depazit, ale ŭ mieniedžara ŭklučałasia sumleńnie, cimlidar moh skazać niešta nakštałt: «Nu, my ž nie zusim źviery, nu kaniečnie, my hetaj babuli što-niebudź vyviedziem, nie pakiniem ža jaje biez hrošaj na leki». Ale rabili jany heta ci nie — dakładna skazać nie mahu.

Treba być zanadta naiŭnym, kab papracavać tam chacia b miesiac i nie razumieć, što heta skam. Ja ŭpeŭnieny, što heta razumieli ŭsie, ale nam zabaraniali heta abmiarkoŭvać. Časam mnie ŭdavałasia pahavaryć z kalehami pra ich samaadčuvańnie i ci narmalna im tut pracavać. Bolšaść znachodziła sabie adhavorki. Varyjanty ja pamiataju takija:

• «Kali ja prychodžu ŭ ofis, ja stanaŭlusia nie niejkim umoŭnym Ivanam Piatrovym (jak u realnym žyćci), a Ivanam Vołkavym (psieŭdanim dla pracy). Usio, što adbyvajecca na pracy, robić nie ja, a jon».
• «Kali klijenta zakryju nie ja, to jamu patelefanuje moj kaleha i ŭsio roŭna zakryje jaho. Klijenta ŭsio roŭna ašukajuć — źmienicca tolki toje, što hrošy atrymaju nie ja, a niechta inšy».
• «Ja prosta rablu svaju pracu, ja nie mahu dakładna viedać, što adbyvajecca ź imi paśla depazitu, mnie nichto nie kazaŭ, što ich potym kidajuć, heta tolki zdahadki. Kali ludziej niechta ašukaje, to heta na sumleńni kiraŭnictva kampanii, a nie na maim».

Biaśpieka: kamiery, achova

— Nichto nie bajaŭsia, što rana ci pozna daviadziecca adkazvać za svaje zvanki pierad zakonam. My nie pracavali ź Biełaruśsiu, tamu ličyli, što nichto nami nie zacikavicca. Kančatkovym bienieficyjaram byli nie biełaruskija kampanii, a niejki afšor, jaki atrymlivaje hrošy klijentaŭ na svaje rachunki, a my nibyta prosty aŭtsorsinhavy koł-centr, jaki nie moža viedać, kidaje ich naš zakazčyk ci nie.

Razvažali tak (jaŭna pamyłkova): urešcie, nu nie mohuć ža sapraŭdnyja telefonnyja machlary zajmać vialiki ofis u centry Minska i šukać supracoŭnikaŭ praz aficyjnyja placoŭki. Navat kali my tut i robim kiepskija rečy, to, mabyć, zastajomsia ŭ lehalnym poli, karystajučysia niejkimi łaziejkami ŭ zakonie, orhany nie mohuć pra nas nie viedać, kiraŭnictva ŭsio pradbačyła.

Pavialičyć

Ź inšaha boku, my bačyli, jak pracuje słužba biaśpieki. Uvieś ofis byŭ pad kamierami, uvachody — pa propuskach; kab trapić u oŭpenspejs, spačatku treba było prajści praz hałoŭny ŭvachod pa propusku, zatym praz druhija dźviery pa adbitku palca. Usia technika kiravałasia centralna. Sisadmin u luby momant moh dystancyjna deaktyvavać lubomu supracoŭniku akaŭnt u CRM, pracoŭnuju poštu, «telefon» i pracoŭny čat. Usio heta rabiłasia za chvilinu. Adpaviedna, u luby momant jon moh całkam ścierci infarmacyju z usich kampjutaraŭ u ofisie, zapisy z kamier i ŭsie inšyja ślady taho, čym my zajmajemsia.

La ŭvachoda zaŭsiody siadzieła achova. Kali ŭ ofis pryjazdžaŭ, naprykład, santechnik abo ramontnik kavamašyny, supracoŭniki hetaj słužby zaŭsiody išli za im i nie vypuskali jaho z-pad uvahi. Kali zvolnieny supracoŭnik pryjazdžaŭ pa zarobak, jany taksama supravadžali jaho da buchhałteryi, a potym pravodzili da dźviarej. Ja adnojčy vypadkova ŭbačyŭ na manitory videa z kamier na vulicy, heta značyć, jany sačyli i za pierymietram biznes-centra.

Tamu tam zaŭsiody adčuvałasia absalutnaja biaśpieka: navat kali vyśvietlicca, što my tut robim niešta supierniezakonnaje i nas pryjduć aryštoŭvać, ich zafiksujuć za kiłamietr, a pakul buduć vyłomlivać dźviery, sisadmin satre ŭsie danyja z kampjutaraŭ. Maŭlaŭ, kali patrul uvojdzie ŭ openspejs, jany ničoha nie atrymajuć, akramia pustych kampjutaraŭ, a kiraŭnictva im skaža niešta nakštałt: «My tut pyłasosy pradavali».

«Dumaŭ: jaki ž ja han*on»

Praca chutka pieratvaryłasia ŭ vymatvajučy kanviejer. Pa słovach Vadzima, ad mieniedžaraŭ patrabavali kala 300 zvankoŭ u dzień i minimum try hadziny «efirnaha času» na linii, a tych, chto nie daciahvaŭ da normy, cimlidary mahli nie adpuskać dadomu i trymać u ofisie da poźniaha viečara.

— Pakazčyki časta «dabivali» farmalna: naklikivali zvanki abo nakručvali efir praź bieznadziejnych surazmoŭcaŭ. A z-za rehularnych vychadaŭ u suboty i pastajannaha cisku na klijentaŭ na asabistaje žyćcio amal nie zastavałasia času.

Jašče ŭ mianie było dva vypadki zapar, kali klijenty znachodzilisia ŭ vielmi ciažkich situacyjach. Naprykład, piensijanierka ź vioski, u jakoj praciakaŭ dach u domie i jakaja amal płakała mnie ŭ słuchaŭku, kazała, što nie viedaje, jak pieražyvie zimovuju paru, bo hrošaj na ramont nie było. Cimlidar aktyŭna sačyŭ za majoj pracaj ź joj i nastojvaŭ, što treba pierakanać jaje ŭziać kredyt na depazit, i našy ekśpierty chutka dapamohuć joj zarabić patrebnuju sumu, a ŭ pierśpiektyvie — i na novy dom.

Paźniej mnie trapiŭsia invalid-vazočnik paśla insultu, u jakoha byli prablemy z maŭleńniem. I cimlidar vielmi nastojliva kazaŭ mnie aściarožna vyvodzić jaho na mikrakredyt. Na vialikaje ščaście, jon admoviŭsia. Paśla hetaha ja doŭha nie moh pryjści ŭ siabie, było vielmi drennaje adčuvańnie: jechaŭ dadomu z pracy i ŭsiu darohu dumaŭ, jaki ž ja han*on.

Z ulikam adsutnaści času na asabistaje žyćcio, pastajannaha cisku kiraŭnictva i ŭśviedamleńnia taho, čym zajmajusia, ja vyrašyŭ syści.

Što było pad kapotam

Pra ŭnutranuju IT-častku raskazaŭ jašče adzin surazmoŭca — śpiecyjalist, jaki śćviardžaje, što absłuhoŭvaŭ častku infrastruktury. Pa jaho słovach, heta byŭ amal mižnarodny sindykat, a nie prosta niekalki ofisaŭ u Minsku.

— Sietka budujecca praź dziasiatki jurydyčnych asob u roznych krainach. U kožnaha ofisa mahła być svaja jurydyčnaja asoba, a paralelna isnavali asobnyja kampanii, jakija adkazvali za IT-padtrymku, chostynh, ulikovyja zapisy i administracyju. Infrastruktura była vybudavana zahadzia i vykarystoŭvałasia nie pieršy hod — biełaruskija ofisy stali tolki častkaj bolš šyrokaj sistemy, jakaja raniej pracavała ŭ inšych krainach.

Surazmoŭca śćviardžaje, što padobnyja koł-centry pracujuć va Ukrainie, Partuhalii, na Filipinach, u AAE, Rasii i inšych krainach.

— Zapusk novaha ofisa technična vyhladaŭ jak padklučeńnie da ŭžo hatovaj «abałonki»: stvaralisia ŭlikovyja zapisy, naładžvaŭsia dostup da internetu i ŭnutranych servisaŭ, padklučałasia telefanija i CRM. Kali prajekt pa jakich-niebudź pryčynach nie ŭźlataŭ abo baki nie damovilisia ab raźmierkavańni prybytku, ofis moh zakrycca praź niekalki tydniaŭ. Pry hetym sama IT-płatforma praciahvała isnavać.

Nazvy sajtaŭ rehistravalisia sotniami. Kali adzin damien błakiravaŭsia, praca prosta pieranosiłasia na inšy, zahadzia nabyty, časta z toj ža nazvaj, ale ŭ inšaj damiennaj zonie. Sami błakiroŭki byli zvyčajnaj rabočaj situacyjaj. Siońnia sajt dastupny pa adnym adrasie, zaŭtra — pa inšym.

Płaciažy za infrastrukturu — chostynh, damieny, vobłačnyja servisy — tam, dzie heta było mahčyma, pravodzilisia praz kryptavalutu. Heta spraščała raźliki i źnižała zaležnaść ad bankaŭskich błakirovak.

— A što heta za čyrvonaja knopka?

— U ofisach vykarystoŭvalisia pryłady dystancyjnaha kiravańnia siłkavańniem — umoŭnyja razumnyja razietki abo kantrolery, jakija dazvalali adklučyć elektrazabieśpiačeńnie pracoŭnych stancyj i sietkavaha abstalavańnia. Paralelna isnavała sistema manitorynhu, jakaja pry peŭnych sihnałach mahła inicyjavać adklučeńnie siervieraŭ abo sietkavych vuzłoŭ.

Pracoŭnyja kampjutary byli šyfravanyja, heta značyć paśla adklučeńnia siłkavańnia biez uvodu indyvidualnaha parola zahruzić sistemu było niemahčyma. Pry hetym paroli byli ŭnikalnymi dla kožnaj pryłady i zachoŭvalisia centralna, dostup da ich mieŭ abmiežavanaja kolkaść asob.

Akramia fizičnaha adklučeńnia siłkavańnia, praduhledžvałasia razryvańnie VPN-kanałaŭ, praź jakija ofisy padklučalisia da asnoŭnaj infrastruktury. Heta značyć, pry spracoŭvańni tryhiera ofis moh praktyčna imhnienna apynucca «adrezanym» ad siervieraŭ.

— Sisadminy i ajcišniki razumieli, čym zajmajecca ofis?

— Supracoŭniki na techničnych pazicyjach nie ŭnikali ŭ padrabiaznaści pracy koł-centra. Kožny z nas adkazvaŭ za svoj učastak, i nam treba było zavodzić ulikovyja zapisy, sierviery, sietku. Pra toje, što heta skam, nichto nam nikoli nie kazaŭ.

Ale asabista ja pačaŭ padazravać, što tut adbyvajecca niešta dziŭnaje. Ja prykinuŭ, što prybytku ad sumlennaj pracy na Forex z takimi raschodami na ŭtrymańnie niekalkich ofisaŭ, vialikaha štatu supracoŭnikaŭ pa ŭsim śviecie, abstalavańnia i pastajannych IT-servisaŭ prosta nie chopić. Da taho ž płacili nam značna vyšej za rynak: umoŭna, kali siaredni sisadmin atrymlivaŭ pa $1500, nam adrazu davali $2500. Zarpłata była biełaja, z padatkami i adličeńniami ŭ Fond sacyjalnaj abarony nasielnictva.

«Ja biŭ u zvon. I voś heta mianie dabivaje». Historyja Paŭła

Kali Vadzim sychodziŭ davoli chutka, to Pavieł (proźvišča jon prasiŭ nie pisać) trymaŭsia prykmietna daŭžej. U ofis jon uładkavaŭsia kala šaści hadoŭ tamu, kali jamu było 20. Jon raskazvaje amal toje ž, što i Vadzim: aficyjnaja vakansija, badzioraja moładzievaja kamanda, abiacańni «dapamahać ludziam zarablać», skrypty, cisk, kult vynikaŭ. Roźnica ŭ tym, što Pavieł nie prosta «pahladzieŭ i syšoŭ» — jon paśpieŭ stać častkaj hetaj mašyny. Ale samaje niepryjemnaje pačałosia ŭžo potym: pačućcio viny nie adpuskaje jaho dahetul.

— Pieršy čas ja vieryŭ u lehiendu i staraŭsia dumać, što rablu karysnuju pracu. Ale z časam ja pačaŭ zaŭvažać dziŭnyja detali. Dakumienty na sajcie — heta nie licenzija, a niejki «siertyfikat» u styli «Rohi i kapyty». U narmalnych brokieraŭ bačyš rehistracyjny numar i možaš pravieryć licenziju ŭ rejestry, a tut skan — taki zamyleny, što i numaroŭ nie vidać. I na sajtach paznačanyja adrasy to ŭ Sent-Vinsencie i Hrenadzinach, to na Maršałavych astravach — heta ž afšory.

Realnaść kančatkova dahnała Paŭła, kali jon pačaŭ razumieć, što adbyvajecca paśla depazitu i jak unutry abmiarkoŭvajuć klijentaŭ.

— Ja pamiataju, jak padyšoŭ da cimlidara i spytaŭ: «Skažy ščyra: my ludziej ašukvajem?» I adkaz byŭ… mianie heta prybiła. Jon skazaŭ: «Hladzi, kali ciapier nie ty voźmieš u jaho hrošy, heta zrobić niechta inšy». Typu tak ci inakš voźmuć, pytańnie tolki chto. Tut ja zrazumieŭ, što kiraŭniki ŭsio viedajuć.

U mianie pačaŭsia stres, voka dryžeła, ja staŭ zalivacca ałkaholem, tolki kab zabycca pra toje, čym zajmajusia. Narmalna spać było niemahčyma. Ty lažyš, i tabie snicca, što ty telefanuješ čałavieku i razvodziš jaho na hrošy. I ŭ hetym śnie ty niby zastaŭsia, nie možaš pračnucca, pakul nie zazvonić budzilnik.

Tamu ja sprabavaŭ papiaredzić ludziej. Adnojčy źliŭ infarmacyju na sajt z vodhukami: napisaŭ, što heta razvod, dzie znachodzicca kampanija, jak tam pracujuć. I cimlidary heta ŭbačyli. Ja nie viedaju jak, ale ŭbačyli. I vodhuk prosta ścierli. Potym ja sprabavaŭ razmaŭlać: maŭlaŭ, im narmalna? A mnie ŭ adkaz usie tyja ž adhavorki: «Kali nie ja, dyk inšy», «Hrošy tak ci inakš skraduć», «Heta nie my, heta retenšn-mieniedžary ašukajuć».

Samaja strašnaja reč adbyvajecca, kali dachodzić, što kožny ŭdar u zvon, jaki ty rabiŭ, — heta niečaje złamanaje žyćcio. A ŭ hety zvon štodnia bili pa 6—10 razoŭ. I, jak mnie zdajecca, 80% supracoŭnikaŭ cudoŭna razumieli, čym zajmajucca.

Zaraz minski ofis likvidavany. Viadziecca śledstva, pieršyja vyniki stanuć viadomyja ŭžo ŭ chutkim časie.

• 1
• 0
• 0
• 5
• 0
• 3
• 4
• 0