Jak navukoŭcy chočuć abaranić Ziamlu ad soniečnaj bury, zdolnaj viarnuć cyvilizacyju ŭ kamienny viek

Bolšuju častku času Ziamla nadziejna abaronienaja ad niebiaśpiečnaha vypramieńvańnia Sonca. Vakoł płaniety isnuje mahnitaśfiera — vobłaść, stvoranaja mahnitnym polem, jakoje ŭźnikaje dziakujučy ruchu raspłaŭlenaha žaleza ŭ ziamnym jadry.

Jana dziejničaje jak svojeasablivy ščyt, adchilajučy bolšaść zaradžanych čaścic, što pastajanna laciać ad Sonca. Častka hetych čaścic nakiroŭvajecca da mahnitnych polusaŭ Ziamli, i kali soniečny viecier asabliva aktyŭny, jany stanoviacca bačnymi jak paŭnočnaje i paŭdniovaje źziańnie. Hetaja aktyŭnaść padparadkoŭvajecca cykłam, jakija ŭ siarednim składajuć 11 hadoŭ.

Ale čas ad času Sonca vykidvaje ŭ kosmas vielizarnyja vobłaki płazmy — tak zvanyja karanarnyja vykidy masy. Kali taki vykid nakiroŭvajecca ŭ bok Ziamli, uźnikaje soniečnaja bura. Pry asabliva vialikaj mahutnaści jana moža litaralna «prabić» naturalnuju abaronu płaniety.

Nastupstvy mohuć zakranuć nie tolki kaśmičnuju techniku. Soniečnyja bury zdolnyja paškodžvać spadarožniki, parušać pracu GPS i radyjosuviazi, vyvodzić sa stroju elektroniku i vyklikać mocnyja toki ŭ linijach elektrapieradačy, što pahražaje maštabnymi avaryjnymi adklučeńniami.

Navukoŭcy adznačajuć, što takija padziei adbyvajucca nie tak užo redka, ale sapraŭdy ekstremalnyja soniečnyja bury, zdolnyja vyklikać hłabalnyja nastupstvy, zdarajucca prykładna raz na stahodździe.

Kali Sonca ŭžo stvarała prablemy

Historyja viedaje niekalki prykładaŭ, kali soniečnaja aktyŭnaść užo pryvodziła da surjoznych nastupstvaŭ.

U sakaviku 1989 hoda soniečnaja bura vyvieła sa stroju elektrasietku kanadskaj pravincyi Kviebiek. Bolš za šeść miljonaŭ čałaviek zastalisia bieź śviatła na dzieviać hadzin.

Jašče bolš niebiaśpiečnaja padzieja adbyłasia ŭ 2012 hodzie. Tady adbyłasia adna z najmahutniejšych soniečnych bur za apošnija jak minimum paŭtara stahodździa. Ziamla paźbiehła pramoha ŭdaru tolki tamu, što ŭžo prajšła praz hety ŭčastak svajoj arbity.

Apošni prykład — soniečnaja bura Henan u 2024 hodzie. Jana prymusiła enierhietyčnyja kampanii Novaj Ziełandyi zahadzia pryniać miery biaśpieki. U ZŠA ŭ toj ža čas adbyŭsia zboj GPS padčas pasiaŭnoj kampanii ŭ Paŭnočnaj i Paŭdniovaj Dakocie, a taksama ŭ paŭnočnaj Miniesocie. Pavodle acenak, fiermiery stracili kala miljarda dalaraŭ.

Kaśmičnaja «paduška biaśpieki»

Mienavita dla takich vyklučnych situacyj i prapanavany prajekt StormWall («Ściana ad štormu»).

Jaho aŭtary — prafiesar Bostanskaha ŭniviersiteta Brajan Uołš (Brian Walsh), prafiesar Mičyhanskaha ŭniviersiteta Denieł Uelinh (Daniel Welling) dy ich kalehi.

Jany prapanujuć raźmiaścić na hieastacyjanarnaj arbicie šeść vialikich spadarožnikaŭ pamieram prykładna sa školny aŭtobus. U zvyčajnym režymie jany buduć čakać svajoj čarhi.

Kali sistemy nazirańnia zafiksujuć sapraŭdy niebiaśpiečnuju soniečnuju buru, spadarožniki adnačasova vypuściać vialikuju kolkaść baryju, lityju abo natryju.

Za ličanyja chviliny soniečnaje śviatło pieratvaraje hetaje rečyva ŭ ščyt ź ianizavanaha hazu, jaki zapavolvaje nadychodziačy hihancki zhustak płazmy.

U vyniku na pavierchni našaj płaniety patencyjnaja hłabalnaja katastrofa, zdolnaja całkam vyvieści z ładu elektrasietki, pieratvarajecca ŭ zvyčajnaje načnoje vidovišča dla tych, chto vyrašyć pahladzieć na nieba i palubavacca palarnym źziańniem.

Pavodle raźlikaŭ daśledčykaŭ, hety płaźmienny barjer budzie dziejničać kala šaści hadzin — dastatkova, kab samyja niebiaśpiečnyja masy płazmy abyšli Ziamlu, a ich uździejańnie značna asłabieła.

Denieł Uelinh paraŭnoŭvaje sistemu z paduškaj biaśpieki ŭ aŭtamabili. Jana budzie zadziejničana tolki tady, kali ŭsie astatnija miery abarony buduć pryznanyja niedastatkovymi. I, jak i paduška biaśpieki, heta adnarazovaja akcyja. Paśla spracoŭvańnia ŭsiu sistemu daviadziecca faktyčna stvarać nanova.

Pavialičyć

Ci sapraŭdy Ziamlu možna abaranić ad soniečnych bur

Ideja vyhladaje pierśpiektyŭnaj, ale navat jaje aŭtary pryznajuć, što pierad praktyčnaj realizacyjaj nieabchodna vyrašyć niekalki vielmi składanych zadač.

Pieršaja — svoječasovaje prahnazavańnie soniečnych bur. U adroźnieńnie ad zvyčajnaha nadvorja, kaśmičnaje nadvorje pakul prahnazujecca značna horš. Navukoŭcy nie majuć dastatkovaj kolkaści čujnikaŭ u kosmasie, a pracesy, jakija pryvodziać da mahutnych karanarnych vykidaŭ, vielmi składanyja.

Akramia taho, patrebna budzie mižnarodnaja sistema pryniaćcia rašeńniaŭ: paśla vyjaŭleńnia pahrozy śpiecyjalisty pavinny buduć paćvierdzić, što inšych sposabaŭ abarony ŭžo niedastatkova, i tolki paśla hetaha dazvolić vykarystańnie StormWall.

Jašče adna składanaść — zapusk. Dla stvareńnia płaźmiennaha ščyta nieabchodna vyvieści na hieastacyjanarnuju arbitu kala 380 tysiač kiłahramaŭ baryju, lityju abo natryju. Hetaja arbita znachodzicca prykładna za 36 tysiač kiłamietraŭ ad pavierchni Ziamli — u 68 razoŭ dalej, čym lotajuć spadarožniki Starlink.

Siońnia heta amal nierealnaja zadača. Daviałosia b vykarystoŭvać mnostva zapuskaŭ samych mahutnych rakiet u śviecie.

Peŭnyja nadziei daśledčyki ŭskładajuć na amierykanski Starship kampanii SpaceX, jaki jašče prachodzić vyprabavańni, a taksama na kitajskuju zvyšciažkuju rakietu «Čančžen-9» (Long March 9), pieršy zapusk jakoj čakajecca ŭ pačatku 2030‑ch hadoŭ.

Navat pry samym aptymistyčnym scenary, adznačajuć aŭtary prajekta, tolki dadatkovyja daśledavańni i ekśpierymienty zojmuć nie mienš za piać hadoŭ.

Kolki heta moža kaštavać

Papiarednija acenki pakazvajuć, što stvareńnie StormWall moža kaštavać ad niekalkich dziasiatkaŭ da prykładna 100 miljardaŭ dalaraŭ.

Aŭtary ličać, što dla čałaviectva heta nie takaja ŭžo vialikaja suma. Jany adznačajuć, što tolki ŭ nastupnym hodzie technałahičnyja kampanii płanujuć ukłaści ŭ budaŭnictva infrastruktury dla štučnaha intelektu kala tryljona dalaraŭ. Na hetym fonie košt sistemy, jakaja mahła b abaranić centry apracoŭki danych ad katastrafičnaj soniečnaj bury, zdolnaj pieratvaryć ich u niepracoŭnyja hrudy stali i kremniju, užo nie vyhladaje fantastyčnym.

• 1
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0