U demakratyčnych krainach nielha nadoŭha ŭtrymacca va ŭładzie. Piša Anatol Sidarevič
U demakratyčnych krainach nielha nadoŭha ŭtrymacca va ŭładzie. Nie tolki tamu, što palityka taho ci inšaha dziejača z časam pačynaje nie zadavalniać bolšaść hramadzian, i jana, hetaja bolšaść, hałasuje na vybarach suprać taho lidara, jaki nie zadavalniaje jaje intaresaŭ. Jość jašče psichałahičny čyńnik.
Havorka pra psichičnuju stomlenaść hramadzian, žadańnie bačyć novyja tvary, žadańnie pieramien.
Ja abminaju tut prablemu prezidenctva ŭ tych krainach, dzie prezident vykonvaje pradstaŭničyja funkcyi (Niamieččyna, Italija, Partuhalija).
Što tyčycca prezidencka-parłamienckich dziaržaŭ, dyk u Jeŭropie, zdajecca, tolki adzin Urcha Kaleva Kiekanien byŭ prezidentam Finlandyi 25 hadoŭ zapar (1956—1981). Nakolki pamiataju, nichto ni razu nie asprečvaŭ fakt jahonaj pieramohi na vybarach. I ŭsio ž paśla sychodu Kiekaniena z pasady finy vyrašyli, što nastupnyja prezidenty buduć vybiracca nie bolš jak na dva terminy zapar (12 hod). I hetaje praviła nieadmienna zachoŭvajecca.
Inšaja sprava ŭ Francyi. Tam z šaści prezidentaŭ V Respubliki 14 hod (dva terminy zapar) vyšejšuju pasadu ŭ dziaržavie zajmaŭ adzin Fransua Miteran. A potym francužanki i francuzy vyrašyli, što čatyrnaccać hod — zanadta, i ciapier prezident Francuzskaj Respubliki nie moža zajmać hetuju pasadu bolš jak dziesiać hod (dźvie lehisłatury) zapar.
Što tyčycca dziaržaŭ, u jakich vyrašalnaja rola naležyć parłamientu, dyk tam samym daŭhaviečnym kiraŭnikom urada byŭ fiederalny kancler Niamieččyny chryścijanski demakrat Hielmut Kol: jon zajmaŭ hetuju pasadu 16 hod — na dva hady bolš za svajho adnapartyjca, pieršaha kanclera Federatyŭnaj Respubliki Konrada Adenaŭera.
Trynaccać hod uznačalvaŭ urad Ispanii sacyjalist Fielipie Hansales.
U Złučanym Karaleŭstvie ŭ XX — na pačatku XXI stahodździa byli dva samyja daŭhaviečnyja premjer-ministry — kansiervatarka Marharet Tetčer i lejbaryst Toni Błer. Jany zajmali rezidencyju na Daŭninh-stryt pa dziesiać hadoŭ. Ale im nie ŭdałosia pabić rekord, ustanoŭleny ŭ XIX stahodździ łordam Livierpulem, jaki siadzieŭ u premjerskim kreśle 13 hadoŭ zapar.
Jak my pomnim, «žaleznaja łedzi» Marharet Tetčer pahareła na «padušnym padatku». Kali na vulicy vyjšaŭ narod, u kansiervatyŭnaj partyi pačaŭsia bunt, i charyzmatyčnaja Mehi vymušanaja była sastupić lidarstva biaskolernamu Džonu Mejdžaru. U vyniku niezadavolenaści vybarščykaŭ i ŭnutrypartyjnaj baraćby pierastaŭ być lidaram i jarki Toni Błer. Jahonym nastupnikam staŭ Hordan Braŭn, jaki vidavočna sastupaŭ svajmu papiaredniku jak čałaviek i palityk.
Kali b chto pasprabavaŭ pierakanać mianie, što praz 16 hod siadzieńnia ŭ kreśle Łukašenka atrymaŭ amal 80 pracentaŭ hałasoŭ, ja b paśmiajaŭsia jamu ŭ tvar. Ale nichto (!) anirazu (!!) nie sprabavaŭ mianie ŭ hetym pierakanać. Nie ličačy štatnych prapahandystaŭ. Dy štatnym prapahandystam ja nie vieru ź junackich hadoŭ.
Tut i toje treba ŭličvać, što za 20 postsavieckich hadoŭ nie adnojčy pamianialisia pieršyja asoby ŭ susiednich krainach. Ludzi paraŭnoŭvajuć «svajho» i «ichnich». I hetaje paraŭnańnie, miakka kažučy, nie zaŭsiody na karyść «svajho».
Pastojcie ŭ čerhach pa piensiju i pasłuchajcie razmovy ludziej. A jak stavicca da Łukašenki moładź, pakazała Płošča. «Ja ŭ pieršy kłas pajšła, kali jon staŭ prezidentam, — skazała adna znajomaja. — Kolki mnie jašče ciarpieć hetaha ...?» — spytałasia jana.
Płoščy Tachryr i Bienhazi pakazali, što doŭha zasiedžvacca na pasadzie ryzykoŭna dla zdaroŭja ŭładalubcy.
-
«Sproby stvaryć Łukašenku vobraz «samaha čałaviečnaha čałavieka» tolki padkreślivajuć krajniuju nialudskaść sistemy»
-
Sieviaryniec: U administracyi SIZA pierakošvała tvary ad adnoj zhadki proźvišča Cichanoŭskaha
-
Juval Noj Charary: Štučny intelekt pieratvaryŭsia ŭ nož, jaki chutka budzie sam vyrašać, kaho zabić
Ciapier čytajuć
«Mama, davaj napišam zajavu ŭ milicyju, jon mianie ŭžo dastaŭ». Maci školnika z Bresta, jaki skončyŭ žyćcio samahubstvam, raskazała pra ckavańnie syna
Kamientary