«Obŝaťsia»? «kamunikavać»? Jak najlepš toje skazać pa-biełarusku?
U rasiejskaha słova «obŝaťsia» niama prostaha anałaha ŭ biełaruskaj movie (jak i ŭ anhielskaj ci francuzskaj). Jaho sens pieradajuć dziejasłovy «kantaktavać» i «kamunikavać», u apošni čas pryžyŭsia prastamoŭny varyjant «kantAčyć». Na hetaje dziejańnie my jašče kažam «tavaryšavać», «stykacca», «mierkavacca».
Adzin z čytačoŭ «Našaj Nivy» prysłaŭ list: nam by adradzić starabiełaruskaje słova «abcavać», piša jon. Jaho možna masava znajści ŭ tekstach XVI stahodździa i ŭ słoŭnikach, leksikonach Zizanija, Pamvy Biaryndy, Nasoviča.«Jak vam słova «abcavać»?» — zapytalisia my ŭ znaŭcaŭ movy Piotry Sadoŭskaha, Vincuka Viačorki i Alaksandra Łukašanca.
Piotra Sadoŭski: Słova «abcavać», pa-mojmu, — heta davoli barbarystyčny palanizm (bo ŭ vyniku fanietyčnych prypadabnieńniaŭ straciłasia vidočnaja semantyčnaja matyvacyja). Naŭrad ci metazhodna sprabavać uvodzić jaho u sučasnuju praktyku. Chiba što jak histaryzm ci jak jašče niejkuju stylistyčnuju fihuru. Što da «obŝienije», «obŝaťsia» — u rasijskaj movie jany ž nie hutarkovyja, i nie pazbaŭlenyja peŭnaha prafiesijnaha «floru». Tut dobra padychodzić biełaruskaje «znosiny» abo internacyjanalizm «kamunikacyja». I varta zaŭvažyć, što
pramoha pierakładu i na inšyja jeŭrapiejskija movy słova «obŝaťsia» nie maje.
Vincuk Viačorka: Mnie zdajecca, što najlepšymi sinonimami tut budzie «kamunikavać» i «kantaktavać», ci, u zaležnaści ad kantekstu, «razmaŭlać».
UI tady jano efiektyŭna ŭvajšło ŭ movu. Što tyčycca słova «abcavać» — heta zvyčajny pałanizm.80-yja źjaviłasia słova «sumovicca», razam sa słovam «sumoŭje».
Alaksandr Łukašaniec:
Mnie padajecca, što varta vykarystoŭvać słovy «hutaryć», «razmaŭlać».Pramoha pierakładu hetaha słova niama, ale mnie nie padajecca vartym viartać va ŭžytak słova «abcavać», bo jano vielmi sastareła. Viartać staradaŭnija słovy možna tady, kali ich sens možna adrazu zrazumieć — ja b nie zrazumieŭ adrazu, što značyć «abcavać», kali b pračytaŭ hetaje słova.
* * *
Niazvykła i choraša pra tuju samuju siemiemu napisaŭ Juraś Paciupa.
* * *
A jakija varyjanty prapanujecie vy?
Ciapier čytajuć
Pamiatajecie Taćcianu Zareckuju, jakaja sa skandałam zvalniałasia z Kabinieta Cichanoŭskaj? U Estonii jaje padazrajuć u machlarstvie45
Kamientary