№ 18 (175), 2 — 9 traŭnia 2000 h.
Biełaruś pavinna być volnaj i niezaležnaj dziaržavaju!
Zvarot da biełarusaŭ śvietu ŭ suviazi z 55-mi ŭhodkami zakančeńnia druhoj suśvietnaj vajny
Pavažanyja suajčyńniki!
Sioleta ŭ pačatku traŭnia minaje 55 hadoŭ z dnia pieramohi nad fašysckaj Niamieččynaj, a 3 vieraśnia 2000 hodu spoŭnicca taki ž termin z dnia zakančeńnia druhoj suśvietnaj vajny navohuł, jakaja pa ździejśnienych suprać čałaviectva złačynstvach i materyjalnych razbureńniach nia viedaje sabie roŭnych. Jaje adroźnieńnie ad pieršaj suśvietnaj vajny, hałoŭnaj pryčynaj raźviazvańnia jakoj źjavilisia nieprymirymyja ekanamičnyja supiarečnaści pamiž dźviuma hrupoŭkami dziaržavaŭ, zaklučajecca ŭ tym, što jana pačałasia sa zmovy dvuch palityčnych dyktatarskich režymaŭ, jakija supierničali pamiž saboju za ŭstalavańnie suśvietnaha panavańnia balšavizmu i fašyzmu, uźniknieńnie jakich było adryžkaj minułych manarchičnych dyktatur, što praisnavali ŭ Rasiei i Niamieččynie až da pačatku XX st.
Śviet, badaj, nia viedaje bolšych pa svaich pamierach i cynizmu złačynstvaŭ suprać čałaviectva, čym padpisańnie ŭ Maskvie 23 žniŭnia 1939 hodu V.Mołatavym i I.Rybentropam damovy i pratakołaŭ ab supracoŭnictvie i padziełu pamiž dvuma dyktatarskimi režymami sferaŭ upłyvu ŭ Eŭropie. Nazvanyja dakumenty i padniaty ŭ toj dzień I.Stalinym u Kramli kielich šampanskaha za zdaroŭje A.Hitlera, jak za lidera, jakoha nibyta padtrymlivaje niamiecki narod, byli pa sutnaści błasłavieńniem adnym dyktataram inšaha na raźviazvańnie druhoj suśvietnaj vajny, pačatkam jakoj historyja ličyć napad 1 vieraśnia 1939 hodu fašysckaj Niamieččyny na Polšču. Litaralna praź niekalki dzion u hetuju vajnu amal u jakaści sajuźnika ahresara ŭstupiŭ i balšavicki režym. Uchvaleńnie napadu fašysckaj Niamieččyny na Polšču i ŭvod vojskaŭ u zachodnija vobłaści Biełarusi i Ŭkrainy, ź jakich užo ŭ pieršyja miesiacy byli departavanyja ŭ rajony Sibiry i Kazachstanu tysiačy ni ŭ čym nie vinavatych ludziej, praviadzieńnie sumiesnaha vajennaha paradu niamiecka-fašystoŭskich i saviecka-balšavickich vojskaŭ u Bieraści, źvierskaje źniščeńnie polskich aficeraŭ u Katynskim lesie pad Smalenskam, inicyjatyva raźviazvańnia vajny ź Finlandyjaj, zachop Besarabii, akupacyja prybałtyjskich dziaržavaŭ — voś toj niapoŭny pieralik złačynstvaŭ balšavizmu, učynienych im napačatku druhoj suśvietnaj vajny pa zmovie abo ŭzhadnieńniu z fašyzmam.
Niedaaceńvali jak pahrozu dla śvietu źjaŭleńnie dźviuch ekstremisckich i pa svajoj sutnaści z samaha pačatku varožych palityčnych płyniaŭ mnohija kiraŭniki i palityčnyja dziejačy krain Zachodniaj Eŭropy i Złučanych Štataŭ Ameryki. I heta stała adnoj z hałoŭnych pryčyn miunchienskich ustupak Hitleru i viałaha, hałoŭnym čynam na słovach, reahavańnia na dalejšyja złačynnyja dziejańni pa zachopu novych terytoryjaŭ abodvuma dyktatarskimi režymami.
I tolki z napadam hitleraŭskaj Niamieččyny na Saviecki Sajuz (ad namieru zrabić heta raniej ci paźniej Hitler nikoli nie admaŭlaŭsia, jak nie admaŭlaŭsia i Stalin ustanavić u śviecie panavańnie kamunistyčnaha režymu), ubačyŭšy navisłuju pahrozu ciomnych siłaŭ reakcyi nad usim čałaviectvam, kiraŭniki mnohich krain śvietu (pierš za ŭsio ZŠA i Vialikabrytanii) zmahli pieraadoleć palityčnyja pieraškody i pajšli ŭ baraćbie z fašyzmam na sajuz z SSSR, kiraŭniki jakoha, apynuŭšysia pierad śmiarotnaj niebiaśpiekaj, taksama supakoili svaje ambicyi pa ŭstalavańniu kamunistyčnych paradkaŭ va ŭsim śviecie. Nie skarylisia pierad fašyzmam prahresiŭnyja siły ŭ akupavanych krainach, a taksama sapraŭdnyja patryjoty ŭ samoj Niamieččynie i sajuznych ź joju dziaržavach.
Pieramoha nad Niamieččynaj i jaje sajuźnikami ŭ hady druhoj suśvietnaj vajny paćvierdziła biassprečnuju pieravahu abjadnanych siłaŭ prahresu nad siłami reakcyi, tryjumf zdarovaha sensu nad ciemrašalstvam.
Druhaja suśvietnaja vajna pryniesła čałaviectvu nieźličonyja straty čałaviečych žyćciaŭ, miljony kalekaŭ i sirot, zamiest tysiačaŭ haradoŭ i viosak jana pakinuła papiališčy i hrudy ruinaŭ, a tam, dzie da vajny stajali zavody i ludzkija siadziby, zastalisia stajać adzinokija kominy i abpalenyja drevy. Biełaruś vyjšła z toj vajny adnym z najbolš paciarpiełych rehijonaŭ śvietu. U respublicy zahinuŭ kožny čaćvierty jaje žychar. U hady vajny spalena ci zrujnavana bolš za 200 haradoŭ i pasiołkaŭ haradzkoha typu i bolš za 9 tys. viosak, u vyniku čaho kala 3 młn. ludziej zastalisia biaz dachu. Sotni biełarusaŭ byli vyviezienyja fašystami ŭ Niamieččynu ŭ jakaści pracoŭnaje siły, a jašče bolš ludziej pakinuli Biełaruś pa palityčnych matyvach u čas ustupleńnia na jaje terytoryju Čyrvonaj Armii (paźniej jany znajšli prytułak na samych roznych kantynentach ziamnoha šaru), bolš čym paŭmiljona žycharoŭ Biełarusi vyjechali za jaje miežy ŭ paślavajennyja hady ŭ suviazi z praviadzieńniem pierasialeńnia, źviazanaha sa źmienami biełaruska-polskaj miažy; mnohija biełarusy byli asudžanyja za ździejśnienyja imi ŭ hady vajny złačynstvy, ale jašče bolš ich pa palityčnych matyvach znoŭ apynulisia ŭ savieckich turmach i kanclahierach Sibiry, Poŭnačy i Kazachstanu. Pry hetym treba padkreślić, što zahinuła, paciarpieła i pakinuła terytoryju Biełarusi samaja adukavanaja i patryjatyčna nastrojenaja častka nasielnictva.
Jurydyčnuju acenku vynikaŭ druhoj suśvietnaj vajny daŭ Niurnberski praces, na jakim byli asudžanyja nia tolki vajennyja złačyncy Niamieččyny, ale j sam fašyzm jak palityčnaja systema i idealohija. Pieršy raz u historyi ahresija była pryznanaja ciažkim złačynstvam suprać čałaviectva. Adnak heta nie było zroblena ŭ adnosinach da druhoha dyktatarskaha režymu. Karystajučysia hetkaj biespakaranaściu, balšavizm zmoh ustalavać u paślavajennyja hady svoj režym jašče ŭ niekalkich dziaržavach śvietu i stvaryć hetak zvany suśvietny lahier sacyjalizmu, čym zatrymaŭ raźvićcio mnohich krain na cełyja dziesiacihodździ. I spatrebilisia niemałyja namahańni prahresiŭnaj častki čałaviectva i praciahły čas, kab balšavizm jak palityčnaja systema i idealohija prademanstravaŭ svaju vidavočnuju niepryhodnaść.
Za hetyja hady daloka napierad pajšli ŭ raźvićci ekanomiki i demakratyi zachodnija dziaržavy — byłyja sajuźniki ŭ baraćbie z fašyzmam, stała demakratyčnaj, cyvilizavanaj i vysoka raźvitaj krainaj i pieramožanaja ŭ druhoj suśvietnaj vajnie Niamieččyna. Niama ŭžo i tak zvanaha sacyjalistyčnaha lahieru, raspaŭsia i sam Saviecki Sajuz jak apora ekstremisckaj płyni balšavizmu. Pakutliva šukajuć svoj šlach raźvićcia niezaležnyja dziaržavy, jakija byli stvoranyja na jaho terytoryi. Usio bolšy nachił u bok demakratyčnaha raźvićcia i ŭstalavańnia suviaziaŭ z zachodnim śvietam robić Rasiejskaja Federacyja jak najbolš mahutnaja na postsavieckaj prastory dziaržava.
Adnak, jak pakazali padziei apošnich hadoŭ, śviet jašče nia vypracavaŭ imunitetu suprać novaha adradžeńnia byłych dyktatur. I najbolš słabaju ŭ hetych adnosinach častkaju eŭrapiejskaha kantynentu akazałasia Respublika Biełaruś. Recydyŭ nazvanych režymaŭ źjaviŭsia tut u vyhladzie tak zvanaha łukašyzmu, jaki ŭjaŭlaje saboju sumieś fašyzmu i balšavizmu, zdobranuju machrovym papulizmam. Vierchavod režymu adkryta zajaŭlaŭ ab tym, što jaho kumiram źjaŭlajecca Hitler, a jaho partrety na peryjadyčna pravodžanych jaho atačeńniem šoŭ vynosiać pobač z partretami Stalina. U Biełarusi pad patranažam ministerstva ŭnutranych spravaŭ i KHB stvoranyja bazy pa padrychtoŭcy rasiejskich fašystoŭskich bajavych atradaŭ RNIE.
Novaja prajava byłych dyktatarskich režymaŭ u Biełarusi nie mahła raskvitnieć hetkim bujnym ćvietam, ad jakoha ciahnie trupnym smurodam adolenaha 55 hadoŭ tamu nazad fašyzmu i paciarpiełaha katastrofu ŭ kancy 80-ch — pačatku 90-ch hadoŭ minułaha stahodździa balšavizmu, kab jamu nie akazali aktyŭnuju padtrymku byłyja kiraŭniki kampartyi Biełarusi i mnohija rasiejskija palityki šavinistyčnaha kštałtu, i ŭ pieršuju čarhu znoŭ-taki byłyja i siońniašnija kiraŭniki KPRF, što jašče raz śviedčyć ab amaralnaści i złačynnaści balšavizmu jak ekstremisckaj palityčnaj płyni i biesčałaviečnaj idealohii i nieabchodnaści publičnaha asudžeńnia jaho mižnarodnym sudom, jak heta było zroblena z fašyzmam na Niurnberskim pracesie.
U apošni čas u vierchavoda dyktatarskaha režymu ŭ Biełarusi, termin prezydenckich paŭnamoctvaŭ jakoha skončyŭsia 20 lipienia 1999 hodu i suprać režymu jakoha ŭzbudžana kryminalnaja sprava i viadziecca śledztva, zrabiŭ novy vypad suprać svajho narodu i narodaŭ krain Centralnaj i Ŭschodniaj Eŭropy — prapanavaŭ kiraŭnikam Rasiejskaj Federacyi stvaryć na terytoryi Biełarusi 300-tysiačnuju vajskovuju hrupoŭku, što na praktycy aznačaje, pa sutnaści, zaklik da akupacyi respubliki zamiežnym vojskam i stvareńnie vajennaj napruhi ŭ rehijonie.
Darahija suajčyńniki! U jakoj by krainie Vy ni žyli, u Biełarusi ci za jaje miežami, usie my pavinny zrazumieć tuju niebiaśpieku, jakaja navisła nad našaj Radzimaj — niebiaśpieku straty joju niezaležnaści i dziaržaŭnaha suverenitetu. U toj ža čas my pavinny zrazumieć i tuju prostuju iścinu, što los Biełarusi moža być vyrašany ŭrešcie tolki samimi biełarusami. Nam mohuć dapamahčy, ale vyrašać našyja prablemy nichto za nas nia budzie. Tamu ja źviartajusia da ŭsich Vas, pavažanyja biełarusy, i zaklikaju Vas adkinuć usie drobnyja razychodžańni pamiž saboju i abjadnacca vakoł Viarchoŭnaha Savietu Respubliki Biełaruś jak adzinaha lehitymnaha zakanadaŭčaha i vyšejšaha pradstaŭničaha, a paśla 20 lipienia i adzinaha lehitymnaha dziaržaŭnaha orhanu na terytoryi Biełarusi ŭ imia śviatoj spravy — abarony svabody i niezaležnaści našaj maci-Biełarusi i pazbaŭleńnia jaje ad dyktatury.
Biełaruś pavinna być volnaj i niezaležnaj dziaržavaju, jak ab hetym było abvieščana Treciaj Ustaŭnoj Hramataju 25 sakavika 1918 hodu i jak taho patrabuje Kanstytucyja Respubliki Biełaruś.
Žyvie Biełaruś!
S.Šarecki,
Staršynia Viarchoŭnaha Savietu Respubliki Biełaruś
Kamientary