№ 26 (235), 25 červienia 2001 h.
Narodnaje adzinstva
suprać Łukašenki i “padstaŭnych” kandydataŭ
Raźlik Łukašenki vielmi prosty. Łukašenka robić usio, kab nie apynucca sam-nasam z mocnym demakratyčnym kandydatam, i adnačasova rychtujecca da masavych falsyfikacyj.
Toje, što pradstaŭniki hramadzkaści nie ŭvajšli ŭ skład vybarčych kamisijaŭ, śviedčyć: vybary nia buduć demakratyčnyja. Heta, zrešty, było zrazumieła ŭžo pa tym, jak Zimoŭski paśladoŭna štopieradačy beściŭ samu ideju niezaležnaha nazirańnia za padlikam hałasoŭ, jak abhruntoŭvaŭ jon heta falšyvymi statystyčnymi źviestkami.
Peŭny adkaz na pytańnie, jakuju stratehiju niezaležnamu hramadztvu śled procistavić Łukašenkavaj, možna budzie dać tolki pa vynikach zboru podpisaŭ za kandydataŭ u prezydenty. Pryčym, kab vypracavać słušnuju prahramu dziejańniaŭ, treba zychodzić z raźliku na horšaje: što Łukašenka – sumlenna albo pa-machlarsku – u lubym razie abvieścić ab pieramozie na vybarach.
Naš kandydat musić być zdolny ŭźniać narod pry sprobie skraści ŭ nas pieramohu. Jon pavinien mieć patencyjał, kab u vypadku sapraŭdnaj pieramohi Łukašenki stać doŭhaterminovym lideram apazycyi paśla vybaraŭ. Jon musić być sumlennym čałaviekam, biełaruskim pa duchu, inakš jamu nie pavierać ludzi, inakš jon nia daść rady krainie ŭ vypadku pieramohi. Jon musić zmahacca nia tolki za hałasy siaredniaje klasy, ale j deklasavanych słajoŭ, jakija składajuć bolšaść nasielnictva. Jon musić znajści padychod i da ludziej biełaruskaje kultury, i da ludziej rasiejskaje kultury, a značyć – prapanavać prystojnuju “rasiejskuju palityku”. Samo saboj – jon nia musić pakryjoma padyhryvać Łukašenku.
Adnak, šukajučy samaha zdolnaha siarod kandydataŭ, nielha zabyvacca, što nia hety adzin čałaviek vyrašyć usio. Nie Kaštunica vyvieŭ Serbiju na vulicy, nia jon uziaŭ pad kantrol siłavyja struktury, a Džyndžyč z Abradavičam dy Iličam.
Adno niesumnienna: Biełaruś maje dabicca sychodu Łukašenki. Naš abaviazak — rabić dla hetaha mahčymaje i niemahčymaje. Adnak, budźma realistami: za Łukašenku staić Rasieja, jamu padyhryvajuć Sinicyn, Mašerava, i navat Paźniak ličyć svajho vizavi “mienšym złom” (što robić ź Zianona Hierastrata).
Startavaŭ zbor podpisaŭ. Heta nadzvyčaj važny etap. Tolki vialikaja kolkaść podpisaŭ, sabranych realna apazycyjnymi kandydatami, moža zastrachavać nas ad svavoli vybarkamaŭ, jak paśla tolki masavy ŭdzieł u nazirańni za vybarami — ad falsyfikacyjaŭ na ŭčastkach. Zbor podpisaŭ i arhanizacyja nazirańnia — vyprabavańnie našaha hramadztva na ćviordaść.
Mienavita tamu vielmi važna addać svoj podpis biełaruskamu kandydatu.
Zahadzia varta papiaredzić: nie čakajcie ad zboru podpisaŭ cudaŭ. Ščyra biełaruskim kandydatam źbirać podpisy nialohka. Hramadztva pakul kiepska viedaje i adroźnivaje pretendentaŭ. Rasiejskija medyi — “BDH”, “Iźviestija”, NTV i h.d. — redka zhadvajuć Domaša, Kazłoŭskaha, Hančaryka. Ichny vybar – Łukašenka, Sinicyn, Mašerava. Jašče jany časta zhadvajuć Paźniaka, jakoha bolej nie bajacca. A realna apazycyjnym kandydatam tam advodzicca stolki ž miesca, kolki Kryžanoŭskamu. Chto zdolny złamać takuju sytuacyju? Pabačym.
Ź inšaha boku, “padstaŭnym kandydatam” hałasy buduć prypisvać sotniami tysiačaŭ. Tamu nie dziviciesia i nie rasčaroŭvajciesia, kali pačujecie, što Sinicyn ci Mašerava nabrali bolš podpisaŭ, čym usia “piaciorka”. Heta fikcyja. Toje samaje rabiŭ pierad vybarami va Ŭkrainie Kučma. Kab vyvieści na vybary vyhodnych jamu kandydataŭ, naprykład, kiraŭnika adnaho z kryłaŭ Narodnaha Ruchu Ŭdavienku, — podpisy štampavalisia prosta pa ŽESaŭskich śpisach.
Barys Tumar
Acenka siońniašniaj palityčnaj sytuacyi, analiz taho, čamu niezaležnaje hramadztva padyšło da vybaraŭ raskołatym, plan dalejšych dziejańniaŭ – u artykule Valerja Bułhakava i hutarcy z kiraŭnikom Maładziovaha infarmacyjnaha centru Alesiem Michalevičam na staronkach 2—5.
Kamientary