Adkaz Alaksandra Kalinava

Adkaz Alaksandra Kalinava

U suviazi sa zvarotam Jurja Čavusava ŭ hazetu z nahody majho interviju liču nieabchodnym paviedamić nastupnaje.

Dapaŭnieńni i źmieny ŭ Zakon “Ab svabodzie vieravyznańniaŭ i relihijnych arhanizacyjach” Dziaržkamitet pa spravach relihijaŭ i nacyjanalnaściaŭ unios u Saviet ministraŭ u žniŭni 2001 h. Hetyja dapaŭnieńni i źmieny byli ŭzhodnienyja z respublikanskimi orhanami dziaržaŭnaha kiravańnia na pradmiet adpaviednaści zakanadaŭstvu Respubliki Biełarusi. Da pryniaćcia zakonaprajektu ŭ pieršym čytańni pałataj pradstaŭnikoŭ kiraŭniki relihijnych kanfesijaŭ zahadzia byli aznajomlenyja ź im. Ichnyja zaŭvahi i prapanovy, jakija nie supiarečać zakanadaŭstvu, byli ŭziatyja pad uvahu (z 115 zaŭvahaŭ 27 byli ŭniesienyja ŭ zakonaprajekt).

Uvohule ž prablema ŭniasieńnia ŭ Zakon “Ab svabodzie vieravyznańniaŭ i relihijnych arhanizacyjach” źmienaŭ i dapaŭnieńniaŭ abmiarkoŭvajecca z kiraŭnictvam relihijnych arhanizacyj z 1998 h. Tamu śćviardžeńnie, što zakonaprajekt prymaŭsia ź niekatoraj paśpiešnaściu, padajecca niedastatkova abhruntavanym.

Adnosna acenak zakonaprajektu z boku relihijnych kanfesij i Instytutu relihii i prava Rasiejskaj akademii navuk paviedamlajem nastupnaje. U Kamitet paśla pryniaćcia zakonaprajektu ŭ pieršym čytańni pastupili stanoŭčyja vodhuki ad Judejskaha relihijnaha abjadnańnia, Mienska-Mahiloŭskaj arcydyjacezii rymska-katalickaj carkvy, Viciebskaj dyjacezii rymska-katalickaj carkvy, Musulmanskaha relihijnaha abjadnańnia. Tak, u zvarocie Evanhieliscka-luteranskaj carkvy adznačajecca: “U svaich uzajemaadnosinach z orhanami dziaržaŭnaj ułady Evanhieliscka-luteranskaja carkva pryznaje prava dziaržavy samoj ustaloŭvać praviły i normy, jakija pavinny rehulavać žyćcio hramadztva i sadziejničać padtrymańniu paradku ŭ im. …My cenim, kali orhany dziaržaŭnaj ułady z razumieńniem staviacca da intaresaŭ Carkvy, uličvajuć u svajoj dziejnaści patreby i pažadańni relihijnych arhanizacyjaŭ. Naša Carkva ŭchvalaje i padtrymlivaje ŭsie źmieny Zakonu, skiravanyja na palapšeńnie žyćcia hramadztva i ŭzmacnieńnie ŭ im duchu ciarpimaści i ŭzajemarazumieńnia. My vitajem, kali Zakon uličvaje histaryčnuju rolu kanfesijaŭ, jakija isnujuć na terytoryi krainy, ich upłyŭ na farmavańnie duchoŭnych, kulturnych i dziaržaŭnych tradycyj narodu Biełarusi”.

Instytut relihii i prava, uzhadany ŭ liście Ju.Čavusava, źjaŭlajecca niedziaržaŭnaj kamercyjnaj navukova-daśledčaj arhanizacyjaj.

U Kamitet pastupiła ekspertyza zakonaprajektu ad Nacyjanalnaha instytutu raźvićcia Rasiejskaj akademii navuk. U ekspertyzie adznačana, što zakanadaŭčyja pałažeńni stvorać umovy, nieabchodnyja dziaržaŭnym strukturam dla zachavańnia historyka-kulturnaj i duchoŭnaj spadčyny narodu, što adpaviadaje Kanstytucyi Respubliki Biełarusi. U cełym pałažeńni zakonaprajektu jość jurydyčnymi normami, spryjalnymi dla realizacyi zbalansavanaha varyjantu ŭzajemaadnosinaŭ dziaržavy i relihijnych arhanizacyj. Jany adpaviadajuć Kanstytucyi i zakanadaŭstvu Respubliki Biełarusi, adlustroŭvajuć eŭrapiejski i suśvietny dośvied. Ździŭlajuć arhumenty aŭtara lista pra niekarektnaść vykazvańniaŭ adnosna pytańnia ab likvidacyi relihijnaj arhanizacyi. Artykuł 23 zakonaprajektu vyznačaje paradak likvidacyi relihijnaj arhanizacyi: pavodle rašeńnia jaje zasnavalnikaŭ ci orhanu, upaŭnavažanaha statutam relihijnaj arhanizacyi, abo zhodna z rašeńniem sudu.

Źviarnucca ŭ sud z zajavaj ab likvidacyi relihijnaj aranizacyi maje prava orhan, jaki jaje rehistravaŭ. Kantrolnyja funkcyi vykanańnia zakanadaŭstva ab svabodzie sumleńnia, vieravyznańnia i relihijnych arhanizacyjach na adpaviednych terytoryjach ažyćciaŭlajuć miascovyja saviety deputataŭ, vykanaŭčyja i rasparadčyja orhany.

Da taho ž, u art.39 zakonaprajektu pieraličanyja parušeńni zakanadaŭstva ab svabodzie sumleńnia, vieravyznańnia i relihijnych arhanizacyjaŭ, dzie aŭtar lista znojdzie jurydyčna zamacavanuju harantyju tajamnicy spoviedzi. I navat pry pilnym vyvučeńni dadzienaha artykułu aŭtar lista nia znojdzie ŭ padadzienym tam pieraliku adkaznaści za parušeńnie paradku afarmleńnia blankaŭ ci praviłaŭ pažarnaj biaśpieki.

Prapanova aŭtara lista ab paŭnamoctvach rehistracyjnaha orhanu adlustravanaja ŭ zakonaprajekcie. Tak, u art.8 praduhledžana, što dziaržava nia ŭmiešvajecca ŭ dziejnaść relihijnych arhanizacyj, kali apošniaja nie supiarečyć zakanadaŭstvu Respubliki Biełarusi. A ŭ art.11 adznačana, što respublikanski orhan dziaržaŭnaha kiravańnia pa spravach relihijaŭ praviaraje i kantraluje dziejnaść relihijnych arhanizacyjaŭ u častcy vykanańnia imi zakanadaŭstva Respubliki Biełarusi ab svabodzie sumleńnia, vieravyznańnia i relihijnych arhanizacyjach, a taksama ich statutaŭ, daje abaviazkovyja pradpisańni ab likvidacyi vyjaŭlenych parušeńniaŭ.

Śćviardžeńnie aŭtara lista ab tym, što zakonaprajekt nakiravany suprać inšych kanfesij, aproč pravasłaŭnaj, źjaŭlajecca nia tolki nieabhruntavanym, ale i niekarektnym dla viernikaŭ zarehistravanych u Respublicy kanfesijaŭ i relihijnych napramkaŭ. U art.6 padkreślenaja roŭnaść relihijaŭ i vieravyznańniaŭ pierad zakonam. Pryčym idealohija relihijnych arhanizacyjaŭ nia moža ŭstaloŭvacca ŭ jakaści abaviazkovaj dla hramadzianaŭ.

Adnosna dovadaŭ aŭtara lista pra mahčymaść dziejnaści relihijnaj arhanizacyi bieź dziaržaŭnaj rehistracyi z ulikam zakanadaŭčaj praktyki Estonii j Ukrainy. Padčas raspracoŭki zakonaprajektu była ŭziataja pad uvahu norma isnaha zakanadaŭstva ab svabodzie vieravyznańnia, a taksama art.11 (dziaržaŭnaja rehistracyja relihijnych arhanizacyj) Zakonu Rasiejskaj Federacyi “Ab svabodzie sumleńnia i relihijnych arhanizacyjach”.

Što tyčycca zakanadaŭstva Ŭkrainy, dyk, pavodle infarmacyi Dziaržkamitetu pa spravach relihijaŭ Ukrainy, pavieličeńnie kolkaści zasnavalnikaŭ relihijnaj supołki da 25 čałaviek źviazana z papiaredžańniem upłyvu psychakultaŭ na nasielnictva i, najpierš, na moładź. Zakonaprajekt z ulikam dadzienaj normy padrychtavany da druhoha čytańnia ŭ parlamencie Ŭkrainy.

U Kamitecie razhledžany zvarot ź piarečańniami adnosna niekatorych normaŭ zakonaprajektu viernikaŭ čatyroch pratestanckich kirunkaŭ: evanhielskich chryścijan-baptystaŭ, chryścijan viery evanhielskaj (piacidziasiatnikaŭ), adventystaŭ siomaha dnia i chryścijan poŭnaha Evanhiella. Pryčym asnoŭnaja kolkaść zvarotaŭ pastupiła ad piacidziasiatnikaŭ. Varta adznačyć, što mnohija zvaroty majuć adnatypnuju redakcyju, a źmiest pytańniaŭ niekatorych zvarotaŭ viernikaŭ śviedčyć pra ich niedastatkovaje viedańnie zakonaprajektu ci pra daviedzienuju da ich skažonuju infarmacyju.

Pry kancy varta zaciemić, što pryniaty ŭ druhim čytańni zakonaprajekt “Ab svabodzie vieravyznańniaŭ i relihijnych arhanizacyjach” u poŭnaj miery adpaviadaje zakanadaŭstvu Respubiliki Biełarusi j zabiaśpiečvaje prava kožnaha hramadzianina na svabodu sumleńnia i vieravyznańnia. Jon budzie sadziejničać realizacyi zbalansavanych uzajemaadnosinaŭ dziaržavy i relihijnych arhanizacyj, isnujučych šmatviakovych tradycyjaŭ talerantnaści i vieraciarpimaści biełaruskaha narodu.

Načalnik adździełu pa spravach relihij Kamitetu pa spravach relihij i nacyjanalnaściaŭ pry Saviecie Ministraŭ Respubliki Biełarusi
Alaksandar Kalinaŭ