Kamunisty paśla kamunizmu

***

KPB i PKB

Historyja paŭstavańnia dźviuch lehalnych kampartyjaŭ u adnoj asobna ŭziataj krainie składanaja i zabłytanaja. 25 žniŭnia 1991 h. dziejnaść Kamunistyčnaj partyi Biełarusi była prypynienaja Viarchoŭnym Savietam, ale ŭžo 26 kastryčnika taho ž hodu ŭtvaryŭsia arhkamitet pa jaje adnaŭleńni.

Pavialičyć

IREX

Na 1 śniežnia 1994 h. PKB mieła 150 rajkamaŭ dy harkamaŭ, 909 "piarvičak". Za paŭtara hodu kolkaść siabroŭ pavialičyłasia na try tysiačy i dasiahnuła 18 tysiačaŭ čałaviek. 17 śniežnia 1994 h. vyjšaŭ pieršy numar partyjnaj hazety "Tovariŝ". Na travieńskich vybarach 1995 h. PKB praviała ŭ Viarchoŭny Saviet 45 deputataŭ (usiaho ich było vybrana 200).

Kiraŭniki kamunistyčnaje frakcyi ŭ VS padtrymali ideju impičmentu Łukašenki, tamu ŭ vysokich kołach Administracyi było vyrašana pakazać kamunistam, chto ciapier "kiruje i nakiroŭvaje". 2 listapada 1996 h., paśla referendumu, pad patranažam pamočnika prezydenta Siarhieja Posachava ŭ Miensku adbyŭsia 33-ci źjezd KPB: ad PKB Siarhieja Kalakina adkałołasia "praprezydenckaja" hrupa na čale ź Viktaram Čykinym dy Iharam Katlarovym. Amal adrazu - 21 listapada - Miniust zarehistravaŭ staruju novuju kampartyju. Na pačatak 1997 h. jana naličvała blizu 7 tys. čałaviek. Adnaviłasia j partyjnaja hazeta - "My i vriemia".

Paśla raskołu

Ale PKB nijakich vysnovaŭ z hetaha nie zrabiła: 18-19 studzienia 1997 h. na 4-m źjeździe partyi było abvieščana, što ŭ Biełarusi adbyŭsia kanstytucyjny pieravarot. Źjezd vyrašyŭ u ramkach zakanadaŭstva procistajać sacyjalna-ekanamičnamu dy ŭnutrypalityčnamu kursu kiraŭnictva krainy. Procistajańnie dajšło da taho, što pieršy sakratar CK PKB Siarhiej Kalakin vyłučaŭsia kandydatam u prezydenty na letašnich vybarach, ale paśla salidaryzavaŭsia z Hančarykam.

Pra mahčymaść paŭtornaha abjadnańnia kampartyjaŭ zahavaryli ŭvosień 2001 h. - paśla čarhovaha źjezdu KPB, na jakim novym staršyniom byŭ abrany Valery Zacharčanka. U śniežni 2001 h. źjezd PKB pryniaŭ specyjalnuju rezalucyju "Ab pryncypach jadnańnia kamunistyčnaha ruchu ŭ Biełarusi", jakaja stałasia aficyjnaj prapanovaj da "šlubu". U joj sfarmulavanyja 9 pryncypaŭ, siarod jakich - "žorstkaje napaŭnieńnie supraćdziejańnia kapitalizacyi ekanomiki, rasprodažu dziaržmajomaści, razbureńniu sielskaj haspadarki", "uzhadnieńnie taktyki ŭ peryjad pieradvybarčaj baraćby", "spynieńnie mižpartyjnaj baraćby".

"Na naš zaklik kiraŭnictva KPB naahuł nie paličyła metazhodnym adkazvać. Kali kampartyi nie padychodziać pryncypy marksizmu-leninizmu, narodaŭładździa, baraćby za pravy čałavieka, za demakratyju - pra jakoje abjadnańnie možna havaryć?" - kaža sakratarka CK PKB Alena Skryhan.

V.Zacharčanka maje sustrečnyja pretenzii: "Siońnia PKB niapravilna aceńvaje rečaisnaść - z punktu hledžańnia drobnaŭłaśnickich pazycyjaŭ Jakaŭleva - Harbačova. Ciapierašniaja palityka PKB ničym nia roźnicca ad palityki drobnaburžuaznych partyjaŭ, u toj čas jak my zychodzim z klasavych pazycyjaŭ".

Kolki ŭ nas kamunistaŭ

Siońnia PKB maje 7800 siabroŭ u 380 strukturach usich uzroŭniaŭ. Elektarat - pieravažna pensijanery. Siarod znakamitych PKBoŭcaŭ možna zhadać dvojčy hieroja sacyjalistyčnaj pracy, staršyniu kałhasu "Savieckaja Biełaruś" Biadulu, byłoha staršyniu prezydyjumu VS Mikałaja Dziemiancieja, biznesoŭca Anatola Łaškieviča.

Apanentaŭ z KPB - mieniej. Na pačatak vieraśnia partyja jadnała 4098 čałaviek, za pieršy miesiac vosieni pryrost skłaŭ 152 čałavieki. 60% siabroŭ, asnovu partyi, składajuć pensijanery; 23-25% - intelihiencyja; 2-3% - navučency j studenty. U Biełarusi dziejničajuć 6 abłasnych, 113 haradzkich dy rajonnych kamitetaŭ partyi. Najbujniejšaja rehijanalnaja arhanizacyja - Homielskaja abłasnaja, jakaja naličvaje zvyš 900 čalcoŭ. Za apošnija dva hady KPB straciła šmat siabroŭ z pryčyny naturalnaha stareńnia. Viadomyja KPBoŭcy - sacyjolah Ihar Katlaroŭ, rektar Bieraściejskaha pedahahičnaha ŭniversytetu Ŭładzimier Pleciuchoŭ, redaktar dziaržaŭnaha tydniovika "7 dniej" Viktar Čykin.

Pra skład i strukturu niezarehistravanych Usiesajuznaj kamunistyčnaj partyi (balšavikoŭ) (UKP(b)) i Kamunistyčnaj partyi Savieckaha Sajuzu (KPSS) niešta peŭnaje skazać ciažka - jak lubyja narmalnyja balšaviki, jany zmahajucca z samadziaržaŭjem u hłybokim padpolli.

Pytańnie, jakoje - paśla pytańnia pabudovy kamunizmu - siońnia najbolš turbuje i KPB, i PKB, - kvaternaje. Kalakincy ŭ vieraśni pakinuli raniejšy ofis paśla 9 miesiacaŭ biezvynikovych sprobaŭ adstajać prava na praciah arendy praz sudy. U ramont taho pamiaškańnia PKB ukłała 7 tys. dalaraŭ - unioski šarahovych kamunistaŭ, ale ŽREK Savieckaha rajonu Miensku ŭsio adno admoviŭsia praciahnuć arendu.

"Našaje vysialeńnie - heta palityčny zakaz: ja viedaju, što ŽREKu dadzienaja adkrytaja kamanda damovy z nami nie praciahvać", - ličyć Siarhiej Kalakin.

KPB, centralny ofis jakoj znachodzicca na vulicy Čyčeryna, maje prablemy z raźmiaščeńniem rehijanalnych ofisaŭ: miascovyja vertykalščyki nie žadajuć być zaŭvažanymi ŭ suviaziach z KPB. "Mnohija partyjnyja kamitety ŭvohule nia majuć nijakich pamiaškańniaŭ, - žalicca V.Zacharčanka. - Sakratary nosiać z saboj dakumentacyju, unioski. U nas nie było b takoha, kab našym kamitetam davali pamiaškańni. U bolšaści vypadkaŭ nie daje, na žal, miascovy kiraŭnik. Navat kali jon i nia suprać kursu partyi, starajecca dystancyjavacca, kab paśla niechta niedzie nie prypomniŭ jamu heta".

Nievialiki Kastryčnik

Ale prablemy prablemami, a śviata - śviatam. 7 listapada PKB planuje sabrać na Kastryčnickaj płoščy Miensku 3-5 tysiač čałaviek, jakija projduć na płošču Pieramohi, a paśla - u park Horkaha, dzie maje adbycca mitynh. Adpaviednaja zajaŭka padadzienaja ŭ harvykankam. Adkazu pakul niama: mer Paŭłaŭ u adjeździe i vierniecca tolki 31 kastryčnika. Praŭda, ci nabiarecca ŭ stalicy stolki prychilnikaŭ ušanavańnia taje daŭniaje revalucyi?

Ułady mohuć i zabaranić asobnaje šeście PKB. Z 1997 h. kalakincy atrymlivajuć hetkija admovy. Najpierš tamu, što ŭ časie svaich akcyjaŭ padymajuć prablemu žabractva. Pad sacyjalna-ekanamičnymi lozunhami jany miarkujuć vyvieści ludziej na vulicy i sioleta.

KPB ž uvaljecca ŭ aficyjnaje rusła śviatočnych mierapryjemstvaŭ, siarod jakich - śviatočny schod u Miensku, uskładańnie kvietak da pomnikaŭ Leninu j Pieramozie.

Hleb Chmialnicki

apytańnie "NN"

Ci mahli b Vy prahałasavać za kamunistaŭ?

Viktar Skorabahataŭ, operny śpiavak : Ni ŭ jakim razie. My za ich užo hałasavali. Razumny čałaviek pamyłak nie paŭtaraje.

Źmicier Vieraščahin, kiraŭnik adździełu specprajektaŭ reklamnaha ahienctva "Fokus-hrupa" : Artadaksalnyja kamunisty naŭrad ci mohuć raźličvać na surjoznuju padtrymku vybarcaŭ. Da taho ž, vialikuju błytaninu ŭnosić isnavańnie dźviuch kamunistyčnych partyjaŭ u krainie. Ale, razam z tym, u "kalakincaŭ" davoli surjoznaja arhanizacyja: tam šmat metanakiravanych ludziej. Tamu, kali jany praviaduć razumnuju rabotu pierad vybarami, mohuć atrymać niamała hałasoŭ. Dyj nastalhija ŭ hramadztvie, asabliva siarod pensijaneraŭ, pa savieckich časach i kamunistach usio ž taki niemałaja.

Uładzimier Arłoŭ, piśmieńnik : Ja asabista za kamunistaŭ nie prahałasuju ni na nastupnych, ni na jakich inšych vybarach. Čamu? Pa-mojmu, heta rytaryčnaje pytańnie. I biez usialakich tłumačeńniaŭ zrazumieła.

Natalla Ładućka, nacyjanalnaja kaardynatarka prajektu Mižnarodnaj arhanizacyi pracy ŭ Biełarusi : Mabyć, nia budu. Inšaja sprava, što siońnia kamunisty partyi Kalakina ŭžo nie adlustroŭvajuć taje idealohii, jakaja była ŭ KPSS. Pa svaich pohladach jany chutčej nahadvajuć sacyjał-demakrataŭ. Kab elektarat ich lepš usprymaŭ, treba źmianić šyldu. Tady ich mohuć padtrymać i tyja, chto pakul pryncypova nie hałasuje za kamunistaŭ. U tym liku i ja.

Viera Stramkoŭskaja, pravaabaronca : Za kamunistaŭ nie prahałasuju. Bo dziejnaść hetaj partyi i ŭsio, što źviazana ź joj, nie dało Biełarusi ničoha stanoŭčaha. Kamunisty rabili spravy, suprać jakich va ŭsie časy vystupali pravaabaroncy.

Alaksandar Patupa, prezydent Biełaruskaha sajuzu pradprymalnikaŭ : Nie. Ja za ich i pry savieckaj uładzie nie hałasavaŭ, a ciapier - tym bolš. Jany sprabavali stvaryć samy niebiaśpiečny režym u śviecie, zładzić čyrvonuju hlabalizacyju, padarvać usie hramadzkija kaštoŭnaści. Kamunisty mohuć pryvieści tolki ŭ tupik. Prahałasavać za ich - značyć abrać defektyŭnuju evalucyju. Ja suprać ekstremisckich idejaŭ, ci to čyrvonych, ci to karyčnievych. A kamunisty - ekstremisty. Isnujuć, praŭda, eŭrakamunisty. Jany bližejšyja da sacyjał-demakrataŭ. Ale tych, chto nie adstupiŭsia ad bazavych kaštoŭnaściaŭ savieckich kamunistaŭ, ja nikoli nie padtrymaju.

Siarhiej Sacharaŭ, redaktar biuleteniu Asamblei niaŭradavych demakratyčnych arhanizacyjaŭ: Hałasavać budu tolki za taho, čyju prahramu padtrymlivaju i chto zmoža ŭvasablać maje intaresy ŭ žyćcio. Kamunistyčnaja partyja Biełarusi nie traplaje ŭ pieralik partyjaŭ, jakim ja sympatyzuju. Dyj Kalakinu niama viery. Nia peŭny, što sa źmienaju sytuacyi nia źmieniacca i jaho pohlady na siońniašni režym.

Ludmiła Hraznova, siabroŭka arhkamitetu "Chartyi'97" : Mahu - kali heta budzie pradstaŭnik kamunistyčnaj partyi novaha typu, sacyjał-demakratyčnaha. I aproč jaho nia budzie lepšych varyjantaŭ. Jašče hety čałaviek musić być patryjotam Biełarusi i sapraŭdnym prafesijanałam u svajoj sfery.

Źmicier Niściuk, mahistar rycarskaha Ordenu Paŭnočnaha Chramu : Zrazumieła, nie. Nielha kazać, što kamunistyčnaja ideja siabie vyčarpała, ale jana pranizanaja momantami, nieprymalnymi dla sučasnaha čałavieka. Naprykład, abmiežavańnie svabody asoby ci kateharyčnaje admaŭleńnie ŭsiaho duchoŭnaha. Ja nie materyjalist, tamu mnie kamunistyčnaja teza pra "relihiju jak opijum dla narodu" nie padabajecca. Dyj balšynia ŭ nas da chryścijanstva, da viery stavicca vielmi dobra. Čas kamunistaŭ adyšoŭ. Tyja, chto paśpieŭ adčuć duch demakratyi dy svabody, za ich nie prahałasujuć.

Anatol Jarmolenka, pop-śpiavak : Kali mianie zadavolić ich prahrama, dyk mahu. Kamunisty ŭžo nia tyja, što byli raniej.

Apytvała Volha Ancypovič

• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0