Na pačatku listapada Ministerstva adukacyi zładziła navukova-praktyčnuju kanferencyju "Pravasłaŭnaja duchoŭnaść i adukacyja ŭ novym tysiačahodździ" (VIII Śviata-Eŭfrasińnieŭskija čytańni), na jakoj, siarod inšaha, abmiarkoŭvałasia patreba ŭviadzieńnia ŭ škołach pravasłaŭnaj adukacyi ŭ formie fakultatyvaŭ.
Udzielniki kanferencyi na ŭsialaki manier paŭtarali frazu A.Łukašenki ab tym, što ŭ Biełarusi 80% nasielnictva prava-słaŭnyja. Tamu pad relihijnaj razumiełasia adukacyja pravasłaŭnaja. Udzielniki kanferencyi (z vysokich asobaŭ prysutničali mitrapalit Fiłaret i namieśnica ministra adukacyi T.Kavalova, rehijony byli pradstaŭlenyja dyrektarami škołaŭ, kiraŭnikami adukacyjnaj "vertykali") kazali, što pravasłaŭnaja adukacyja ŭ škole nieabchodnaja dziela supraćstajańnia sektam i dziela humanizacyi adukacyjnaha pracesu.
Na pytańni adnosna roli inšych tradycyjnych relihij i kanfesij u biełaruskim hramadztvie było zaŭvažana, što pry ŭsim uniosku ich u biełaruskuju kulturu, maŭlaŭ, mienavita pravasłaŭje musić atrymać pryjarytetnaje stanovišča jak kanfesija, "maralnyja normy jakoj stali asnavatvornymi dla biełaruskaj dziaržavy".
Pry hetym na samoj kanferencyi byli ahučanyja vyniki sacyjalahičnych apytańniaŭ: prava-słaŭnymi zapisvajucca 62% hramadzianaŭ, ale tolki 27% naviedvajuć carkvu i adznačajuć pravasłaŭnyja śviaty.
I humanizacyja škole nasamreč patrebnaja, i pahroza hramadztvu ad destruktyŭnych sektaŭ zastajecca. Ale niešta sumnieŭ biare, ci ŭroki pravasłaŭja daduć karyść. A raptam dzieci buduć davać łataty ad baradatych nastaŭnikaŭ u kirunku sektaŭ jašče achvotniej, čym raniej?
Humanizacyja škoły patrabuje pierahladu školnych prahramaŭ, uviadzieńnia novych metodyk vykładańnia i vychavańnia. Napry-kład, u Niamieččynie ŭvodziać uroki medytacyi i ŭroki cišyni, kali ciaham hadziny ŭsia klasa maŭčyć i dumaje. Heta, miarkujuć niemcy, musić spryjać vychavańniu harmaničnaj asoby. Našyja ž prahramy, aryjentavanyja na materyjalistyčny śvietahlad ("ad małpy"), niepaźbiežna ŭvojduć u supiarečnaść z "Zakonam Božym" ("ad Adama"), što vykliča tolki dyskredytacyju apošniaha ŭ vačach vučniaŭ. Razumiejuć heta i ŭ Ministerstvie adukacyi.
Namieśnica ministra, pahadžajučysia ź nieabchodnaściu ŭvia-dzieńnia fakultatyvaŭ pa re-lihijnaj adukacyi, adzinaja z vystupoŭcaŭ kazała, što škoła musić zastavacca śvieckaj. Adnak jaje pramova zastałasia biez apladysmentaŭ. A voś pradstaŭniki re-hi-jonaŭ u svaich vystupach zaśviedčyli, što na miescach poŭnym chodam idzie supracoŭnictva z carkvoj i ŭvodziacca fakultatyvy pa asnovach pravasłaŭnaj etyki.
Składajecca ŭražańnie, što dyrektary škołaŭ tolki čakajuć adpaviednaj uradavaj dyrektyvy, kab hetaja tendencyja ŭvasobiłasia ŭ realnych źmienach pradmietnaha składu školnych kursaŭ. Uličym, što Zakon ab svabodzie vieravyznańnia (jon ličycca samym represiŭnym u Eŭropie) nadaje pravasłaŭju pryjarytetnaje stanovišča.
Na kanferencyi dahavarylisia navat da taho, kab patryjatyčnaje vychavańnie pravodzić supolna z... kazackim rucham u Biełarusi. Vidać, z duchoŭnymi pierajemnikami tych samych kazakoŭ, jakija vyniščyli ŭ svoj čas pałovu nasielnictva Padniaproŭja. Zatoje krytykavałasia ŭviadzieńnie ŭ škołach novaha eksperymentalnaha kursu - valealohii, asnovaŭ seksualnaha vychavańnia. Była pryniataja pastanova patrabavać ad Ministerstva adukacyi zabarony dadzienaha kursu ŭ dziaržaŭnych škołach.
Šavinizm i kanservatyzm pravasłaŭnaj carkvy mała kaho ździŭlaje. A voś zbližeńnie jaje ź dziaržaŭnymi strukturami pierachodzić užo ŭ stadyju realizacyi intaresaŭ carkvy dziaržaŭnymi srodkami.
Alaksiej Baciukoŭ, Mahiloŭ
Kamientary