«Наблюдается интересная тенденция — белорусский контент растет в цене»
Час, калі беларускі кантэнт каштаваў капейчыну, беззваротна мінае. Газеткі на таннай паперы, самапальныя цішоткі і значкі з «Пагоняю», выданні нікому не вядомых класікаў сучаснасці са слабым пераплётам, якія разваляцца праз тыдзень, — усё гэта сыходзіць у нябыт. Нарэшце! — піша Алесь Кіркевіч на сайце «Белсата».
Бо беларушчына — увесь спектр выданняў, мэрчу, выканаўцаў і паслуг — каштавалі капейчыну або наагул нічога — зэро. Гэта была гуманітарная місія, маральны абавязак, палітыка, «змагарства», старая з працягнутаю рукою — што заўгодна, але не бізнес.
«Шчыры беларус» паводле логікі 1990—2000-ых быў вечным нонканфармістам з нямытымі валасамі, якога не разумелі суседзі і прадавачкі ў крамах («Мне каву з вяршкамі…» — «Чо?!»), якога выганялі з вучобы і працы, які не мог сябе забяспечыць і прыбіцца ў жыцці да нейкага берагу — чужы на сваёй зямлі. Які бізнес? Якія грошы? Вы пра што? Прадацца? Не-не, прынцыпы…
Марна тлумачыць, што ўсё гэта цалкам бесперспектыўны шлях, які знаходзіў сабе апраўданне ў палітычнай сітуацыі, моўнай мапе краіны, гістарычным мінулым, рэпрэсіях і г. д. Сёння ўсё па-іншаму. Хочаш беларушчыну? Бяры — і плаці. Гэта правільна і павышае якасць таго, што ты атрымаеш на выхадзе.
Канечне, увесь гэты час былі аб’ектыўныя фактары, якія тармазілі развіццё нацыянальных працэсаў. Гэта і адукацыйная палітыка, і «саўковае лобі» ва ўладзе. Нацыянальная плынь была змушаная прабіваць сабе дарогу скрозь вострыя камяні рэальнасці — інерцыю постсавецкага грамадства і бескампраміснасць прарасейскіх функцыянераў у важных кабінетах.
Але давайце на хвілінку ўявім, што саўковы механізм быў бы наўпрост перафарбаваны ў нацыянальныя колеры. Школьнікаў бы заганялі ў такі ж ліпавы і мёртванароджаны БРСМ, толькі пад бел-чырвона-белым сцягам. На парад 8 верасня выходзілі б убеленыя сівізною ветэраны «Адраджэння» ў чаканні кветачак ад першакласнікаў. На «лексусах» рассякалі б па Менску настаяцелі ды епіскапы аўтакефальнай БПЦ… Тая ж самая вертыкаль, той самы савок, але ў вышыванцы.
Каму тое трэба? У ХХІ ст. — ужо нікому. У свеце, дзе перамагае здаровая канкурэнцыя, прыватная ініцыятыва, новыя ідэі, падыходы, тэхналогіі, нацыянальны нафталін нічым не лепшы за саўковы. Каштоўнасць мае не статыка, а дынаміка, не настальгія (па ВКЛ ці СССР — няважна), а футурызм.
Да чаго гэта ўсё? А да таго, што сёння мы маем вельмі крутыя шанцы на сонечнае заўтра. Нашыя нацыянальныя праекты прайшлі праз мясарубку, а значыць — натуральны адбор. І таму менавіта гэты мэрч, музыка, інфармацыя каштуюць грошай, гэта нармальна. А ўявіце, якім пышным цветам расцвіце нацыянальна арыентаваны бізнес у больш ліберальных умовах!.. І каштаваць будзе яшчэ больш — і гэта крута!
Урэшце, што такое грошы? Эквівалент сацыяльнай значнасці прадукту, які ты ствараеш, толькі і ўсяго. Калі на яго няма попыту, ён нічога і не каштуе. А калі ты людзям не распавёў, чаму твой прадукт цікавы і важны, — гэта твая праблема, а не праблема людзей. Ну, добра, параўнанні з бізнесам ужо нагналі аскомы, але яны працуюць, што зробіш. Гэта рэальнасць. А рэальнасці не варта баяцца, з ёю трэба працаваць.
Комментарии